I CSK 3014/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Dariusz Pawłyszcze
18 czerwca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 18 czerwca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa T. LTD w S.
przeciwko A. R.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej T. LTD w S.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 9 listopada 2023 r., V AGa 182/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od T. LTD w S. na rzecz A. R. 2700 (dwa tysiące
siedemset) zł kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w
wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie po upływie
tygodnia od dnia doręczenia niniejszego postanowienia
zobowiązanemu.
(G.G.)
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 4 maja 2022 roku , IX GC 1132/20, Sąd Okręgowy w Gdańsku
zasądził od przyjmującego zamówienie na rzecz zamawiającego 113 940,50 zł
z odsetkami z tytułu nienależytego wykonania umowy i oddalił powództwo
w pozostałym zakresie.
Wyrokiem zaskarżonym skargą kasacyjną Sąd Apelacyjny w Gdańsku
zmienił wyrok Sądu pierwszej instancji i oddalił powództwo.
I CSK 3014/24
2
Sąd drugiej instancji ustalił, że 5 września 2019 r. powodowy zamawiający
zawarł z pozwanym przyjmującym zamówienie umowę, na podstawie której
przyjmujący zamówienie zobowiązał się do wykonania stolarki PCV oraz stolarki
ALU zgodnie z opisem materiałowym. Termin realizacji umowy ustalono na 10
listopada 2019 r., a odbiór zamówienia miał nastąpić w siedzibie przyjmującego
zamówienie. Wynagrodzenie za realizację umowy zostało ustalone na 239 562,27
zł, przy czym zamawiający miał uiścić zaliczkę 111 452,90 zł. Przedmiot umowy
miał zostać odebrany osobiście przez zamawiającego lub upoważnioną osobę.
Firma spedycyjna, działająca na zlecenie zamawiającego 9 grudnia 2019 r.,
odebrała część zamówienia, obejmującą całość stolarki ALU wraz z akcesoriami.
Przyjmujący zamówienie udostępnił stojaki, gdyż firma transportowa nie miała
odpowiedniego wyposażenia, a w załadunku pomagali jego pracownicy. Tego
samego dnia przyjmujący zamówienie wystawił fakturę VAT na sumę 239 562,28 zł,
za całe zamówienie.
W kolejnych miesiącach między stronami trwały rozmowy dotyczące terminu
i zasad odbioru pozostałej części zamówienia. Pracownicy firmy transportowej
wynajętej przez zamawiającego stawili się w siedzibie przyjmującego zamówienie
13 marca 2020 r w celu odbioru zamówionych okien. Ze względu na brak
odpowiedniego sprzętu oraz wystarczającej do załadowania okien liczby osób
pracownicy firmy transportowej nie byli w stanie bez pomocy załadować wszystkich
okien, ostatecznie przy załadunku pomagało dwóch pracowników przyjmującego
zamówienie. Odebrane pozostałe 25 okien miało stanowić całość zamówienia.
Towar został przewieziony do Anglii, gdzie odbiorca zwrócił uwagę, że nie jest to
całość zamówienia i taką informację umieścił na dokumencie CMR.
Magazynier nie wydał odbierającym certyfikatów dla poszczególnych okien
oraz kartonu zawierającego klamki, nawiewniki oraz parapety. Odebrane okna nie
odpowiadały całości przedmiotu zamówienia, a nieodebrana część pozostała na
terenie siedziby przyjmującego zamówienie, którym o tym fakcie został
poinformowany.
I CSK 3014/24
3
Zamawiający 10 sierpnia 2020 roku złożył oświadczenie o odstąpieniu od
umowy w części niewykonanej i wezwał przyjmującego zamówienie do zwrotu
części wynagrodzenia w wysokości 113 940,50 zł.
Sąd drugiej instancji uznał, że zamawiający nie wykazał, że do niewykonania
umowy łączącej strony doszło z przyczyn leżących po stronie przyjmującego
zamówienie, a w konsekwencji, że zamawiający był uprawniony do odstąpienia od
umowy w części, w jakiej nie została wykonana. W ocenie Sądu drugiej instancji to
zamawiający nie był w stanie odebrać wykonanego działa w całości, bowiem
przewoźnik, działający na jego zlecenie, nie był do tego transportu należycie
przygotowany. Natomiast oceniając zachowanie obu stron umowy, w kontekście
obciążającego ich obowiązku współdziałania przy wykonaniu zobowiązania, Sąd
drugiej instancji zwrócił uwagę, że należy mieć przede wszystkim na uwadze
obowiązki stron wynikające z umowy, a w szczególności to, iż na zamawiającym
ciążył obowiązek odbioru i przewozu zamówionego dzieła.
Brak jest dowodów na to, że przyjmujący zamówienie utrudniał lub
uniemożliwiał odbiór wykonanej stolarki PCV. Zdawkowość komunikacji,
w odpowiedzi na pytania zamawiającego o wymiary i wagę okien PCV, nie może
być poczytana za niewykonywanie umowy, skoro wymiary okien były
zamawiającemu znane. Przyjmujący zamówienie nie był również zobowiązany do
udzielania pomocy w załadunku i przewozie zamówionej stolarki PCV, w
szczególności poprzez udostępnienie przewoźnikowi odpowiednich urządzeń czy
narzędzi do tego celu lub oddelegowania do pomocy w załadunku swoich
pracowników.
