I CSK 34/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Marcin Łochowski
19 marca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 19 marca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku B.J.
z udziałem Q. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
w W. i T.W.
o wpis do księgi wieczystej,
na skutek skargi kasacyjnej B.J. i T.W.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Radomiu
z 27 czerwca 2024 r., IV Ca 711/23,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
B.J. i T.W. wnieśli skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w
Radomiu z 27 czerwca 2024 r., zaskarżając je w całości, wnosząc o jego uchylenie
oraz o uchylenie postanowienia Sądu Rejonowego w Grójcu z 12 czerwca 2023 r. i
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie
zaskarżonego postanowienia i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy.
W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
skarżący powołali się na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne,
wskazując, że:
I CSK 34/26
2
1) istnieje konieczność rozpatrzenia naruszenia przepisów prawa
procesowego, zwłaszcza art. 379 pkt 5 k.p.c., polegającego na pozbawieniu
skarżących możliwości obrony swoich praw i pomięcia przez Sąd Okręgowy
żądania rozpoznania apelacji na rozprawie;
2) art. 6268 § 5 i art. 6269 w zw. z art. art. 39822 § 4 i 5 k.p.c. i art. 92 § 4
ustawy z dnia 14 lutego 1911 r. Prawo o notariacie (dalej: „pr.not.”) polegającego
na błędnym uznaniu, że zachodziły podstawy do oddalenia wniosku
wieczystoksięgowego o wpis skarżących jako właścicieli nieruchomości w księdze
wieczystej […] z uwagi na brak jednoczesnego złożenia oświadczenia o nabyciu
nieruchomości przez małżonków podczas, gdy (a) sąd w dacie rozpoznania
wniosku wieczystoksięgowego dysponował całością dokumentów umożliwiających
dokonanie wpisu, tj. oświadczenie od małżonków B.J. i T.W., (b) skarga na
orzeczenie referendarza ma charakter kasatoryjny zatem sąd rozpoznaje sprawę
„od nowa” zgodnie z art. art. 39822 § 2 k.p.c., (c) obowiązkiem w rozumieniu art. 92
§ 4 pr.not. jest wysłanie przez notariusza do sądu wieczystoksięgowego aktu
notarialnego zawierającego przeniesienie prawa własności w dniu sporządzenia
aktu notarialnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest
zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie
może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno, przede
wszystkim, być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie
faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń, a jednocześnie
być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi
Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej
subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu.
Konstrukcja takiego zagadnienia powinna odpowiadać wymogom
zagadnienia prawnego, o którym mowa w art. 390 § 1 k.p.c. (postanowienie SN z 9
maja 2006 r., V CSK 75/06). W konsekwencji dopuszczalne jest przedstawianie
zagadnień (pytań) prawnych wyłącznie „do rozstrzygnięcia”, a nie „do
uzupełnienia”. Pytanie takie, zaczyna się zawsze od partykuły pytajnej „czy”.
I CSK 34/26
3
Oznacza to, że rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego, dokonuje się przez wybór
towarzyszącej mu odpowiedzi (postanowienie SN z 13 kwietnia 2000 r., III CZP
2/00). Przedstawione przez skarżących zagadnienia prawne tych wymagań nie
spełniają.
Co więcej, zagadnienia te nie mają charakteru uniwersalnego, na co
wskazuje bezpośrednie odniesienie się w ich treści do sytuacji skarżących, i
stanowią w istocie kolejne zarzuty skierowane przeciwko zaskarżonemu
orzeczeniu. Skarżący uzasadniając wątpliwości dotyczące obu problemów, nie
wskazali też na istnienie rozbieżności w orzecznictwie lub doktrynie, nie
przedstawili możliwych rozbieżnych interpretacji prawnych ani racji jurydycznych
stojących za każdą z nich.
Ponadto, wymaga wyjaśnienia, że rozpoznanie sprawy przez Sąd Okręgowy
na posiedzeniu niejawnym nie nastąpiło – wbrew zarzutom skarżących – na
podstawie art. 374 k.p.c., wobec czego złożony w apelacji wniosek o rozpoznanie
sprawy na rozprawie był bezprzedmiotowy. Sprawy wieczystoksięgowe są
rozpoznawane w postępowaniu nieprocesowym, co jak się zdaje, umknęło uwadze
skarżących. Artykuł 6261 § 1 k.p.c. jako zasadę przewiduje rozpoznawanie spraw
w postępowaniu wieczystoksięgowym na posiedzeniu niejawnym (zob. też art. 514
k.p.c.). Przepis ten ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu apelacyjnym, co
oznacza, że Sąd Okręgowy wyznaczył w celu rozpoznania apelacji posiedzenie
niejawne na podstawie art. 6261 § 1 k.p.c., a nie art. 374 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.
Nie mogło więc dojść do zarzucanego w skardze naruszenia art. 374 k.p.c., a co za
tym idzie na skutek tego naruszenia – pozbawienia skarżących możności obrony,
prowadzącego do nieważności postępowania (art. 379 pkt 5 k.p.c.).
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 w zw. z art. 13
§ 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Marcin Łochowski
I CSK 34/26
4
(D.Z.)
[SOP]
