I CSK 3036/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Marcin Krajewski
10 lipca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 10 lipca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa J.Z.
przeciwko J.W.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej J.Z.
od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach
z 9 kwietnia 2024 r., X Ga 474/23,
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2) zasądza od J.Z. na rzecz J.W. 2717 zł zwrotu kosztów
postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 9 kwietnia 2024 r. Sąd Okręgowy w Gliwicach zmienił wyrok
Sądu Rejonowego w Gliwicach z 29 września 2023 r. w ten sposób, że oddalił
powództwo w całości.
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego, zaskarżając
ten wyrok w całości. Skarżący powołał się na oczywistą zasadność skargi
kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), wskazując, że wyrok w sposób oczywisty
narusza wskazane w podstawie kasacyjnej przepisy prawa materialnego
i procesowego, czyli art. 563 § 1, art. 221, art. 471 § 1 k.c. oraz art. 233 k.p.c.
I CSK 3036/24
2
Skarżący zarzucił Sądowi drugiej instancji błędną ocenę zgromadzonego w sprawie
materiału dowodowego przez przyjęcie, że zakup samochodu miał bezpośredni
związek z prowadzoną przez powoda działalnością gospodarczą, a także, że
powód nie zgłosił wady oraz nie doszło do zatajenia stanu pojazdu przez pozwaną.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwana wniosła m.in. o odmowę
przyjęcia skargi do rozpoznania oraz zasądzenie od wnioskodawcy na jej rzecz
kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych, w tym kosztów
zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie
występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów
prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności
w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna
jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Skarga kasacyjna stanowi
nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, którego celem jest
ochrona interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości
orzecznictwa, usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu
dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych. Ograniczenie przesłanek do
czterech ma zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest
uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane te
funkcje, a skarga kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym
w każdej sprawie.
Wskazana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka w postaci oczywistej
zasadności skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy zasadność zarzutów
podniesionych w skardze jest dostrzegalna prima facie, bez głębszej analizy
prawnej. Dotyczy to więc jedynie uchybień przepisom prawa materialnego albo
procesowego o charakterze elementarnym, polegających w szczególności na
oparciu rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą
i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie oraz nauce prawa, na
zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał, względnie na oczywiście
błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie faktycznym. Do
I CSK 3036/24
3
wykazania oczywistej zasadności skargi powinno wystarczyć jedno konkretne
twierdzenie, jedna stanowcza, przekonująca od razu teza, wskazująca racje
podważające rozstrzygnięcie poddane krytyce i zaskarżeniu (zob. postanowienia
SN: z 29 listopada 2022 r., I CSK 4912/22; z 30 listopada 2022 r., I CSK 2735/22;
z 20 października 2023 r., I CSK 1612/23; z 26 października 2023 r., I CSK 76/23,
i z 31 października 2023 r., I CSK 4805/22).
Skargi kasacyjnej nie można uznać za oczywiście uzasadnioną. Po pierwsze,
skarżący w ramach uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania ograniczył się do ponownego powołania się na naruszenie przepisów,
których naruszenie zarzucał w ramach podstaw kasacyjnych. W związku z tym
należy podkreślić, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz
podstawy kasacyjne stanowią odrębne elementy skargi kasacyjnej. Samo
powołanie się na to, że sąd drugiej instancji naruszył dane przepisy nie wystarczy,
by skargę kasacyjną uznać za oczywiście uzasadnioną. Chodzi jeszcze
o wykazanie, dlaczego zarzucane naruszenie miało charakter oczywisty, a także, że
spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob.m.in.
postanowienia SN: z 6 maja 2026 r., I CSK 1689/25; z 8 maja 2026 r., I CSK
303/26, i 27 maja 2026 r., I CSK 1648/24). Tych elementów w skardze kasacyjnej
zabrakło.
Po drugie, kwestionowanie oceny materiału dowodowego w przedmiocie
związku zakupu samochodu z prowadzoną przez powoda działalnością
gospodarczą nie mogło odnieść skutku, gdyż zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c.
podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub
oceny dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi
stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 2 in fine k.p.c.).
Po trzecie, nie sposób dostrzec elementarnych błędów Sądu drugiej instancji
w zakresie kluczowej z perspektywy sprawy oceny statusu powoda. Sąd uznał
powoda za przedsiębiorcę, powołując się zasadnie na to, że przy zawieraniu
umowy leasingu występował jako przedsiębiorca. Ocena ta warunkowała z kolei
dopuszczalność stosowania art. 563 § 1 k.c. Jedynie na marginesie należy przy tym
wskazać, że powód nie był stroną stosunku sprzedaży samochodu i nawet jeżeli
I CSK 3036/24
4
podpisał odpowiednią umowę, uczynił to jako podmiot trzeci. Kupującym był zaś
finansujący w umowie leasingu, którego status jako przedsiębiorcy nie może być
kwestionowany. Na podstawie art. 7098 § 2 k.p.c. powód nabył uprawnienia
przysługujące finansującemu z tytułu wad przedmiotu sprzedaży, co oznacza, że
nie mógł nabyć więcej uprawnień, niż przysługiwało finansującemu.
Podobnie w odniesieniu do zastosowania art. 563 § 1 k.c. nie można
dopatrzeć się elementarnych uchybień Sądu drugiej instancji. Sąd wyjaśnił, że
powód powinien był zbadać samochód w czasie i w sposób przyjęty przy rzeczach
tego rodzaju, jak wymaga tego 563 § 1 k.c. Gdyby powód zapoznał się ze stanem
karoserii w chwili wydania mu pojazdu (czego szczególnie oczekiwałoby się –
zdaniem Sądu – przy zakupie samochodu o tak wysokiej wartości), dostrzegłby
wadę. Rażących błędów nie można dopatrzeć się również w zastosowaniu art. 471
k.c. Nie budzi zastrzeżeń rozumowanie sądu, z którego wynika, iż nie sposób
zarzucać pozwanemu, że zataił wadę, skoro udostępnił powodowi samochód celem
zapoznania się z jego stanem technicznym. W rezultacie nie można uznać, by
wydane orzeczenie było oczywiście nieprawidłowe, a skarga kasacyjna oczywiście
uzasadniona.
Z tych przyczyn należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1, 3
i 4 k.p.c. oraz § 10 ust. 4 pkt 2, § 2 pkt 6 oraz § 20 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności
adwokackie.
(E.M.)
[SOP]
