I CSK 384/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Krzysztof Grzesiowski
17 grudnia 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 17 grudnia 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa H.B. i G.B.
przeciwko Bank w W.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Bank w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z 10 października 2023 r., VI ACa 146/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. obciąża pozwanego kosztami postępowania kasacyjnego,
pozostawiając ich wyliczenie referendarzowi sądowemu.
(G.N.-J.)
UZASADNIENIE
1. Wyrokiem z 19 lipca 2022 r. Sąd Okręgowy w Warszawie zasądził
od pozwanego Bank w W. na rzecz powodów H.B. i G.B. do ich majątku objętego
majątkową wspólnością ustawową: kwotę 136 790,71 zł wraz z odsetkami
ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 3 maja 2022 r. do zapłaty; kwotę
37 077,81 CHF wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 3 maja
I CSK 384/25
2
2022 r. do dnia zapłaty (pkt I); w pozostałym zakresie powództwo główne o zapłatę
oddalił (pkt II) i rozstrzygnął o kosztach procesu (pkt III).
2. Na skutek apelacji pozwanego Sąd Apelacyjny w Warszawie wyrokiem
z 10 października 2023 r. oddalił apelację i orzekł o kosztach postępowania
apelacyjnego.
3. Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargę kasacyjną wywiódł pozwany.
Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując się
na przesłanki określone w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Podał, że w sprawie
występuje potrzeba wykładni przepisów: art. 4 ust. 2 Dyrektywy Rady 93/13/EWG
z 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich
(dalej: „Dyrektywa 93/13”), art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13, art. 65 k.c., art. 354 k.c.,
art. 358 § 2 k.c., art. 3851 § 1 i 2 k.c., art. 3852 k.c. oraz art. 69 ust. 3 ustawy
z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe. Ponadto skarżący stwierdził, że w sprawie
występują następujące istotne zagadnienia prawne:
a) czy w przypadku uznania w wyniku kontroli incydentalnej obecnych w umowie
o kredyt indeksowany kursem waluty obcej klauzul spreadowych nieokreślających
głównego przedmiotu umowy, za niedozwolone (nieuczciwe) warunki umowne,
prawidłowym jest przyjęcie nieważności całej umowy, skoro klauzule ryzyka
walutowego, określające - zgodnie z jednolitym orzecznictwem Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej - główny przedmiot tej umowy, nie stanowią
niedozwolonych (nieuczciwych) warunków umownych?
b) czy w przypadku uznania w wyniku kontroli incydentalnej obecnych w umowie
o kredyt indeksowany do waluty obcej klauzul odnoszących się do indeksacji
kredytu kursem waluty obcej za niedozwolone (nieuczciwe) warunki umowne
i w konsekwencji przyjęcia upadku umowy jako konsekwencji wyeliminowania z niej
mechanizmu indeksacji, kierując się zasadą utrzymania umowy w mocy oraz mając
na uwadze postulat przywrócenia sytuacji prawnej i faktycznej konsumenta, w jakiej
znajdowałby się on w przypadku braku nieuczciwych warunków umownych,
prawidłowe jest odwołanie się, jako do podstawy dla określenia oprocentowania
zobowiązań kredytowych wyrażonych w walucie polskiej, do stawki referencyjnej
WIBOR, skoro w umowie wiążącej strony stawka ta występuje i jest ona
I CSK 384/25
3
definiowana jako odnosząca się do kredytów nieindeksowanych, wyrażonych
w walucie polskiej?
c) czy wobec umożliwienia kredytobiorcom posiadającym kredyty denominowane
lub indeksowane do waluty innej niż waluta polska dokonywania spłaty rat
kapitałowo-odsetkowych oraz dokonania przedterminowej spłaty pełnej lub
częściowej kwoty kredytu bezpośrednio w tej walucie na podstawie wyżej
powołanego art. 69 ust. 3 Prawa bankowego, wziąwszy pod uwagę aksjomat
racjonalności krajowego ustawodawcy uzasadnione jest przyjęcie, że kredyty
denominowane lub indeksowane do waluty innej niż waluta polska są kredytami
udzielonymi w złotych polskich, skoro dokonanie przez kredytobiorcę spłaty raty
kapitałowo-odsetkowej albo dokonanie przedterminowej spłaty pełnej lub
częściowej kwoty kredytu bezpośrednio w walucie, do której denominowany lub
indeksowany jest kredyt, prowadzi do skutecznego spełnienia świadczenia
wynikającego ze stosunku zobowiązaniowego w postaci umowy kredytu oraz
zaspokojenia wierzyciela w osobie kredytodawcy, bez konieczności dokonywania
jakichkolwiek przeliczeń bądź innych operacji walutowych wpłacanych przez
kredytobiorcę środków w walucie innej niż waluta krajowa?
d) czy przedumowny obowiązek informacyjny wobec konsumenta stanowi element
postanowienia umownego, w związku z czym ewentualny brak wypełnienia takiego
obowiązku może podlegać badaniu jako samodzielna przesłanka abuzywności?
4. Powodowie wnieśli o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
ewentualnie o oddalenie skargi kasacyjnej, a także o zasądzenie od strony
pozwanej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
5. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W judykaturze
już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej (zob.
np. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Wskazano tam m.in.,
I CSK 384/25
4
że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania
cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę
interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa
oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń
wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie
zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie
sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji
tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach
której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap
postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony wyłącznie do zbadania
przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c.; nie służy zaś
merytorycznej ocenie skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej
z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest wówczas
usprawiedliwione.
6. Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że skarga kasacyjna
strony pozwanej mimo obszerności wywodów nie zawiera argumentów
wystarczających dla uznania, że w sprawie spełniona została przesłanka z art. 3989
§ 1 pkt 1 lub 2 k.p.c. uzasadniająca przyjęcie sprawy do rozpoznania.
