I CSK 3699/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Marta Romańska
16 lipca 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 16 lipca 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa A. W.
przeciwko G. M.
o zapłatę,
oraz z powództwa wzajemnego G. M.
przeciwko A. W.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej A. W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z 12 kwietnia 2024 r., V AGa 337/20,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od powoda-pozwanego wzajemnego na rzecz
pozwanego-powoda wzajemnego kwotę 5.400 (pięć tysięcy
czterysta) zł z odsetkami w wysokości odsetek
ustawowych za opoźnienie w spełnieniu świadczenia
pienieżnego za czas po upływie tygodnia od doręczenia
powodowi-pozwanemu wzajemnemu odpisu niniejszego
postanowienia, tytułem kosztów postępowania
kasacyjnego.
[dr]
I CSK 3699/24
2
UZASADNIENIE
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie
występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów
prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności
w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna
jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest
sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
w nawiązaniu do powyższych przesłanek, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego
w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym,
o których jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c.
Powód – pozwany wzajemnie wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania z uwagi na nieważność postępowania przed Sądem Apelacyjnym
w Katowicach od 27 czerwca 2022 r. do 28 września 2023 r. (art. 3989 § 1 pkt 3
k.p.c.), a jednocześnie z uwagi na występowanie w sprawie istotnych zagadnień
prawnych, które przedstawił w formie pytań (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.): (1) „Czy
w okresie od 3 lipca 2021 r. (dzień wejścia w życie nowelizacji art. 15zzs1 ust. 1 pkt
4 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem,
przeciwdziałaniem i zwalczaniem C0VID-19, innych chorób zakaźnych oraz
wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - dalej zwanej jako ustawa C0VID-19) do 28
września 2023 r. (dzień wejścia w życie nowelizacji k.p.c.) sąd rozpoznający
apelację w postępowaniu cywilnym, z wyjątkiem spraw rozpoznawanych
w postępowaniu uproszczonym, winien składać się z jednego sędziego (stosownie
do treści art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy C0VID-19) czy też z trzech sędziów
(stosownie do treści art. 367 § 3 k.p.c. w brzemieniu do 27 września 2023 r.)?”;
(2) „Czy wady dzieła na gruncie art. 560 § 4 k.c. w zw. z art. 638 § 1 k.c. są istotne,
jeżeli obiektywnie mogą prowadzić do znacznego utrudnienia bądź uniemożliwienia
korzystania z dzieła w jakikolwiek przyjęty w obrocie sposób (obiektywne
rozumienie wady istotnej), czy też jeżeli mogą prowadzić do znacznego utrudnienia
bądź uniemożliwienia korzystania z dzieła w sposób, w jaki korzystałby z niego
przeciętny nabywca tego rodzaju dzieła (zobiektywizowane rozumienie wady
I CSK 3699/24
3
istotnej), czy też są istotne wtedy, kiedy znacznie utrudniają bądź uniemożliwiają
korzystanie z dzieła w sposób zamierzony przez zamawiającego przy zawarciu
umowy o dzieło (subiektywne rozumienie wady istotnej)?”; (3) „Czy na gruncie art.
560 § 4 k.c. w zw. z art. 638 § 1 k.c. można uznać ujawnione wady dzieła
(obiektywnie istniejące) za nieistotne, jeżeli zamawiający korzysta z dzieła w taki
sposób, w jaki zamierzał z niego korzystać przy zawieraniu umowy o dzieło,
prowadzi przy wykorzystaniu dzieła zamierzoną przy zawieraniu umowy o dzieło
działalność i osiąga z niej dochody, także jeżeli wskutek wad dzieła dochody te są
nieznacznie mniejsze, o naprawy konieczne do usunięcia wad tego dzieła?”
Zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa, powołanie się na występowanie
w sprawie istotnego zagadnienia prawnego jako na przesłankę przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania wymaga zidentyfikowania problemu o charakterze
abstrakcyjnym, nierozstrzygniętego w dotychczasowym orzecznictwie
i wymagającego pogłębionej wykładni. Skarżący powinien to zagadnienie
sformułować oraz przedstawić argumentację jurydyczną uzasadniającą tezę
o możliwości rozbieżnych ocen prawnych w związku ze stosowaniem przepisów, na
tle których ono powstało. Zagadnienie powinno być ponadto „istotne” z uwagi na
wagę problemu interpretacyjnego, którego dotyczy dla systemu prawa. Skoro
jednak skarga kasacyjna jest wnoszona w konkretnej sprawie, to zarówno charakter
rozpoznawanego roszczenia, jak i ustalony przez sądy meriti stan faktyczny, którym
Sąd Najwyższy byłby związany (art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2 k.p.c.), musi
pozostawać w związku z przedstawionym przez skarżącego zagadnieniem
prawnym i pozwalać na jego rozstrzygnięcie.