Zamawiający zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną i wniósł
o jej przyjęcie do rozpoznania ze względu na zachodzącą nieważność
postępowania (art. 3989 § i pkt 3 k.p.c.) ze względu na skład sądu sprzeczny z
przepisami prawa, ponieważ sędzia, który jednoosobowo rozpoznał apelację, został
powołany przy udziale wadliwie obsadzonej Krajowej Rady Sądownictwa.
Ewentualnie skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
z uwagi na jej oczywistą zasadność przez naruszenie art. 354 § 1 k.c. i uznanie,
I CSK 3014/24
4
że skoro obowiązek udzielenia pomocy w załadunku nie wynikał z treści umowy, to
obowiązek taki nie obciążał przyjmującego zamówienie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
1. Istnieje spór o wykładnię art. 187 ust. 1 pkt 2 Konstytucji RP: czy przepis ten
pozostawił ustawie wskazanie organu wybierającego 15 sędziów do KRS, czy też
przepis ten zakłada w sposób dorozumiany, że ten organ powinien zostać
wyłoniony przez sędziów lub wybór sędziów (ew. ogół sędziów stanowi ten organ).
Jednak spór ten jest bez znaczenia dla oceny zgodności składu sądu z przepisami
prawa (art. 379 pkt 4 k.p.c.). Sporny art. 9a u. o KRS, stanowiący o wyborze 15
sędziów do KRS przez Sejm, nie dotyczy powoływania sędziów. Analogicznie spór
o konstytucyjność ordynacji wyborczej do Sejmu i Senatu nie ma wpływu na
obowiązywanie ustaw przyjętych przez władzę ustawodawczą, wyłonioną w sposób
sprzeczny z Konstytucją. Jeżeli Trybunał Konstytucyjny stwierdza niezgodność
ordynacji wyborczej z Konstytucją, to wyrok ten stosuje się dopiero przy następnych
wyborach (art. 190 ust. 3 Konstytucji). Sporne jest, czy określając skutki wyroku
Trybunał może określić datę wygaśnięcia kadencji Sejmu lub Senatu, czyli
postanowić o jej skróceniu ze względu na wybór tych organów w sposób sprzeczny
z Konstytucją. Jednak niewątpliwie Trybunał Konstytucyjny nie może skrócić
kadencji żadnego organu z mocą wsteczną i nie może postanowić o
nieobowiązywaniu jakiejkolwiek ustawy ze względu na jej uchwalenie przez władzę
ustawodawczą wybraną na podstawie niekonstytucyjnej ustawy.
Ustawa o Krajowej Radzie Sądownictwa reguluje procedurę podejmowania
uchwał w przedmiocie wniosku do Prezydenta RP o powołanie sędziego na urząd
i jest to procedura odrębna od procedury wyboru 15 sędziów do KRS,
niekwestionowana w skardze kasacyjnej. Ponadto nawet stwierdzenie przez
Trybunał Konstytucyjny niezgodności tej procedury z Konstytucją nie mogłoby być
podstawą do przyjęcia sprzeczności z prawem składów z udziałem sędziów
powołanych w niekonstytucyjnej procedurze ze względu na nieusuwalność sędziów
(art. 180 pkt 1 Konstytucji).
I CSK 3014/24
5
Dodatkowo Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 25 marca 2019 r., K 12/18,
stwierdził zgodność art. 9a u. o KRS z Konstytucją, co wiąże wszystkie organy
Rzeczypospolitej Polskiej (art. 190 ust. 1 Konstytucji). Zatem nie zachodzi
nieważność postępowania w drugiej instancji.
2. Skarżący stoi na stanowisku, że udzielenie pomocy w załadunku i przewozie
okien było konieczne mimo braku uregulowań umownych w tym zakresie, gdyż
wykonanie zobowiązania przez przyjmującego zamówienie odpowiadać musiało nie
tylko treści umowy, ale też zasadom współżycia społecznego, ustalonym
zwyczajom jak i celowi społeczno-gospodarczemu tegoż zobowiązania. Jednak
nawet w przypadku zasadności tego stanowiska zamawiający nie był uprawniony
do odstąpienia o umowy.
Odbiór dzieła i jego załadunek nie jest częścią dzieła. Jeżeli przyjmujący
zamówienie odmawia załadunku, to nawet jeżeli czyni to niezasadnie, nie jest to
podstawą do odstąpienia od umowy. Jeżeli dzieło jest już wykonane i nie ma wad,
to nie zachodzi żadna z podstaw do odstąpienia od umowy, określonych w art. 635,
636, 560 § 1 w zw. z art. 638 § 1 oraz w art. 644 k.c. Zamawiający, któremu
przyjmujący zamówienie bezpodstawnie odmawia załadunku, może dochodzić tego
świadczenia w drodze powództwa lub dokonać załadunku na własny koszt i żądać
zwrotu tych kosztów od przyjmującego zamówienie.
3. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 k.p.c.
odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
Na podstawie art. 98 i 99 k.p.c. przyjmującemu zamówienie przysługuje od
skarżącego zwrot kosztów sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną w
wysokości stawki minimalnej określonej w stosowanym odpowiednio § 10 ust. 4
pkt 2 rozporządzenia Min. Sprawiedl. w sprawie opłat za czynności radców
prawnych.
Dariusz Pawłyszcze
I CSK 3014/24
6
(G.G.)
[a.ł]
