I CSK 3030/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Paweł Grzegorczyk
21 listopada 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 21 listopada 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa P.B.
przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.
o ustalenie i zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z 6 maja 2024 r., I ACa 862/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. obciąża kosztami postępowania kasacyjnego pozwaną,
pozostawiając ich wyliczenie referendarzowi sądowemu.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten
odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem
zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od
orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania
sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w
zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w
I CSK 3030/24
2
skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o
charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod
kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).
Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca Bank S.A.
w W. powołała się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, polegającą na
błędnym zastosowaniu art. 3851 § 1 k.c. do umowy kredytu stricte dewizowego
(walutowego). Wskazała również na występujące w sprawie zagadnienia prawne
związane z możliwością utrzymania w mocy umowy kredytu o określonej bliżej we
wniosku charakterystyce, jeżeli zawiera ona niedozwolone postanowienia
przeliczeniowe, odsyłające do bankowej tabeli kursów walut.
Wykazanie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej stawia skarżącemu
szczególnie wysokie wymagania. Jak przyjmuje się w utrwalonej judykaturze Sądu
Najwyższego, oczywista zasadność skargi kasacyjnej oznacza, że dla przeciętnego
prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie.
Oczywiste jest przy tym tylko to, co można dostrzec bez potrzeby głębszej analizy,
czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań. Zarzucane uchybienia muszą
zatem mieć kwalifikowany charakter, odnosić się do konkretnych, powołanych
przez skarżącego przepisów prawa i być dostrzegalne na pierwszy rzut oka (por.
m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00,
OSNC 2001, nr 3, poz. 52, z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr
10, poz. 156 i z dnia 15 czerwca 2018 r., III CSK 38/18)
Powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.)
wymaga natomiast sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on
precedensowy (nowy) charakter lub znaczenie dla rozwoju prawa. Problem ten
powinien odnosić się do konkretnych przepisów prawa i zostać ujęty w sposób
abstrakcyjny, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą; konieczne jest przy
tym wskazanie argumentów, które prowadzą do jego rozbieżnych ocen (por.
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002,
nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz.
151, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 10 kwietnia 2014 r., IV CSK
I CSK 3030/24
3
623/13, z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, z dnia 9 kwietnia 2015 r., V CSK
547/14).
Bliższa analiza wniosku nie pozwalała uznać, by w sprawie zakończonej
zaskarżonym wyrokiem wystąpiły powołane przyczyny kasacyjne.
Wywody wniosku, w zestawieniu z zarzutami skargi i przedmiotem
postępowania przed Sądami meriti, dotykały konsekwencji zawarcia w umowie
kredytowej powiązanej z walutą obcą (frankiem szwajcarskim) postanowień
umownych wyrażających ryzyko walutowe i odsyłających do tabel kursowych banku
przy przeliczeniu waluty obcej na złote polskie i odwrotnie. Problematyka ta nie
stanowi novum i była nie tylko wielokrotnie, lecz także wszechstronnie
podejmowana w nowszej judykaturze Sądu Najwyższego w odniesieniu do
zbliżonych treścią umów kredytowych oraz w orzecznictwie Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej, co doprowadziło do utrwalenia się jednolitych
kierunków orzeczniczych, w które wpisywał się zaskarżony wyrok (por. np. uchwała
składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2021 r., III CZP 6/21,
OSNC 2021, nr 9, poz. 56, wyroki Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2019 r., V
CSK 382/18, OSNC-ZD 2021, nr 2, poz. 20, z dnia 10 maja 2022 r., II CSKP
163/22, z dnia 13 maja 2022 r., II CSKP 464/22, z dnia 13 maja 2022 r., II CSKP
405/22, z dnia 20 czerwca 2022 r., II CSKP 701/22, z dnia 9 września
2022 r., II CSKP 794/22, z dnia 26 stycznia 2023 r., II CSKP 722/22, z dnia 20
lutego 2023 r., II CSKP 809/22, z dnia 25 maja 2023 r., II CSKP 1311/22, z dnia 28
lipca 2023 r., II CSKP 611/22, z dnia 25 października 2023 r., II CSKP 820/23, z
dnia 29 listopada 2023 r., II CSKP 1460/22 oraz II CSKP 1753/22, i z dnia 19
stycznia 2024 r., II CSKP 874/22 oraz II CSKP 36/23; postanowienia Sądu
Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2022 r., I CSK 1669/22, z dnia 27 kwietnia 2023 r.,
I CSK 3629/22, z dnia 8 grudnia 2023 r., I CSK 5651/22 i z dnia 29 maja 2024 r., I
CSK 2038/23 oraz powołane tam dalsze orzecznictwo Sądu Najwyższego; w
judykaturze Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zob. zwłaszcza wyroki z
dnia 29 kwietnia 2021 r., C-19/20, I.W., R.W. przeciwko Bank BPH S.A.,
ECLI:EU:C:2021:341, z dnia 18 listopada 2021 r., C-212/20, M.P., B.P. przeciwko
„A.”, ECLI:EU:C:2021:934, z dnia 16 marca 2023 r., C-6/22, M.B.,U.B., M.B.
