I CSK 3876/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Mariusz Załucki
6 lutego 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 6 lutego 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki
komandytowo-akcyjnej w W.
przeciwko W. S.
o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego,
na skutek skargi kasacyjnej W. S.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z 24 stycznia 2024 r., I ACa 405/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanego na rzecz powódki kwotę 2 700 (dwa
tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za
opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia
niniejszego postanowienia pozwanemu do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Pozwany W. S. wywiódł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w
Warszawie z 24 stycznia 2024 r., wydanego w sprawie z powództwa A. sp. z o.o. S.
K. A. z siedzibą w W. o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego.
Skarżący uzasadnił wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania
występowaniem w sprawie następującego zagadnienia prawnego: Czy
konsekwencje popełnienia przestępstwa przez reprezentanta spółki działającego w
I CSK 3876/24
2
ramach swojego umocowania jako piastun organu mają bezpośredni skutek dla
reprezentowanej przez niego spółki, w szczególności czy mogą doprowadzić do
uznania, że świadomość osoby popełniającej przestępstwo umyślne (w zamiarze
bezpośrednim lub ewentualnym) i działającej w ramach pełnienia mandatu członka
zarządu komplementariusza i działającej na jej korzyść jest równoznaczne ze
świadomością braku zobowiązania do spełnienia świadczenia w rozumieniu art.
411 § 1 kc oraz czy takie przesądzenie odpowiedzialności przez sąd karny w
wyroku skazującym może być ocenione z punktu widzenia art. 11 k.p.c. jako
wiążące sąd w postępowaniu cywilnym i nie może być w ramach tego
postępowania cywilnego w toku ustalone.
Wkazał również na oczywistą zasadność skargi, wyjaśniając że pozwany
został pozbawiony formalnej mozliwości dysponowania swoim prawem, zaś
roszczenie powoda jest sprzeczne z podstawowymi zasadami sprawiedliwości
społecznej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał już, że zagadnienie prawne powinno
zostać sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym
sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń, a jednocześnie powinno być
przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić udzielenie
uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumpcji i
rozstrzygnięcia konkretnego sporu (zob. m.in. postanowienia SN z 11 stycznia 2024
r., I CSK 6184/22; z 13 grudnia 2023 r., I CSK 5954/22; z 25 października 2023 r.,
III USK 286/22).
Powołanie się na przyczynę kasacyjną przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4
k.p.c. jest uzasadnione jeżeli zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka,
tj. bez konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa
nie podlegającymi różnej wykładni i w wyniku takiego naruszenia prawa zapadło w
drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe. O przyjęciu skargi kasacyjnej do
rozpoznania nie decyduje samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa
materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz
sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego
I CSK 3876/24
3
orzeczenia. Skarżący zaś powinien uzasadnić tę przesłankę, wskazując jedynie na
argumenty mieszczące się w zakresie kognicji Sądu Najwyższego. Nie może więc
powoływać się na wadliwość ustaleń faktycznych, ani opierać na innych faktach niż
stanowiące podstawę rozstrzygnięcia (zob. np. postanowienia SN z 7 grudnia 2023
r., I CSK 5630/22; z 8 listopada 2023 r., I CSK 3494/23; z 20 października 2023 r., I
CSK 1631/23 oraz z 25 września 2023 r., I CSK 903/23).
Skarżący nie sprostał tym wymaganiom z kilku przyczyn.
Po pierwsze, jego wywód został oparty o niezgodne z ustaleniami stanu
faktycznego poczynionymi przez sądy meriti założenie, iż w czasie, gdy jego
nazwisko – jako użytkownika wieczystego - nie widniało w księdze wieczystej
prowadzonej dla nieruchomości, nie mógł korzystać z przysługującego mu prawa. Z
uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika bowiem, ze grunt pozostawał przez
cały czas w posiadaniu dzierżawcy, z którym pozwany uprzednio zawarł umowę
dzierżawy. Sposób korzystania z gruntu nie uległ zatem zmianie. Kwestionowanie
ustaleń stanu faktycznego dokonanych przez sądy powszechne jest natomiast
niedopuszczalne na etapie postępowania kasacyjnego. Wynika to wprost z art.
39813 § 2 w zw. z art. 3983 § 3 k.p.c., ograniczających kognicję Sądu Najwyższego
w tym zakresie.
Do drugie, przedstawione zagadnienie prawne ma charakter kazuistyczny,
dotyczy okoliczności tej, jednostkowej sprawy. Taki sposób zredagowania
zagadnienia prawnego nie realizuje wymaganej publicznej funkcji skargi kasacyjnej,
jaką jest przyczynienie się do jednolitości orzecznictwa sądów powszechnych. Co
jednak ważniejsze, zagadnienie dotyczące mozności przypisania zamiaru pistuna
organu spółki samej spółce pozostaje bez związku z przedmiotem procesu, czyli
pozbawieniem wykonalności tytułu wykonawczego, którym zasądzono zwrot
należności publicznoprawnej, uiszczonej przez powoda. Nie ulega wątpliwości, że
pozwany poniósłby koszty tej należności, gdyby nie doszło do fraudulentnego
posłużenia się jego tożsamością, szczególnie zważywszy na fakt, że korzystanie z
gruntu pozostawało bez zmian.
Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c.
odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, o kosztach postępowania kasacyjnego
I CSK 3876/24
4
rozstrzygnął zaś na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 i § 2 pkt 6
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie.
[a.ł]
Mariusz Załucki
