I CSK 3005/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Krzysztof Grzesiowski
22 października 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 22 października 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa J.M.
przeciwko Skarbowi Państwa - Zarządowi
w B.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Skarbu Państwa - Zarządu
w B.
od wyroku Sądu Okręgowego w Sieradzu
z 25 kwietnia 2024 r., I Ca 165/24,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. obciąża pozwanego kosztami postępowania kasacyjnego,
pozostawiając ich wyliczenie referendarzowi sądowemu.
UZASADNIENIE
1. Wyrokiem z 13 grudnia 2023 r., sprostowanym postanowieniem
z 22 lutego 2024 r., Sąd Rejonowy w Łasku zasądził od pozwanego Skarbu
Państwa - Zarządu w B. na rzecz powoda J.M. kwotę 99.000 zł wraz z odsetkami
ustawowymi za opóźnienie od 31 sierpnia 2017 r. do dnia zapłaty; rozstrzygnął o
kosztach procesu oraz nakazał pobrać od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa –
I CSK 3005/24
2
Sądu Rejonowego w Łasku bliżej określoną kwotę tytułem zwrotu kosztów
sądowych związanych z opinią biegłego poniesionych tymczasowo przez Skarb
Państwa.
2. Na skutek apelacji pozwanego Sąd Okręgowy w Sieradzu wyrokiem
z 25 kwietnia 2024 r. oddalił apelację oraz orzekł o kosztach postępowania
apelacyjnego.
3. Od wyroku Sądu Okręgowego skargę kasacyjną wywiódł pozwany.
Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując się
na przesłanki określone w art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c. Podał, że w sprawie
występuje następujące istotne zagadnienia prawne: czy właścicielowi
nieruchomości, której wartość zmniejszyła się na skutek wprowadzenia obszaru
ograniczonego użytkowania, jednak bez związku ze szczegółowymi ograniczeniami
wynikającymi z art. 135 ust. 3a Prawa ochrony środowiska, przysługuje
odszkodowanie na podstawie art. 129 ust. 2 tej ustawy? Skarżący podniósł także,
że w sprawie zachodzi potrzeba wykładni przepisów prawnych wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądowym, tj.: przepisów art. 136 ust. 3 Prawa ochrony
środowiska (dalej: „p.o.ś.”) w zw. z art. 129 ust. 2 p.o.ś. Stwierdził ponadto, że
skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) w zakresie
zarzutu naruszenia art. art. 481 §1 k.c. w zw. z. art. 363 § 2 k.c. oraz art. 455 k.c.
w zw. z art. 129 ust. 2 oraz art. 136 ust. 3 w zw. z art. 129 ust. 2 p.o.ś.
4. Powód wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
ewentualnie o oddalenie skargi kasacyjnej, a także o zasądzenie od strony
pozwanej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
5. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W judykaturze już
wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej
(zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Wskazano tam m.in.,
I CSK 3005/24
3
że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania
cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę
interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa
oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń
wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie
zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie
sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji
tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach
której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap
postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony wyłącznie do zbadania
przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c.; nie służy zaś
merytorycznej ocenie skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej
z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest wówczas
usprawiedliwione.
6. Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że skarga kasacyjna
strony pozwanej mimo obszerności wywodów nie zawiera argumentów
wystarczających dla uznania, że w sprawie spełniona została przesłanka z art. 3989
§ 1 pkt 1, 2 lub 4 k.p.c. uzasadniająca przyjęcie sprawy do rozpoznania.
7. Sformułowane przez skarżącego zagadnienie prawne było przedmiotem
rozbieżności w starszym orzecznictwie. W ostatnim czasie zostały one jednak
rozstrzygnięte przez Sąd Najwyższy. W uchwale z 12 kwietnia 2024 r., III CZP
56/23, Sąd Najwyższy stwierdził, że „właścicielowi nieruchomości, której wartość
zmniejszyła się na skutek wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania,
o którym mowa w art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony
środowiska (t.j.Dz.U. z 2024 r. poz. 54), jednak bez związku ze szczególnymi
ograniczeniami wynikającymi z art. 135 ust. 3a ustawy - Prawo ochrony
środowiska, przysługuje odszkodowanie na podstawie art. 129 ust. 2 tej ustawy”.
Natomiast w uchwale z 6 listopada 2024 r., III CZP 27/24, SN uznał,
że „właścicielowi nieruchomości, której wartość zmniejszyła się na skutek
wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania, przysługuje odszkodowanie
na podstawie art. 129 ust. 2 Prawa ochrony środowiska, chociażby zmniejszenie
to nie miało związku z ograniczeniami wynikającymi z art. 135 ust. 3a tej ustawy”.
I CSK 3005/24
4
Sformułowane przez skarżącego zagadnienie prawne nie ma zatem aktualnie
przymiotu nowości, nie spełnia tym samym przesłanek z art. art. 3989 § 1 pkt 1
k.p.c.
