I CSK 3680/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Krzysztof Wesołowski
28 maja 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 28 maja 2025 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku R.W.
z udziałem W.W.
o podział majątku wspólnego,
na skutek skargi kasacyjnej R.W.
od postanowienia Sądu Okręgowego Warszawa - Praga w Warszawie
z 30 kwietnia 2024 r., IV Ca 476/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. ustala, że wnioskodawczyni i uczestnik ponoszą koszty
postępowania kasacyjnego związane ze swoim udziałem
w sprawie.
UZASADNIENIE
W związku ze skargą kasacyjną wnioskodawczyni R.W. od postanowienia
Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie z 30 kwietnia 2024 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
I CSK 3680/24
2
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania
przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie
i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych
funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć
rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo
jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej
funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której
rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa,
skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że
Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie
ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej
indywidualnej sprawie.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca oparła na
przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka ta nie została
spełniona.
Oparcie wniosku o przyjęcie skargi na jej oczywistej zasadności (art. 3989 § 1
pkt 4 k.p.c.) nakładało na skarżących powinność wykazania, że Sąd drugiej
instancji dopuścił się oczywistego naruszenia przytoczonych we wniosku przepisów
prawa materialnego lub procesowego, naruszenia dostrzegalnego prima facie, przy
wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. Oczywiste jest tylko to, co można
dostrzec bez potrzeby głębszej analizy sprawy. Zarzucane uchybienia muszą mieć
zatem kwalifikowany charakter, dotyczyć konkretnych przepisów prawa i być
dostrzegalne w sposób jednoznaczny i oczywisty, na pierwszy rzut oka, co
skarżący winien wykazać we wniosku o przyjęcie skargi w wyodrębnionym
konstrukcyjnie i formalnie wywodzie prawnym, bez odwoływania się do podstaw
kasacyjnych i ich uzasadnienia; podstawy kasacyjne nie podlegają bowiem badaniu
na etapie tak zwanego przedsądu. Należy też przypomnieć, że o przyjęciu skargi
kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje per se nawet oczywiste naruszenie
konkretnego przepisu, lecz jego skutek polegający na wydaniu oczywiście
nieprawidłowego orzeczenia, które nie może się ostać (zob. postanowienie Sądu
Najwyższego z 1 października 2024 r., I CSK 2227/23).
I CSK 3680/24
3
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca
wskazała, że „w związku z naruszeniem wskazanych w zarzutach skargi przepisów,
oczywista zasadność skargi nie powinna budzić wątpliwości wobec tego, że:
1) Sąd uznał, że dokonano podziału majątku wspólnego w sposób
dorozumiany w sytuacji gdy w skład majątku wspólnego wchodziło
przedsiębiorstwo,
2) dokonany - według Sądu - podział majątku jest rażąco krzywdzący dla
wnioskodawczyni, bowiem na skutek podziału nie otrzymała żadnego
wartościowego składnika, a wszystkie wartościowe składniki w tym środki
finansowe znalazły się w posiadaniu do uczestnika.
3) Sąd uznał, że strony dokonały podziału majątku pomimo tego, że:
a) nie przeprowadzono dowodu celem wykazania tego faktu,
b) zgromadzony materiał dowodowy wykazuje, że świadomość stron
odnośnie podziału majątku była inna niż ustalenia Sądu.
4) uczestnik wystąpił z powództwem o zapłatę, mającym na celu
realizację jednego ze składników majątku wspólnego jakim jest wierzytelności
z tytułu nakładów na nieruchomość, która należała do rodziców wnioskodawczyni.
5) Sąd bez żadnego wyjaśnienia uznał, że zawarta umowa o podział majątku
nie obejmowała jednego składnika - wierzytelności, której uczestnik dochodzi
w procesie wytoczonym wiele lat po ustaniu wspólności (nb. akurat tego, który nie
został wymieniony przez żadną ze stron postępowania). Na skutego tego
uczestnikowi przysługuje dodatkowe roszczenie wobec wnioskodawczyni.
Należy również podnieść, iż Sąd Okręgowy dopuścił się rażących uchybień
procesowych albowiem naruszył szereg przepisów o postępowaniu dowodowym
i apelacyjnym, dokonał błędnej wykładni przepisów prawa materialnego co
doprowadziło do wydania orzeczenia, które w sposób oczywisty narusza prawo
i jest rażąco niesprawiedliwe dla wnioskodawczyni.
Należy podkreślić, iż Sąd Okręgowy orzekał w sposób fragmentaryczny
i dowolnie selektywny badał okoliczności sprawy, bezzasadnie odmówił
dopuszczenia dowodów mających na celu uwzględnienie usprawiedliwionych
I CSK 3680/24
4
roszczeń Wnioskodawczyni. Wymienione w treści skargi naruszenia prawa
świadczą o konieczności weryfikacji orzeczenia Sądu Okręgowego w drodze
kontroli kasacyjnej.”
Wniosek skarżącej nie odpowiada wymaganiom stawianym wykazaniu
przesłanki z art. 3989 § 1 pkt. 4 k.p.c., albowiem nie zostały w nim przytoczone
przepisy, których rażące naruszenie zarzuca skarżąca, ograniczając się do
ogólnych twierdzeń o nietrafności zaskarżonego rozstrzygnięcia. Jednocześnie
należy podkreślić, że uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania stanowi odrębny od uzasadnienia podstaw kasacyjnych element tego
pisma procesowego. Wywód prawny wskazujący w czym wyraża się ta
„oczywistość”, powinien znaleźć się w uzasadnieniu wniosku. O tym, że skarga jest
oczywiście uzasadniona, nie może decydować argumentacja zawarta
w uzasadnieniu jej podstaw (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 27 lutego
2025 r., I USK 347/24).
Ponadto nie stanowi rozwinięcia przesłanki oczywistej zasadności skargi
kasacyjnej podjęcie samej polemiki ze szczegółowymi ustaleniami sądów
powszechnych rozpoznających sprawę. Ze względu na ograniczoną wprost w art.
39813 § 2 k.p.c. kognicję Sądu Najwyższego, która nie obejmuje weryfikacji ustaleń
faktycznych poczynionych przez sądy meriti ani oceny przeprowadzonych przed
nimi dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.) taki sposób uzasadnienia wniosku o przyjęcie
skargi rozpoznania nie może wywołać oczekiwanych przez nią skutków (zob.
postanowienie Sądu Najwyższego z 15 kwietnia 2025 r., I CSK 271/25).
Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł
jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie
art. 520 § 1 k.p.c.
(M.M.)
[SOP]
[r.g.]
I CSK 3680/24
5