7. Podniesione przez skarżącego wątpliwości wykładnicze i sformułowane
zagadnienia prawne koncentrują się w większości wokół problemu dotyczącego
abuzywności postanowień umowy kredytu indeksowanego do CHF i skutków tej
abuzywności. U podłoża mają one tezę o dopuszczalności zastąpienia
niedozwolonych klauzul umowy określających sposób ustalania przez bank kursów
waluty innym mechanizmem przeliczeniowym opartym na przepisach kodeksu
cywilnego. W orzecznictwie Sądu Najwyższego nie budzi jednak obecnie
wątpliwości, że niedopuszczalne jest zastępowanie wyeliminowanego abuzywnego
postanowienia umowy innym mechanizmem wyliczenia kwoty raty kapitałowo-
odsetkowej. Żaden bowiem przepis prawa, w tym art. 3851 i art. 358 § 2 k.c.,
nie daje podstaw do zastąpienia klauzuli abuzywnej innym postanowieniem.
Uzupełnienie luk po wyeliminowaniu takiej klauzuli stanowiłoby bowiem zbyt daleko
idącą modyfikację umowy w celu ratowania sytuacji prawnej przedsiębiorcy
stosującego niedozwolone postanowienie umowne (zob. wyrok Sądu Najwyższego
I CSK 384/25
5
z 26 kwietnia 2022 r. II CSKP 550/22; postanowienia Sądu Najwyższego: z 31 maja
2022 r., I CSK 2314/22; z 1 lutego 2023 r., I CSK 5615/22 oraz z 6 lipca 2023 r.,
I CSK 5755/22). Potwierdził to Sąd Najwyższy w uchwale pełnego składu
Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, w której
stwierdzono m.in., że w razie uznania, że postanowienie umowy kredytu
indeksowanego, odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi
niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie
prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób
określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów.
Ponadto Sąd Najwyższy przesądził także, że w razie niemożliwości ustalenia
wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego umowa nie
wiąże także w pozostałym zakresie. Powyższa uchwała ma moc zasady prawnej,
wiążącej Sąd Najwyższy również w niniejszej sprawie (art. 87 § 1 ustawy o Sądzie
Najwyższym).
8. Istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu powołanych wyżej
przepisów nie stanowi kwestia zasadności przyjęcia, iż kredyt denominowany
lub indeksowany do waluty obcej jest kredytem udzielonym w złotych polskich. Sąd
Najwyższy stoi na stanowisku, że umowy kredytu denominowanego
lub indeksowanego do waluty innej niż waluta polska są kredytami udzielonymi
w złotych polskich (zob. np. wyrok SN z 27 kwietnia 2023 r., II CSKP 1027/22).
Okoliczność, że powód od samego początku mógł spłacać kredyt w walucie CHF
nie powoduje, że zaciągnięty przez niego kredyt był kredytem walutowym, skoro
powód mógł również dokonywać spłat w walucie PLN. Nie jest kredytem
walutowym taki, w którym z jednej strony w umowie wskazana została jako
tzw. kwota kredytu waluta obca, natomiast uruchomienie, tj. spełnienie świadczenia
przez bank, nastąpić ma zgodnie z umową w walucie polskiej (zob. wyrok Sądu
Najwyższego z 31 stycznia 2023 r., II CSKP 334/22).
9. Także ostatnie sformułowane pytanie nie stanowi istotnego zagadnienia
prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Nie spełnia ono bowiem kryterium
doniosłości (istotności). Na gruncie przepisu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
chodzi bowiem o sformułowanie problemu prawnego, którego nie można rozwiązać
za pomocą powszechnie przyjętych reguł wykładni prawa, przy uwzględnieniu
I CSK 384/25
6
poglądów funkcjonujących już w orzecznictwie i piśmiennictwie (zob. np.
postanowienia Sądu Najwyższego: z 8 maja 2015 r., III CZP 16/15;
z 24 października 2012 r., I PK 129/12; z 26 października 2021 r., I CSK 266/21,
oraz z 30 czerwca 2021 r., III CSK 53/21). Tymczasem nie budzi wątpliwości,
iż wskazany przez skarżącego „przedumowny obowiązek informacyjny wobec
konsumenta” nie jest tożsamy z „elementem postanowienia umownego” (zob. też
postanowienie SN z 19 grudnia 2025 r., I CSK 3428/24).
10. Kluczowe problemy prawne, istotne dla rozstrzygnięcia wątpliwości
wykładniczych podnoszonych przez skarżącego, zostały już zatem rozstrzygnięcie,
zaś kwestie prezentowane przez skarżącego jako „istotne zagadnienia prawne”
dotyczące kredytów frankowych, nie stanowią obecnie zagadnień nowych.
Tożsame bądź bardzo podobne problemy, jak sformułowane przez skarżącego,
były już przedmiotem licznych wypowiedzi Sądu Najwyższego: zob. np.
postanowienia z 23 sierpnia 2022 r., I CSK 1669/22, z 6 lipca 2023 r., I CSK
5696/22; z 22 sierpnia 2023 r, I CSK 6841/22; z 22 listopada 2023 r., I CSK
5225/22; z 22 października 2024 r., I CSK 3462/23, oraz z 13 sierpnia 2025 r.,
I CSK 1833/25, do których szczegółowych uzasadnień wypada odesłać w celu
uniknięcia zbędnych powtórzeń.
11. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn
uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności
nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).
12. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).
13. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 108
§ 1 i art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.
Krzysztof Grzesiowski
(G.N.-J.)
[SOP]
I CSK 384/25
7
