I CSK 3479/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Paweł Grzegorczyk
28 listopada 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 28 listopada 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa P.G. i B.G.
przeciwko Bank w W.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Bank w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z 22 lutego 2024 r., V ACa 976/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. obciąża pozwaną kosztami postępowania kasacyjnego,
pozostawiając ich wyliczenie referendarzowi sądowemu.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten
odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem
zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od
orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania
sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w
zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w
I CSK 3479/24
2
skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o
charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod
kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).
Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca Bank w W.
powołała się na potrzebę wykładni art. 4 ust. 2 i
art. 6 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie
nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz. Urz. WE L 95, s. 29,
dalej – „dyrektywa 93/13”), art. 65 k.c., art. 354 k.c., art. 358 § 2 k.c., art. 3851 § 1 i
2 k.c., art. 3852 k.c., art. 69 ust. 3 pr. bank., a także art. 496 w związku z art. 497
k.c. Wskazała również na występujące w sprawie istotne zagadnienia prawne,
dotyczące, po pierwsze, zasadności przyjęcia nieważności umowy kredytu
powiązanej z walutą obcą na skutek uznania za abuzywne „klauzul spreadowych”,
nieokreślających głównego przedmiotu umowy, po drugie, możliwości odwołania się
w celu określenia oprocentowania kredytu powiązanego z walutą obcą – po
stwierdzeniu abuzywności klauzul indeksacyjnych – do stawki WIBOR, skoro w
umowie stawka ta występuje, po trzecie zaś – zasadności kwalifikowania umowy
kredytu indeksowanego lub denominowanego jako kredytu udzielonego w złotych
polskich.
Powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.)
wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on
precedensowy (nowy) charakter lub znaczenie dla rozwoju prawa. Problem ten
powinien odnosić się do konkretnych przepisów prawa i zostać ujęty w sposób
abstrakcyjny, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą; konieczne jest przy
tym wskazanie argumentów, które prowadzą do jego rozbieżnych ocen (por.
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002,
nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz.
151, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 10 kwietnia 2014 r., IV CSK
623/13, z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, z dnia 9 kwietnia 2015 r., V CSK
547/14).
W celu uzasadnienia potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących
poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów
I CSK 3479/24
3
(art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) konieczne jest natomiast wykazanie, że określony przepis
prawa lub zespół tych przepisów, mimo że budzi poważne wątpliwości, nie
doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane
przez skarżącego rozbieżności w judykaturze w odniesieniu do identycznych lub
podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (por. m.in. postanowienia
Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08 i z dnia 28 marca
2007 r., II CSK 84/07).
Bliższa analiza wniosku nie pozwalała uznać, by w sprawie zakończonej
zaskarżonym wyrokiem wystąpiły powołane przyczyny kasacyjne.
Przytoczone we wniosku wątpliwości - w zestawieniu z zarzutami skargi i
przedmiotem postępowania przed Sądami meriti - odnosiły się do konsekwencji
zawarcia w umowie kredytowej powiązanej z walutą obcą (frankiem szwajcarskim)
postanowień umownych wyrażających ryzyko walutowe i odsyłających do tabel
kursowych banku przy przeliczeniu waluty obcej na złote polskie i odwrotnie.
Problematyka ta nie stanowi novum i była nie tylko wielokrotnie, lecz także
wszechstronnie podejmowana w odniesieniu do zbliżonych treścią umów
kredytowych w nowszej judykaturze Sądu Najwyższego i w orzecznictwie
Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, co doprowadziło do utrwalenia się
jednolitych stanowisk (por. np. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego
z dnia 7 maja 2021 r., III CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56, wyroki Sądu
Najwyższego z dnia 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, OSNC-ZD 2021, nr 2, poz.
