I CSK 3489/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Agnieszka Piotrowska
21 kwietnia 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 21 kwietnia 2026 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku Z.S., P.S., W.S., E.S. i I.U.
z udziałem Miasta S., M.Ż., D.Ż. i E.K.
o zasiedzenie,
na skutek skargi kasacyjnej Z.S.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Suwałkach
z 10 maja 2024 r., I Ca 109/24,
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2) zasądza od Z.S. na rzecz Miasta S. koszty postępowania
kasacyjnego w kwocie 240 (dwieście czterdzieści) zł z odsetkami
w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu
świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia
doręczenia skarżącej odpisu postanowienia do dnia zapłaty,
3) oddala wniosek uczestników postępowania D.Ż. i M.Ż. o
zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania kasacyjnego od
skarżącej.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 10 maja 2024 r. Sąd Okręgowy w Suwałkach oddalił
apelację wnioskodawców Z.S., P.S., W.S., E.S. i I.U. od postanowienia Sądu
Rejonowego w Augustowie z 27 listopada 2023 r., oddalającego ich wniosek o
I CSK 3489/24
2
stwierdzenie zasiedzenia bliżej opisanej części działki nr […] stanowiącej własność
uczestnika postępowania Miasta S.
Wnioskodawczyni Z.S. wniosła skargę kasacyjną, opierając wniosek o jej
przyjęcie do rozpoznania na przyczynie kasacyjnej objętej art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia
przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, służącym
ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania
prawa, wkład Sądu Najwyższego w rozwój orzecznictwa i nauki prawa oraz
eliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu nieważnym
lub orzeczeń oczywiście niezgodnych z prawem. Stosownie do 3989 § 1 k.p.c., Sąd
Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez
stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba
wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub
skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Z punktu widzenia funkcji oraz
założeń skargi kasacyjnej jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia, rolą
„przedsądu” jest wstępna selekcja skarg pod kątem spełniania wymienionych wyżej
kryteriów (przyczyn kasacyjnych) kwalifikujących skargę do jej przedstawienia
Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wnioskodawczyni
podniosła, że jest ona oczywiście uzasadniona albowiem, wbrew ocenie i
ustaleniom faktycznym Sądu Okręgowego, wnioskodawcy posiadali nieruchomość
oddaną im w użytkowanie wieczyste, przekształcone następnie we własność
(działka nr […]) w sposób odmienny niż fragment działki nr […] objęty wnioskiem o
zasiedzenie. Nie sposób podzielić poglądu Sądu, że skoro wnioskodawcy posiadali
pierwszą z nich jak użytkownicy wieczyści czyli w sposób zależny, to także częścią
działki nr […], objętą wnioskiem o zasiedzenie, władali jak posiadacze zależni.
I CSK 3489/24
3
Oparcie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania na jej oczywistej
zasadności nakładało na skarżącą powinność wykazania, że Sąd drugiej instancji
dopuścił się oczywistego naruszenia przytoczonych we wniosku przepisów prawa
materialnego lub procesowego, dostrzegalnego prima facie, przy wykorzystaniu
podstawowej wiedzy prawniczej. Oczywiste jest tylko to, co można dostrzec bez
potrzeby głębszej analizy sprawy. Zarzucane uchybienia muszą mieć zatem
kwalifikowany charakter, dotyczyć konkretnych przepisów prawa i być dostrzegalne
w sposób jednoznaczny i oczywisty, na pierwszy rzut oka, co skarżący winien
wykazać we wniosku bez odwoływania się do podstaw kasacyjnych i ich
uzasadnienia, które nie podlegają badaniu na etapie tak zwanego przedsądu (zob.
postanowienia Sądu Najwyższego z 12 grudnia 2000, V CKN 1780/00, OSNC
2001, Nr 3, poz. 52; z 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, Nr 10, poz. 156
oraz z 15 czerwca 2018 r., III CSK 38/18).Należy też przypomnieć, że zgodnie z
powszechnie aprobowanym w orzecznictwie i nauce prawa poglądem, o przyjęciu
skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje per se nawet oczywiste naruszenie
konkretnego przepisu, lecz jego skutek polegający na wydaniu oczywiście
nieprawidłowego orzeczenia, które nie może się ostać (zob. postanowienie Sądu
Najwyższego z 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004 r., Nr 13, poz. 230).
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej skarżąca nie przytoczyła
przepisów prawa, którym Sąd drugiej instancji miał uchybić w stopniu rażącym i
usprawiedliwiającym jej twierdzenie o istnieniu przywołanej przyczyny kasacyjnej.
Uzasadnienie wniosku sprowadza się, w istocie, do kwestionowania oceny
dowodów przeprowadzonej przez Sąd oraz ustaleń, stanowiących podstawę
faktyczną zaskarżonego postanowienia, co nie jest dopuszczalne w postępowaniu
kasacyjnym (art. 39813 § 2 i art. 3989 § 3 k.p.c.). Ocena charakteru władania
nieruchomością (czy jest ono posiadaniem samoistnym czy zależnym ) jest
wprawdzie oceną prawną, ale opartą na faktach istotnych dla oceny tej kwestii,
zrekonstruowanych przez Sąd meriti na podstawie przeprowadzonych w sprawie
dowodów. Sąd Najwyższy nie rozpoznaje sprawy merytorycznie, jak czynią to sądy
powszechne w dwuinstancyjnym postępowaniu, lecz rozpoznaje skargę kasacyjną
w granicach jej podstaw, a zatem kontroluje zgodność z prawem wydanego
orzeczenia, w tym prawidłowość wykładni i zastosowania określonej normy prawa
I CSK 3489/24
4
materialnego w ustalonym przez Sąd drugiej instancji stanie faktycznym, nie zaś w
stanie faktycznym uznanym subiektywnie przez skarżącego za miarodajny.
W tym stanie rzeczy orzeczono, jak w sentencji (art.3989 § 2 oraz art. 98 w zw.
z art. 108 i art.39821 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.). Sąd Najwyższy oddalił wniosek
małżonków Ż. o zasadzenie na ich rzecz od skarżącej kosztów postępowania
kasacyjnego, albowiem nie byli oni i nie są zainteresowani w rozstrzygnięciu skargi,
która w żaden sposób nie oddziałuje ona na ich prawa i interesy prawnie chronione.
(A.D.)
[a.ł]
Agnieszka Piotrowska