8. Podniesione przez skarżącego wątpliwości wykładnicze mają dotyczyć
przepisów art. 136 ust. 3 p.o.ś. w zw. z art. 129 ust. 2 p.o.ś., a mianowicie tego,
czy na podstawie tych przepisów prawa właścicielowi nieruchomości położonej
w obszarze ograniczonego użytkowania przysługuje wyłącznie roszczenie o zwrot
już poniesionych kosztów nakładów obejmujących zabezpieczenia akustyczne,
czy też dopuszczalne jest również dochodzenie odszkodowania w wysokości
odpowiadającej kosztom zapewnienia odpowiedniego klimatu akustycznego, jeżeli
koszty te nie zostały poniesione. W kwestii tej Sąd Najwyższy wypowiedział się
uchwałą Sądu Najwyższego z 28 października 2022 r., III CZP 100/22, uznając, że
co do zasady, właścicielowi nieruchomości położonej w obszarze ograniczonego
użytkowania nie przysługuje odszkodowanie w wysokości odpowiadającej kosztom
zapewnienia w budynku znajdującym się na tej nieruchomości odpowiedniego
klimatu akustycznego, jeżeli koszty te nie zostały poniesione. Stanowisko to nie jest
jednak powszechnie przyjmowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego. W części
orzeczeń przyjmuje się, że z chwilą wejścia w życie uchwały ustanawiającej obszar
ograniczonego użytkowania może więc dojść do wyrządzenia tzw. szkody
akustycznej, ponieważ zmianie ulegają wymagania techniczne dotyczące
budynków znajdujących się w tej strefie. Jeżeli budynek mieszkalny nie spełnia
wymaganych standardów akustycznych, to obowiązek zapewnienia właściwego
klimatu akustycznego, poprzez zastosowanie stosownych rozwiązań technicznych,
wypełnia przesłanki szkody w ujęciu cywilistycznym. Pomimo stanowiska
wyrażonego w cyt. wyżej uchwale, przeważa w orzecznictwie pogląd, iż nie jest
zasadne uzależnianie powstania roszczenia odszkodowawczego z tytułu kosztów
rewitalizacji akustycznej w budynku mieszkalnym od poniesienia tych wydatków
(zob. wyroki Sądu Najwyższego z 3 grudnia 2024 r., II CSKP 555/23; z 7 lutego
2025 r., II CSKP 289/23; z 7 lutego 2025 r., II CSKP 373/23; z 5 marca 2025 r.,
II CSKP 268/23; postanowienia SN z: 23 stycznia 2025 r., I CSK 198/24;
z 27 lutego 2025 r., I CSK 3092/23, i z 3 czerwca 2025 r., I CSK 3342/23).
Stanowisko to podziela Sąd Najwyższy w niniejszym składzie.
I CSK 3005/24
5
9. Nie znajduje uzasadnienia także twierdzenie o oczywistej zasadności
skargi kasacyjnej. Problem momentu, od którego poszkodowany może domagać
się odsetek od za opóźnienie spełnienia pieniężnego świadczenia
odszkodowawczego jest przedmiotem dyskusji zarówno w orzecznictwie jak
i w doktrynie. Już samo to zatem oznacza, że rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego
nie powinno być kwalifikowane jako oczywiście wadliwe w rozumieniu art. 3989
§ 1 pkt 4 k.p.c. W zakresie spraw dotyczących roszczenia odsetkowego
poszkodowanego właściciela nieruchomości znajdującej się w obszarze
ograniczonego użytkowania stanowisko Sądu Apelacyjnego mieści się w raczej
przeważającym nurcie orzecznictwa Sądu Najwyższego. Odnotować można
choćby, że w wyroku z 14 czerwca 2024 r., II CSKP 1655/22, SN uznał, że
w zakresie, w jakim wskazana w wezwaniu do zapłaty kwota roszczenia okazała się
uzasadniona, wezwanie do zapłaty skutkuje powstaniem opóźnienia,
a w konsekwencji obowiązkiem zapłaty odsetek bez względu na to, że informacje
konieczne do zweryfikowania wskazanej przez powoda kwoty i ostatecznego
ustalenia wysokości szkody zostały zgromadzone w toku postępowania sądowego.
Podobnie rozważany problem rozstrzygnął SN w wyroku z 24 czerwca 2022 r.,
II CSKP 270/22, uznając, że ustalenie odszkodowania według cen z chwili
wyrokowania (art. 316 § 1 k.p.c. w zw. z art. 363 § 2 k.c.) nie stoi na przeszkodzie
zasądzeniu odsetek od daty opóźnienia, które w przypadku świadczeń, których
termin spełnienia nie jest oznaczony i nie wynika z właściwości zobowiązania,
należy łączyć z wezwaniem do zapłaty (art. 455 k.c.).
10. Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn
uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności
nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).
11. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).
12. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 108
§ 1 i art. 98 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.
(G.N.-J.)
[SOP]
I CSK 3005/24
6