20, z dnia 10 maja 2022 r., II CSKP 163/22, z dnia 13 maja 2022 r., II CSKP
464/22, z dnia 13 maja 2022 r., II CSKP 405/22, z dnia 20 czerwca 2022 r., II CSKP
701/22, z dnia 9 września 2022 r., II CSKP 794/22, z dnia 26 stycznia 2023 r., II
CSKP 722/22, z dnia 20 lutego 2023 r., II CSKP 809/22, z dnia 25 maja 2023 r., II
CSKP 1311/22, z dnia 28 lipca 2023 r., II CSKP 611/22, z dnia 25 października
2023 r., II CSKP 820/23, z dnia 29 listopada 2023 r., II CSKP 1460/22 oraz II CSKP
1753/22, z dnia 19 stycznia 2024 r., II CSKP 874/22 oraz II CSKP 36/23 i z dnia 6
września 2024 r., II CSKP 1644/22, postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23
sierpnia 2022 r., I CSK 1669/22, z dnia 27 kwietnia 2023 r., I CSK 3629/22, z dnia 8
grudnia 2023 r., I CSK 5651/22 i z dnia 29 maja 2024 r., I CSK 2038/23 oraz
powołane tam dalsze orzecznictwo Sądu Najwyższego; w judykaturze Trybunału
I CSK 3479/24
4
Sprawiedliwości Unii Europejskiej zob. zwłaszcza wyroki z dnia 29 kwietnia 2021 r.,
C-19/20, I.W., R.W. przeciwko Bank BPH S.A., ECLI:EU:C:2021:341, z dnia 18
listopada 2021 r., C-212/20, M.P., B.P. przeciwko „A.”, ECLI:EU:C:2021:934, z dnia
16 marca 2023 r., C-6/22, M.B.,U.B., M.B. przeciwko X S.A.,ECLI:EU:C:2023:216 i
z dnia 23 listopada 2023 r., C-321/22, ZL, KU, KM przeciwko Provident Polska S.A.,
ECLI:EU:C:2023:911).
Za dostatecznie wyjaśnione z punktu widzenia przedmiotu sprawy, w której
wydano zaskarżony wyrok, należało uznać również wątpliwości związane z
wykładnią art. 496 w związku z art. 497 k.c. (zarzut zatrzymania). Problem
wzajemnego charakteru umowy kredytu został rozstrzygnięty uchwałą składu
siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2025 r., III CZP 126/22,
OSNC 2025, nr 11, poz. 1), w której sentencji stwierdzono, że umowa o kredyt
bankowy jest umową wzajemną w rozumieniu art. 487 § 2 k.c. W sprawach
objętych zakresem zastosowania dyrektywy 93/13 dodatkowego uwzględnienia
wymaga jednak stanowisko Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, według
którego art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten
sposób, że stoją one na przeszkodzie wykładni prawa krajowego, zgodnie z którą w
kontekście stwierdzenia nieważności umowy kredytu zawartej przez bank z
konsumentem ze względu na nieuczciwy charakter jej niektórych warunków
powołanie się przez bank na prawo zatrzymania prowadzi do uzależnienia
przysługującej konsumentowi możliwości uzyskania przez niego zapłaty kwot, które
zasądzono od banku z uwagi na skutki restytucyjne wynikające ze stwierdzenia
abuzywności warunków umownych, od równoczesnego zaofiarowania przez
konsumenta zwrotu albo zabezpieczenia zwrotu całości świadczenia otrzymanego
od banku na podstawie umowy kredytu, niezależnie od spłat dokonanych w
wykonaniu tej umowy przez konsumenta (por. postanowienie Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 8 maja 2024 r., C-424/22, WN przeciwko
Santander Bank Polska S.A., ECLI:EU:C:2024:398, a także wcześniejszy wyrok
Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 14 grudnia 2023 r., C-28/22,
Getin Noble Bank, ECLI:EU:C:2023:992, zob. również wyrok Sądu Najwyższego z
dnia 6 czerwca 2025 r., II CSKP 545/23 i powołane tam orzecznictwo).
I CSK 3479/24
5
W tym stanie rzeczy należało uznać, że wywody wniosku – w zestawieniu z
powołanym wyżej orzecznictwem Sądu Najwyższego i judykaturą Trybunału
Sprawiedliwości – nie ujawniały potrzeby dalszych wypowiedzi Sądu Najwyższego
w objętej nimi materii, z uwzględnieniem publicznoprawnych, ponadindywidualnych
zadań skargi kasacyjnej.
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2, art. 98 § 1-11, art. 108 § 1,
art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
(K.G.)
[SOP]
