I CSK 3306/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Paweł Grzegorczyk
7 sierpnia 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 7 sierpnia 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa Bank spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W.
przeciwko D.M., P.M. i F. spółce akcyjnej
w upadłości w K.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej D.M.
od wyroku częściowego Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z 27 października 2023 r., VI ACa 885/21,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten
odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem
zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od
orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania
sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją
w zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że
w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności
I CSK 3306/25
2
o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod
kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).
Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, pozwana D.M.
powołała się na istotne zagadnienia prawne dotyczące dopuszczalności posłużenia
się kopią weksla przy załączonej do pozwu deklaracji wekslowej, wykorzystania
weksla podpisanego w dniu 28 grudnia 2016 r. jako zabezpieczenia umowy zawartej
w dniu 2 stycznia 2017 r., przysługiwania pozwanej statusu konsumenta jako
poręczycielce wekslowej, a także możliwości uznania postępowania przed Sądem
Okręgowym za nieważne (art. 379 pkt 4 k.p.c.) na tej podstawie, że członek składu
orzekającego był delegowany do Sądu Okręgowego do orzekania jedynie w sprawie,
w której wydano zaskarżony wyrok.
Powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.)
wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on precedensowy
(nowy) charakter lub znaczenie dla rozwoju prawa. Problem ten powinien odnosić się
do konkretnych przepisów prawa i zostać ujęty w sposób abstrakcyjny, a zarazem
wiązać się z rozpoznawaną sprawą; konieczne jest przy tym wskazanie argumentów,
które prowadzą do jego rozbieżnych ocen (por. postanowienia Sądu Najwyższego z
dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002
r.,
III
CKN
570/01,
OSNC
2002,
nr
12,
poz. 151, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 10 kwietnia 2014 r.,
IV CSK 623/13, z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, z dnia 9 kwietnia 2015 r.,
V CSK 547/14).
Bliższa analiza wniosku nie pozwalała uznać, by w sprawie zakończonej
zaskarżonym wyrokiem wystąpiła powołana przyczyna kasacyjna.
Pytania dotyczące weksla jako podstawy zabezpieczenia nie mogły stanowić
adekwatnej przyczyny kasacyjnej już z tego względu, że twierdzenia, na których
zostały oparte, wykraczały poza stan faktyczny stanowiący podstawę zaskarżonego
wyroku, którą Sąd Najwyższy jest związany (art. 39813 § 2 k.p.c.). Z podstawy tej nie
wynikało w szczególności, jakoby podstawą roszczeń powódki wobec pozwanej była
kopia weksla. Ponadto, wątpliwości te nie miały abstrakcyjnego charakteru, lecz
stanowiły w istocie ujęte w formie pytań zarzuty pozwanej wobec stanowiska Sądu
Apelacyjnego, co zapoznaje sens przyczyny kasacyjnej określonej
I CSK 3306/25
3
w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., który polega na rozstrzygnięciu precedensowej
wątpliwości prawnej o uogólnionym, ponadindywidualnym charakterze, co pozwala
uczynić zadość publicznoprawnej roli skargi kasacyjnej.
W kwestii art. 221 k.c. należało z jednej strony zauważyć, że możność uznania
za konsumenta w rozumieniu art. 221 k.c. osoby fizycznej udzielającej osobistego
zabezpieczenia wierzytelności, w tym poręczenia wekslowego, nie stanowi novum i
była już rozważana w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. np. wyroki Sądu
Najwyższego 19 stycznia 2006 r., IV CSK 372/05, z dnia
10 maja 2017 r., I CSK 477/16, z dnia 8 marca 2023 r., II CSKP 842/22 i z dnia
6 kwietnia 2023 r., II CSKP 491/22, OSNC 2023, nr 11, poz. 112, a także
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 kwietnia 2025 r., III CZ 6/25). Z drugiej
strony, z wniosku nie wynikało, z jakich przyczyn rozstrzygnięcie powołanej
wątpliwości mogłoby rzutować na rozstrzygnięcie sprawy. Sprostanie temu
warunkowi wymagałoby przedstawienia, jak i dlaczego ewentualny konsumencki
status pozwanej wpływałby na skuteczność udzielonego poręczenia wekslowego,
czego we wniosku zabrakło.
Ubocznie należało podnieść, po pierwsze, że judykaturze Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej zwrócono uwagę, iż jednym z wykładników oceny,
czy osoba fizyczna, która ustanowiła zabezpieczenie zobowiązań kredytowych spółki
handlowej, może być uznana za konsumenta, jest jej powiązanie funkcjonalne ze
spółką (por. postanowienie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19
listopada 2015 r., C-74/15, Dumitru Tarcău, Ileana Tarcău przeciwko Banca
Comercială Intesa Sanpaolo România SA i in., ECLI:EU:C:2015:772). In casu Sąd
Apelacyjny ustalił natomiast występowanie takich powiązań między pozwaną a F.
S.A. w W. o charakterze zarówno osobowym, jak i kapitałowym. Po drugie, Sąd
Apelacyjny wskazał, że nawet przy założeniu konsumenckiego statusu pozwanej
roszczenie powódki nie było oparte na postanowieniach umownych, które można
uznać za abuzywne; Sąd zanegował również fakt, jakoby pozwana nie mogła się z
tymi postanowieniami zapoznać.
W zakresie twierdzonej nieważności postępowania przed Sądem Okręgowym,
który rozstrzygał sprawę w pierwszej instancji, w skardze kasacyjnej nie podniesiono
zarzutów naruszenia prawa procesowego, które pozwalałyby kwestię tę objąć
I CSK 3306/25
4
kognicją Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym (arg. ex art. 39813 § 1
k.p.c.). Przypomnienia wymagało w tym kontekście, że nakaz badania z urzędu
nieważności postępowania przez Sąd Najwyższy (art. 39813 § 1 k.p.c.) odnosi się do
postępowania przed sądem drugiej instancji, podczas gdy pozwana powoływała się
na wadliwość postępowania pierwszoinstancyjnego. Niezależnie od tego, z
przedstawionych we wniosku ogólnikowych twierdzeń w żadnym zakresie nie
wynikało, dlaczego sposób udzielenia delegacji sędziemu rozstrzygającemu sprawę
w Sądzie Okręgowym mógłby stanowić podłoże zagadnienia prawnego
o istotnym charakterze, którego rozstrzygnięcie nie jest możliwe z wykorzystaniem
dotychczasowego orzecznictwa Sądu Najwyższego i poglądów nauki. Za
niezrozumiałe należało przy tym uznać odwołanie się do art. 66 p.u.s.p., regulującego
treść ślubowania sędziowskiego, względnie art. 5 k.c., odnoszącego się do
nadużycia prawa podmiotowego.
Należało tym samym odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2, art. 108 § 1 a contrario,
art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
(K.G.)
[SOP]
