I CSK 3691/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk
27 listopada 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 27 listopada 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa K. spółki jawnej w W.1
przeciwko Bankowi w W.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Banku w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z 29 maja 2024 r., VII AGa 1109/23,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
a.w.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 28 kwietnia 2023 r. Sąd Okręgowy w Warszawie zasądził
od Banku w W. na rzecz K. spółka jawna w W.1 kwotę bliżej określoną wyrażoną
we frankach szwajcarskich wraz z bliżej określonym roszczeniem odsetkowym oraz
koszty procesu.
Wyrokiem z 28 maja 2024 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację
pozwanego i zasadził od pozwanego na rzecz powodów koszty postępowania
apelacyjnego.
Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia wywiódł pozwany, zaskarżając
je w całości. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący
I CSK 3691/24
2
wskazywał, że jest ona oczywiście uzasadniona z uwagi na fakt, że kredyty
indeksowane do obcej waluty w kształcie zawartym przez strony nie są sprzeczne
z prawem, bowiem jest to dopuszczalny rodzaj umowy kredytowej, jak i nie
sprzeciwiają się właściwości (naturze) zobowiązania, jakim jest kredyt bankowy;
powyższe spowodowało oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia na wykładni
przepisu art. 3531 k.c. i art. 58 § 1 k.c. oraz art. 65 § 1 i 2 k.c. oczywiście sprzecznej
z jednolitą i ugruntowaną ich wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie i nauce
prawa na gruncie umów kredytu w obrocie profesjonalnym.
Skarżący zaznaczył też, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych
budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie
sądów, a to przepisów: art. 56 k.c., art. 65 k.c., art. 354 k.c., art. 358 § 2 k.c. oraz
art. 69 ust. 3 Prawa bankowego, art. 3531 k.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości
lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając
na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do
zagwarantowania, że skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia
prawomocnych orzeczeń, będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne.
Ograniczenie przesłanek do czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych
sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga
kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie.
Oczywistą zasadność skargi kasacyjnej można stwierdzić wówczas,
gdy naruszenie przepisów prawa, którego dopuścił się Sąd meriti przy wydawaniu
orzeczenia, widoczne jest prima facie, czyli bez konieczności przeprowadzania
wnikliwych analiz prawnych. Na skarżącym ciąży powinność przedstawienia
we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej uzasadnienia nie dowolnego
I CSK 3691/24
3
kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa procesowego lub materialnego,
lecz tylko takiego, które prowadziło do wydania oczywiście nieprawidłowego
orzeczenia. Skonstruowany przez skarżącego wywód prawny powinien wykazać,
że rozstrzygnięcie sądu obarczone jest szczególną wadą dostrzegalną dla osoby
dysponującej podstawową wiedzą prawniczą. O oczywistej zasadności skargi
kasacyjnej nie jest władna przesądzić sama strona, lecz kompetencję do tego
ma Sąd Najwyższy na etapie badania czy wystąpiły przesłanki tzw. przedsądu.
Przesłanka ta nie została w niniejszej sprawie spełniona już z tego względu,
że Sąd meriti nie dopuścił się wadliwego zastosowania przepisów art. art. 3531 k.c.
i art. 58 § 1 k.c. oraz art. 65 § 1 i 2 k.c. Wbrew twierdzeniom skarżącego
Sąd Apelacyjny nie wypowiedział się o niedopuszczalności zawarcia umowy
o tzw. kredyt indeksowany do waluty obcej. Wręcz przeciwnie, za orzecznictwem
Sądu Najwyższego, uzasadnienie wyroku Sądu drugiej instancji zawiera
argumentację potwierdzającą możliwość zawierania tego typu umów na podstawie
obowiązujących przepisów prawa cywilnego, w tym prawa bankowego. Sąd
Apelacyjny przedstawił jednak szeroki wywód prawny, poświęcony zachwianiu
równowagi stosunku prawnego, wynikającego z zawartej przez strony umowy
kredytu hipotecznego. Z tych rozważań jasno wyniknęło, że bank samodzielnie,
z naruszeniem zasad równowagi kontraktowej, przyznał sobie prawo do dowolnego
i jednostronnego kształtowania wysokości zobowiązania w sposób jawnie
nieograniczony. I w ten ściśle określony sposób doprowadził do naruszenia natury
(właściwości) stosunku prawnego.
Z kolei oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
na potrzebie wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości
lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.)
wymaga wykazania, jaki konkretny przepis prawa, zastosowany w danej sprawie,
jest przedmiotem rozbieżnej wykładni w judykaturze sądowej i na czym rozbieżność
ta polega, co wymaga przytoczenia orzeczeń sądów wydanych w takich samych
lub istotnie zbliżonych stanach faktycznych, względnie, jaki konkretny przepis
prawa, zastosowany w danej sprawie, wymaga interpretacji ze strony Sądu
Najwyższego, z czego potrzeba ta wynika i z jakich powodów dotychczasowy
dorobek doktryny i orzecznictwa jest w tej mierze niewystarczający. Nieodzowne
I CSK 3691/24
4
jest ponadto, podobnie jak w przypadku przyczyny kasacyjnej określonej
w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., wykazanie związku między oczekiwaną od Sądu
Najwyższego wykładnią prawa a wynikiem postępowania kasacyjnego (zob.
postanowienia SN: z 15 października 2002 r., II CZ 102/02; z 29 lipca 2015 r.,
I CSK 980/14; z 19 czerwca 2018 r., IV CSK 56/18).
Analiza skargi kasacyjnej w odniesieniu do przesłanki z art. 3989 § 1
pkt 2 k.p.c. wskazuje, że skarżący nie sporządził w sposób prawidłowy
uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania w tym zakresie. Pomimo
wskazania szeregu przepisów, które, zdaniem skarżącego, wymagają dokonania
wykładni, co powinno wiązać się z odrębnym uzasadnieniem dla każdego z nich,
skarżący sporządził tylko jedno wspólne uzasadnienie, z którego dodatkowo
wynika, że TSUE wypowiedział się już obszernie odnośnie do wykładni tych
przepisów. Również orzecznictwo Sądu Najwyższego usunęło jakiekolwiek
wątpliwości, mogące powstać w związku ze stosowaniem wyżej wymienionych
przepisów, i obecnie pozwala na klarowną ich interpretację.
Uzasadnienie wniosku zawierało zatem jedynie subiektywne poglądy
skarżącego powiązane z problematyką umów w przedmiocie kredytów
indeksowanych do waluty obcej. W związku z ugruntowaną linią orzeczniczą nie
mogły one przyczynić się do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c.).
a.w.
[SOP]