Problemy sformułowane przez skarżącego nie mają cech zagadnienia
prawnego w znaczeniu określonym wyżej.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego kwestia niedostatecznie
legitymowanego i nieproporcjonalnego – w świetle art. 45 ust. 1 i art. 31 ust. 3
Konstytucji RP – obniżenia standardu ochrony sądowej przez odstąpienie od
kolegialności orzekania w sądzie drugiej instancji została wyjaśniona w uchwale
składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego - zasadzie prawnej - z 26 kwietnia 2023
r., III PZP 6/22, w której przyjęto, że rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej
I CSK 3699/24
4
instancji w składzie jednego sędziego ukształtowanym na podstawie art. 15 zzs1
ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-owej ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia
sprawy (art. 45 ust. 1 Konstytucji), ponieważ nie jest konieczne do ochrony zdrowia
publicznego (art. 2 i 31 ust. 3 Konstytucji) i prowadzi do nieważności postępowania
(art. 379 pkt 4 k.p.c.). Przyjęta w uchwale wykładnia prawa obowiązywała od dnia
jej podjęcia.
Ustawą z 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania
cywilnego, ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz ustawy – Kodeks
postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r., poz. 1860),
która weszła w życie 28 września 2023 r., ustawodawca zdecydował o uchyleniu
art. 367 § 3 k.p.c., w stosunku do którego art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy C0VID-19
był wyjątkiem, oraz o wprowadzeniu w art. 3671 k.p.c. jako zasady jednoosobowego
składu sądu w postępowaniu apelacyjnym. Rozpoznanie sprawy w takim składzie
nie naruszało wyznaczonego ustawą zwykłą standardu (zob. też wyrok Sądu
Najwyższego z 3 czerwca 2025 r., II USKP 32/25).
Sposób, w jaki należy wykładać pojęcie wada istotna dzieła (art. 560 § 4 k.c.
w z art. 638 § 1 k.c.) został objaśniony w piśmiennictwie i orzecznictwie, w których
akcentuje się konieczność dokonywania bardziej szczegółowych ocen ad casu, na
tle okoliczności konkretnych spraw. O właściwościach, jakie ma mieć dzieło
decydują przede wszystkim strony umowy, które powinny określić jego właściwości
oczekiwane przez zamawiającego. Przyjmujący zamówienie do tych oczekiwań
powinien odnieść się najpierw przy zawieraniu umowy, przez zadeklarowanie, czy
jest w stanie spełnić oczekiwania zamawiającego, a potem w procesie wykonania
umowy. Nie oznacza to jednak, że właściwości dzieła determinuje wyłącznie wola
zamawiającego. Jeżeli bowiem przedmiotem umowy są dzieła, dla których istnieją
pewne standardy, z zachowaniem których powinny być wykonane nie z uwagi na
estetykę, lecz bezpieczeństwo eksploatacji, to dzieło musi być wykonane z ich
zachowaniem, niezależnie od tego, czy zamawiający zostanie o tych wymaganiach
poinformowany przez przyjmującego zamówienie. Umowa o dzieło wtedy zostaje
należycie wykonana, gdy dzieło ma właściwości wynikające z ustalonych dla niego
norm i uzgodnione przez strony. Zamawiający ma prawo oczekiwać, iż dzieło
zostało wykonane bez wad technicznych i korzystanie z niego nie stworzy
I CSK 3699/24
5
niebezpieczeństwa dla zdrowia i życia jego samego lub osób trzecich. Gdyby tak
było, to korzystanie z dzieła byłoby wyłączone. Wady istotnej dzieła nie można
ograniczać wyłącznie do takiej, która uniemożliwia korzystanie z niego zgodnie z jej
przeznaczeniem. Wadą istotną jest także wada, mimo której rzecz może być
używana, lecz przy istotnym dyskomforcie (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 29
czerwca 2004 r., II CK 388/03). Jeżeli przyjmującemu zamówienie
zakomunikowane zostały indywidualne preferencje estetyczne zamawiającego co
do dzieła, a przyjmujący zamówienie zadeklarował, że są możliwe do zrealizowania
i je zrealizuje, to wadę istotną dotknięte jest także dzieło niemające ostatecznie tych
uzgodnionych właściwości.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. oraz – co
do kosztów postępowania – art. 98 § 1, 11 i 3 k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1
k.p.c., § 2 pkt 7 w związku z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności
adwokackie (Dz.U. 2015 r. poz. 1800), orzeczono jak w postanowieniu.
[dr]
[a.ł]