I CSK 3030/24
4
przeciwko X S.A.,ECLI:EU:C:2023:216 i z dnia 23 listopada 2023 r., C-321/22, ZL,
KU, KM przeciwko Provident Polska S.A., ECLI:EU:C:2023:911).
W kontekście powołanych przyczyn kasacyjnych należało w szczególności
wskazać, że wynikający z przytoczonego orzecznictwa Sądu Najwyższego upadek
umowy kredytu w konsekwencji stwierdzenia abuzywności zawartych w umowie
klauzul przeliczeniowych odnosi się także do umów, w których zobowiązanie
opiewało na walutę obcą, a wypłata kredytu, zgodnie z ustaleniami stron, mogła
nastąpić i nastąpiła w złotych polskich. Utrzymanie tego rodzaju umowy w mocy
przy założeniu jej dalszego wykonywania wyłącznie w walucie obcej
zniekształcałoby bowiem wolę stron ukierunkowaną od początku na wypłatę
kredytu w walucie krajowej i jego opcjonalną obsługę w tej walucie. Działanie takie
w istocie odpowiadałoby zatem uzupełnieniu umowy treścią nieuzgodnioną przez
strony (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 2022 r., II CSKP 405/22, z
dnia 15 września 2023 r., II CSKP 1356/22 i z dnia 29 listopada 2023 r., II CSKP
1461/22, a także postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 2022 r., I
CSK 2237/22 i z dnia 30 czerwca 2023 r., I CSK 3468/22 oraz powołane tam dalsze
orzecznictwo).
W zakresie, w jakim pozwana eksponowała fakultatywny charakter
mechanizmu przeliczeniowego odsyłającego do tabel kursowych, należało
natomiast zauważyć, że rozwiązanie takie nie uchyla abuzywności tego rodzaju
postanowień. W wyroku z dnia 21 września 2023 r., C-139/22, AM i PM przeciwko
mBank S.A., ECLI:EU:C:2023:692, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
wyjaśnił, że włączenie do umowy zawartej z konsumentem dwóch alternatywnych
warunków dotyczących wykonania tego samego obowiązku ciążącego na
konsumencie, z których jeden jest nieuczciwy, a drugi zgodny z prawem, pozwala
przedsiębiorcy na spekulowanie, że przez brak informacji, nieuwagę lub
niezrozumienie konsument wykona zobowiązanie zgodnie z warunkiem, który
powoduje znaczącą nierównowagę praw i obowiązków stron ze szkodą dla
konsumenta. W konsekwencji postanowienie umowne regulujące sposób
wykonania umowy, które należy zakwalifikować jako nieuczciwe, nie traci tego
charakteru z tego powodu, że umowa przewiduje możliwość jej wykonania w inny
(uczciwy) sposób. Stanowisko to, w nawiązaniu do powołanego wyroku, wyrażono
I CSK 3030/24
5
także w orzecznictwie Sądu Najwyższego (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z
dnia 25 października 2023 r., II CSKP 810/23 i z dnia 6 czerwca 2025 r., II CSKP
570/23).
W tym stanie rzeczy wniosek nie przekonywał o zasadności skargi, a tym
bardziej by była ona zasadna w stopniu oczywistym (por. także postanowienie
Sądu Najwyższego z dnia 24 września 2025 r., I CSK 2968/24). Wniosek nie
ujawniał także - w zestawieniu z przywołanym orzecznictwem unijnym, jak również
judykaturą Sądu Najwyższego - potrzeby kolejnej wypowiedzi orzeczniczej Sądu
Najwyższego w objętej nim materii, z uwzględnieniem publicznoprawnych,
ponadindywidualnych funkcji skargi kasacyjnej.
Należało tym samym odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2, art. 98 § 1-11, art. 108 § 1,
art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
(K.G.)
[a.ł]
