I CSK 3084/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Paweł Grzegorczyk
21 listopada 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 21 listopada 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa M.K.
przeciwko Z.S.
o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną,
na skutek skargi kasacyjnej Z.S.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi
z 12 października 2023 r., I ACa 1991/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. obciąża kosztami postępowania kasacyjnego pozwanego,
pozostawiając ich wyliczenie referendarzowi sądowemu.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten
odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem
zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od
orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania
sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w
zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w
I CSK 3084/24
2
skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o
charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod
kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).
Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania pozwany Z.S.
powołał się na istotne zagadnienie prawne, wyrażające się w pytaniach, czy powód
spełnił wymagania określone w art. 527 § 1 k.c., zgłaszając żądanie uznania
czynności prawnej za bezskuteczną bez wskazania, że czynność ta ma być
bezskuteczna wobec niego i bez wskazania jakiejkolwiek chronionej wierzytelności
powoda, czy art. 527 § 1 k.c. chroni nieskonkretyzowaną wierzytelność, czy tylko
wierzytelność w wysokości określonej w tytule prawnym, oraz czy sąd kontroluje lub
określa wierzytelność, z której wynika żądanie oparte na podstawie art. 527 § 1 k.c.
Powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.)
wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on
precedensowy (nowy) charakter lub znaczenie dla rozwoju prawa. Problem ten
powinien odnosić się do konkretnych przepisów prawa i zostać ujęty w sposób
abstrakcyjny, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą; konieczne jest przy
tym wskazanie argumentów, które prowadzą do jego rozbieżnych ocen (por.
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002,
nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz.
151, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 10 kwietnia 2014 r., IV CSK
623/13, z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, z dnia 9 kwietnia 2015 r., V CSK
547/14).
Wątpliwości powołane we wniosku nie spełniały wskazanych wymagań w
stopniu oczywistym.
Pierwsze z pytań sprowadzało się do pytania o zasadność stanowiska Sądu
Apelacyjnego wyrażonego w zaskarżonym wyroku, co prima vista zapoznaje istotę
przyczyny kasacyjnej określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Pozostałe zaś
wątpliwości – pomijając lakoniczny sposób ich wysłowienia – nie zostały w ogóle
umotywowane; we wniosku nie wyjaśniono w szczególności, dlaczego ich
rozstrzygnięcie nie jest zdaniem pozwanego możliwe przy wykorzystaniu
dotychczasowego, szerokiego dorobku orzecznictwa Sądu Najwyższego i nauki w
I CSK 3084/24
3
zakresie podstaw skargi pauliańskiej oraz wymagań stawianych w judykaturze i
doktrynie zarówno żądaniu akcji pauliańskiej, jak i sentencji wyroku
uwzględniającego to powództwo (por. np. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu
Najwyższego z dnia 16 czerwca 2021 r., III CZP 60/19, OSNC 2021, nr 10, poz. 62
i wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2017 r., II CSK 86/17). Nie
wskazano także możliwych kierunków ich rozstrzygnięcia, przemawiających na ich
rzecz argumentów, jak również prawnych racji, które wskazywałyby na to, że
rozstrzygnięcie przytoczonych wątpliwości miałoby znaczenie wykraczające poza
rozstrzygnięcie indywidualnej sprawy, co pozwalałoby zrealizować publicznoprawny
cel postępowania kasacyjnego.
Należało tym samym odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2, art. 98 § 1-11, art. 108 § 1,
art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
(K.G.)
[SOP]
