POSTANOWIENIE

16 listopada 2023 r.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:

SSN Marcin Łochowski

na posiedzeniu niejawnym 16 listopada 2023 r. w Warszawie
‎w sprawie z wniosku J.S.
‎z udziałem M.S., Z. S., I. K., A. K. i M. K.
‎o dział spadku i zniesienie współwłasności,
‎na skutek skargi kasacyjnej I. K.
‎od postanowienia Sądu Okręgowego w Białymstoku
‎z 29 marca 2023 r., II Ca 845/21,

1. odrzuca skargę kasacyjną;

2. zasądza od I. K. na rzecz J. S., M. S. i Z. S. po 900 złotych zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Uzasadnienie

Uczestniczka postępowania I. K. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w Białymstoku z 29 marca 2023 r., zaskarżając je w części oddalającej apelację uczestniczki.

W odpowiedziach na skargę kasacyjną wnioskodawczyni oraz uczestniczki postępowania wniosły o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, względnie o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 519¹ § 4 pkt 4 k.p.c. skarga kasacyjna nie przysługuje w sprawach dotyczących zniesienia współwłasności i działu spadku, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż sto pięćdziesiąt tysięcy złotych. Skarżąca oznaczyła wartość przedmiotu zaskarżenia na 153 943 zł, wyjaśniając, że jest ona równa wartości przedmiotu zaskarżenia wskazanej w postępowaniu apelacyjnym.

Co do zasady w sprawach o dział spadku i zniesienie współwłasności, w razie zaskarżenia orzeczenia co do istoty sprawy, wartość przedmiotu zaskarżenia nie odpowiada wartości całego dzielonego majątku, lecz wartości konkretnego interesu (roszczenia, żądania) lub składnika majątkowego, którego dotyczy środek zaskarżenia (zob. np. postanowienia SN: z 21 stycznia 2003 r., III CZ 153/02, OSNC 2004, nr 4, poz. 60; z 20 lutego 2015 r., V CSK 239/14; z 13 marca 2015 r., III CZ 13/15; z 19 czerwca 2015 r., IV CZ 16/15; z 6 listopada 2015 r., II CZ 76/15; z 13 stycznia 2017 r., III CZ 61/16; z 26 października 2017 r., II CZ 64/17; z 12 stycznia 2018 r., II CZ 85/17; z 28 lutego 2018 r., II CZ 108/17; z 8 lutego 2023 r., I CNPP 29/22). Z reguły wartość ta nie może przekraczać wartości udziału przysługującego skarżącemu uczestnikowi, chyba że podważa on zasadę podziału, objęcie lub nieobjęcie orzeczeniem poszczególnych rzeczy lub praw albo rozliczenie nakładów (zob. postanowienie SN z 28 lutego 2020 r., V CSK 290/19, i tam powołane orzecznictwo).

Skarżąca wskazała, że w wyniku dokonanego przez sąd działu spadku i zniesienia współwłasności otrzymała nieruchomości o wartości 203 643 zł i powinna otrzymać od wnioskodawczyni i pozostałych uczestników dopłatę w wysokości 57 266 zł, a otrzymała jedynie 3952 zł. W konsekwencji to różnica między tymi dwiema kwotami (57 266 zł – 3952 zł) wyznacza rozmiar interesu skarżącej, którego ochrony domaga się w postępowaniu kasacyjnym. Nie budzi więc wątpliwości, że wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekracza 150 000 zł, wynosi bowiem 53 314 zł.

Z tej perspektywy nie ma znaczenia wartość przedmiotu zaskarżenia wskazana przez uczestniczkę w apelacji. W sprawach działowych wartość przedmiotu zaskarżenia na potrzeby skargi kasacyjnej jest bowiem określana przy zastosowaniu wskazanych wyżej zasad i może odbiegać od wskazanej w apelacji wartości przedmiotu zaskarżenia.

Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398⁶ § 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. odrzucił skargę kasacyjną, a stosownie do art. 520 § 2 w zw. z art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 6 pkt 3 w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie obciążył skarżącą kosztami postępowania kasacyjnego.

[ał]

(D.Z.)