I CSK 351/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Beata Janiszewska
28 lutego 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 28 lutego 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu
Inwestycyjnego Zamkniętego w W.
przeciwko J.R.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu
Inwestycyjnego Zamkniętego w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu
z 2 października 2023 r., I ACa 1981/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego
Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W. na rzecz radcy
prawnego A.Ł. 2160 (dwa tysiące sto sześćdziesiąt) złotych
powiększoną o należny podatek VAT, tytułem wynagrodzenia za
pełnienie funkcji kuratora pozwanego J.R. w postępowaniu
kasacyjnym.
[J.T.]
UZASADNIENIE
Powód Niestandaryzowany Sekurytyzacyjny Fundusz Inwestycyjny
Zamknięty w W. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego we
I CSK 351/24
2
Wrocławiu, którym oddalono apelację skarżącego w sprawie o zapłatę przeciwko
pozwanemu J.R.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Jako przyczynę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący
przywołał występowanie w sprawie istotnych zagadnień prawnych ujętych w trzech
pytaniach, wskazując, że nierozstrzygnięcie tych kwestii powoduje rozbieżności
w orzecznictwie. Pierwsze z pytań dotyczyło dopuszczalności uznania za
niedozwolone (w rozumieniu art. 3851 § 1 k.c.) postanowień umowy, które stanowią
„jedynie jedną z opcji dostępnych dla konsumenta, i ich stosowanie jest
fakultatywne, zależne od woli konsumenta” (s. 4 skargi). Drugie i trzecie
zagadnienie sprowadzały się do pytania o możliwość dalszego wykonywania
umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej po uznaniu, że postanowienia
przewidujące dokonywanie przeliczeń walutowych niezbędnych do wykonywania
umowy na podstawie tabel kursowych banku stanowią postanowienia niedozwolone
w rozumieniu art. 3851 § 1 k.c. i z tej przyczyny nie wiążą konsumenta.
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa przywołanie przyczyny
kasacyjnej unormowanej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wymaga poprawnego
zidentyfikowania problemu, w tym odniesienia go do konkretnych przepisów.
Konieczne jest także przedstawienie argumentów prowadzących do rozbieżnych
ocen danego zagadnienia (zob. postanowienie SN z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01).
Podniesiony problem musi również charakteryzować się nowością; zagadnienie,
które było już przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego, co do zasady traci ten
walor (zob. postanowienie SN z 19 marca 2012 r., II PK 294/11). Istotność
problemu prawnego wyraża się natomiast w tym, że ma on znaczenie
precedensowe dla rozstrzygania podobnych spraw lub rozwoju jurysprudencji (zob.
postanowienie SN z 23 marca 2012 r., I CSK 496/11). Obowiązkiem wnoszącego
skargę jest wywiedzenie i uzasadnienie występującego w sprawie problemu
w sposób zbliżony do tego, jaki przewidziany jest przy przedstawianiu zagadnienia
prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (zob. postanowienie
SN z 18 lutego 2015 r., II CSK 428/14).
I CSK 351/24
3
Tylko we wskazanych wyżej okolicznościach może być realizowana
publicznoprawna funkcja skargi kasacyjnej. Jednocześnie przedstawiony Sądowi
Najwyższemu problem musi mieć konkretny związek z rozstrzygnięciem danej
sprawy, to jest z zarzutami skargi oraz podstawą prawną i faktyczną zaskarżonego
wyroku (zob. postanowienie SN z 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13). Przyjęcie skargi
do rozpoznania ma bowiem na celu zarówno realizację interesu publicznego, jak
i ochronę praw prywatnych. Zagadnienie prawne powinno mieć więc taki wymiar
problemowy, aby udzielona przez Sąd odpowiedź miała znaczenie dla
rozstrzygnięcia o zasadności skargi kasacyjnej wniesionej w sprawie, w której
pytanie zostało zadane, a jednocześnie – dzięki uniwersalnemu ujęciu – odpowiedź
ta uzyskiwała walor aplikacyjny w rozstrzyganiu innych spraw.
Przedstawione przez skarżącego pytania nie stanowią istotnych zagadnień
prawnych w opisanym wyżej rozumieniu.
Co się tyczy dopuszczalności uznania za niedozwolone postanowień
umownych, które przyznają konsumentowi możliwość dokonywania określonego
działania, to nie pozostają one w związku ze sprawą. Skarżący twierdzi bowiem, że
zarówno wypłata jak i spłata kredytu mogły następować – wedle wyboru
dokonanego przez konsumenta – w walucie polskiej jak i walucie obcej. Stanowisko
to abstrahuje od ustaleń i ocen Sądu Apelacyjnego, a także od treści umowy stron.
Tym samym problem związany z przydaniem konsumentowi możliwości (lecz nie
obowiązku) określonego działania i kwalifikowaniem takiego postanowienia jako
niedozwolonego nie może występować w sprawie. Już Sąd Apelacyjny wyjaśniał,
że, wbrew twierdzeniom skarżącego, sporny kredyt zgodnie z cytowanym przez
skarżącego postanowieniem części ogólnej umowy musiał zostać wypłacony
w walucie polskiej (s. 4 uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego). Na marginesie
należy odnotować, że powód nie zakwestionował tej (oczywiście prawidłowej)
wykładni umowy w ramach podstaw skargi.
Co się z kolei tyczy możliwości dalszego wykonywania umowy kredytu
indeksowanego do waluty obcej po uznaniu, że postanowienia przewidujące
dokonywanie przeliczeń walutowych niezbędnych do wykonywania umowy na
podstawie tabeli kursowej banku stanowią postanowienia niedozwolone
I CSK 351/24
4
w rozumieniu art. 3851 § 1 k.c., to należy wskazać, że, wobec braku podstaw do
podjęcia działań unormowanych w art. 88 § 1 u.s.n., przy rozpoznawaniu niniejszej
sprawy Sąd Najwyższy pozostaje, na mocy art. 87 § 1 u.s.n., związany
stanowiskiem wyrażonym w sentencji uchwały Sądu Najwyższego – Izby Cywilnej –
z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22.
W powyższej uchwale orzeczono m.in., iż w razie uznania, że postanowienie
umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu
określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie
jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego
postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający
z przepisów prawa lub zwyczajów (pkt 1). W tej samej uchwale stwierdzono, że
w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie
kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także
w pozostałym zakresie (pkt 2).
Wobec powyższego wątpliwości podnoszone przez powoda należy uznać za
rozstrzygnięte, przy czym kierunek ich rozstrzygnięcia nie przemawia za przyjęciem
skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na oczywistą zasadność skargi.
Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy uznał, że
z motywów skargi kasacyjnej nie wynika, by zachodziły przyczyny określone
w art. 3989 § 1 k.p.c., co uzasadniało odmowę przyjęcia tej skargi do rozpoznania.
O wynagrodzeniu kuratorki pozwanego rozstrzygnięto na podstawie rozporządzenia
§ 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 marca 2018 r.
w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych
przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej w zw. z § 2 pkt 6
w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia
22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie, przyjmując, że
racje wskazane w uchwale SN z 5 listopada 2021 r., III CZP 68/20, pozostają
aktualne także w przypadku kuratora ustanowionego na podstawie
art. 144 § 1 k.p.c.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c., orzeczono, jak
w sentencji postanowienia.
I CSK 351/24
[J.T.]
r.g.
5
Beata Janiszewska
