I CSK 3201/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Paweł Grzegorczyk
19 czerwca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 19 czerwca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa B.K.
przeciwko Gminie P.
o zapłatę,
na skutek skarg kasacyjnych B.K. i Gminy P.
od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu
z 11 czerwca 2025 r., I ACa 83/22,
1. odmawia przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej
powoda;
2. przyjmuje do rozpoznania skargę kasacyjną pozwanej.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten
odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem
zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od
orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania
sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w
I CSK 3201/25
2
zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w
skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o
charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod
kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).
Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powód B.K. powołał
się na istotne zagadnienie prawne wyrażające się w pytaniu, czy wskazane w
pozwie szczegółowe wyliczenia co do poszczególnych prac ograniczają sąd przy
zasądzeniu wynagrodzenia, jeśli opinia biegłego wykazuje wyższe należności,
mieszczące się w dochodzonej kwocie głównej.
Powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.)
wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on
precedensowy (nowy) charakter lub znaczenie dla rozwoju prawa. Problem ten
powinien odnosić się do konkretnych przepisów prawa i zostać ujęty w sposób
abstrakcyjny, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą i rzutować na jej
rozstrzygnięcie; konieczne jest przy tym wskazanie argumentów, które prowadzą
do jego rozbieżnych ocen (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja
2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN
570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia
10 kwietnia 2014 r., IV CSK 623/13, z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, z dnia
9 kwietnia 2015 r., V CSK 547/14).
Wątpliwość przedstawiona we wniosku nie spełniała wskazanych wymagań,
ponieważ jej rozstrzygnięcie nie mogło wpływać na wynik postępowania
kasacyjnego. Przedstawione zagadnienie odnosiło się do wykładni art. 321 § 1
k.p.c., statuującego zasadę związania sądu żądaniem, którego wykładnikiem są
również – zgodnie z art. 187 § 1 pkt 2 k.p.c. – fakty, na których zostało ono oparte.
Tymczasem żaden z powołanych przepisów, w szczególności art. 321 § 1 k.p.c.,
nie został objęty podstawami kasacyjnymi.
Zgodnie z art. 39813 § 1 k.p.c., z zastrzeżeniem nieważności postępowania,
Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach jej podstaw. Oznacza to,
że o kierunku i zakresie kontroli kasacyjnej decyduje strona skarżąca, co stanowi
refleks zasady dyspozycyjności i koresponduje z podwyższonym stopniem
I CSK 3201/25
3
profesjonalizacji postępowania kasacyjnego. In casu pominięcie w podstawach
kasacyjnych art. 321 § 1 k.p.c. oznaczało tym samym, że ocena prawidłowości
stanowiska, według którego granice żądania pozwu miałyby pozostać
zdeterminowane nie tylko kwotą główną, lecz także wskazywanymi przez powoda
pozycjami kosztowymi, lokowała się poza kognicją Sądu Najwyższego w
postępowaniu kasacyjnym.
Na marginesie tylko należało zwrócić uwagę, że wywody wniosku
wskazujące na niezasadne ograniczenie należnego powodowi wynagrodzenia
odnosiły się do stanowiska Sądu pierwszej instancji, podczas gdy skarga kasacyjna
jest środkiem zaskarżenia wyroku sądu drugiej instancji. Podłożem rozważań
mających uzasadniać przyczynę kasacyjną powinny być więc wywody prawne sądu
drugiej instancji; odwołanie się do zapatrywań wyrażonych w toku postępowania
pierwszoinstancyjnego może mieć tylko uzupełniający charakter i jest celowe
wówczas, gdy konieczność ta wynika z charakteru konkretnej przyczyny kasacyjnej
lub dążenia do jej bardziej precyzyjnego przedstawienia Sądowi Najwyższemu.
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c., Sąd Najwyższy
orzekł, jak w sentencji.
Paweł Grzegorczyk
(K.G.)
[SOP]
