I CSK 389/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Marcin Krajewski
18 sierpnia 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 18 sierpnia 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa J.S. i A.S.
przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W. (uprzednio: Bank1 spółka akcyjna w W.)
o ustalenie i zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Banku spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku
z 9 lipca 2024 r., I ACa 1245/24,
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2) zasądza od Banku spółki akcyjnej w W. na rzecz J.S. i A.S.
po 2700 zł zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z
odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas po upływie
tygodnia od dnia doręczenia orzeczenia zobowiązanemu do dnia
zapłaty.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 9 lipca 2024 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalił apelację
pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Słupsku z 9 grudnia 2022 r., którym
Sąd ustalił nieistnienie stosunku prawnego wynikającego z umowy kredytu zawartej
między powodami i pozwanym z powodu jej nieważności, a także zasądził zwrot
świadczenia spełnionego przez powodów w wykonaniu tej umowy.
I CSK 389/25
2
Pozwany wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego,
zaskarżając ten wyrok w całości. Skarżący powołał się na istnienie potrzeby
wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności
w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.), tj. art. 3851 § 1 i 2 k.c. w zakresie,
w jakim odnoszą się one do skutków uznania postanowień umownych za abuzywne
i możliwości zastąpienia takich postanowień przepisami dyspozytywnymi, przy czym
z uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania można wywieść, że
chodzi o możliwość zastąpienia przepisami dyspozytywnymi fragmentu klauzuli
indeksacyjnej odnoszącej się do stosowania przez bank samodzielnie przez niego
opracowanych tabel kursowych.
Skarżący wskazał również, że w sprawie występuje istotne zagadnienie
prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), w ramach którego pyta, czy brak możliwości
oszacowania kwoty, którą strona umowy kredytu będzie świadczyć w przyszłości
stanowi per se o niejednoznaczności tego postanowienia umownego,
a w konsekwencji, czy postanowienie takie powinno podlegać badaniu pod kątem
abuzywności.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną powodowie wnieśli m.in. o odmowę
przyjęcia skargi do rozpoznania, a także o zasądzenie od pozwanego na rzecz
powodów kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa
procesowego według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie
występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów
prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności
w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna
jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).
Do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na potrzebę
wykładni przepisów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) wymaga się wykazania, że treść
i znaczenie przepisu nie zostały dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowym
orzecznictwie lub że istnieje potrzeba zmiany ich dotychczasowej wykładni (zob.
postanowienie SN z 21 listopada 2023 r., I CSK 4931/22).
I CSK 389/25
3
Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się w podnoszonej przez
skarżącego kwestii, a ostatecznie linia orzecznicza została ukształtowana uchwałą
pełnego składu Izby Cywilnej SN z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22 (OSNC 2024,
nr 12, poz. 118. Zgodnie z nią w razie uznania, że postanowienie umowy kredytu
indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu
waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące,
w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego
postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający
z przepisów prawa lub zwyczajów (pkt 1). Sąd Najwyższy przyjął również, że
w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie
kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także
w pozostałym zakresie (pkt 2). Uchwała ta ma moc zasady prawnej i wiąże Sąd
Najwyższy w niniejszej sprawie (art. 87 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym).
Z kolei powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1
k.p.c.) wymaga sformułowania problemu prawnego i wykazania, że ma on
precedensowy charakter oraz znaczenie dla rozwoju prawa (zob. postanowienia
SN: z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 10 kwietnia 2014 r., IV CSK 623/13; z 2
grudnia 2014 r., II CSK 376/14; z 9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14, i z 6 lutego
2026 r., I CSK 719/25).
Sformułowanego przez skarżącego zagadnienia nie można uznać za istotne,
W orzecznictwie Sądu Najwyższego nie ulega obecnie wątpliwości, że klauzule
kształtujące mechanizm indeksacji w umowie kredytu indeksowanego określają
główne świadczenia stron, jednak nawet takie postanowienia podlegają kontroli pod
kątem abuzywności, jeżeli nie zostały sformułowane w sposób jednoznaczny. Nie
ulega wątpliwości, że ten ostatni przypadek zachodzi w odniesieniu do klauzul
umożliwiających bankowi arbitralne określanie wysokości kursów (zob.
uzasadnienie uchwały pełnego składu Izby Cywilnej SN z 25 kwietnia 2024 r., III
CZP 25/22). W rezultacie na podstawie art. 3851 § 1 k.c. klauzule przeliczeniowe
jako sformułowane w sposób niejednoznaczny podlegają ocenie pod kątem
abuzywności (zob. wyroki SN z 27 sierpnia 2025 r., II CSKP 180/24, i z 5 grudnia
2025 r., II CSKP 947/24).
I CSK 389/25
4
Z tych przyczyn należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1,
11, 3 i 4 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2, § 2 pkt 7 oraz § 20 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności
adwokackie.
(E.M.)
[SOP]
