I CSK 2925/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Władysław Pawlak
12 marca 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 12 marca 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa M. M. i M. M.1
przeciwko S. spółce akcyjnej w W.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej S. spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu
z 11 kwietnia 2024 r., I ACa 1118/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanego na rzecz powodów kwotę 5400 (pięć
tysięcy czterysta) zł, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie za
czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia pozwanemu
niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem kosztów
postępowania kasacyjnego.
[PG]
UZASADNIENIE
Pozwem skierowanym przeciwko S. S.A. z siedzibą w W., ostatecznie
zmodyfikowanym pismem z 15 września 2022 r., powodowie M. M. i M. M.1
domagali się zasądzenia od strony pozwanej łącznie, ewentualnie solidarnie na
rzecz powodów kwoty 348.137,98 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie
od kwoty 116.117,33 zł od dnia 5 lipca 2017 r. do dnia zapłaty oraz od kwoty
232.020,65 zł od dnia 13 września 2022 r. do dnia zapłaty, stanowiącej nienależnie
I CSK 2925/24
2
pobrane przez Bank świadczenia na podstawie umowy kredytowej nr […] z dnia 28
lutego 2008 r.; zasądzenia od strony pozwanej łącznie, ewentualnie solidarnie na
rzecz powodów kwoty 47.340,56 CHF wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie
od kwoty 14.134,14 CHF od dnia 5 lipca 2017 r. do dnia zapłaty, od kwoty
33.206,42 CHF od dnia 7 lutego 2020 r. do dnia zapłaty, stanowiącej nienależnie
pobrane przez Bank świadczenia na podstawie umowy kredytowej nr […] z dnia 28
lutego 2008 r.; ewentualnie, w przypadku nieuznania powyższego żądania za
zasadne zasądzenia od strony pozwanej łącznie, ewentualnie solidarnie na rzecz
powodów kwoty 197.359,34 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od
kwoty 47.536,77 zł od dnia 5 lipca 2017 r. do dnia zapłaty, od kwoty 3.989,11 zł od
dnia 7 lutego 2020 r. do dnia zapłaty, od kwoty 145.833,46 zł od dnia 13 września
2022 r. do dnia zapłaty, z tytułu nienależnie pobranych przez bank świadczeń w
okresie od 12 marca 2008 r. do 29 grudnia 2017 r. na podstawie bezskutecznych
postanowień waloryzacyjnych zawartych w wyżej wskazanej umowie kredytowej
oraz zasądzenia kosztów postępowania.
Powodowie wskazali, że 28 lutego 2008 r. zawarli z określonym Bankiem
umowę kredytu hipotecznego nominowanego do CHF nr […] na kwotę 285.000 zł.
Kwota kredytu została przeznaczona na sfinansowanie zakupu lokalu mieszkalnego
położonego w K. Powodowie podnieśli, że sporządzona na wzorcu umownym
umowa kredytu zawierała w swej treści postanowienia abuzywne, czego
konsekwencją jest nieważność całej umowy. Ponadto powodowie wskazali, że nie
mieli wpływu na uzgodnienie z bankiem postanowień umowy. W opinii powodów
pozwany Bank działał wbrew dobrym obyczajom, poprzez nierównomierne
rozkładanie praw i obowiązków między stronami, a także nie spełnił jako
przedsiębiorca obowiązku informacyjnego względem powodów będących
konsumentami.
W odpowiedzi na pozew strona pozwany wniósł o oddalenie powództwa.
Wyrokiem z 8 marca 2023 r., Sąd Okręgowy we Wrocławiu w pkt I zasądził
od strony pozwanej łącznie na rzecz powodów 63.137,98 zł z ustawowymi
odsetkami za opóźnienie od dnia 23 września 2022 r. do dnia zapłaty; w pkt II
zasądził od strony pozwanej łącznie na rzecz powodów 47.340,56 CHF z
I CSK 2925/24
3
ustawowymi odsetkami za opóźnienie od kwot 14.134,14 CHF od dnia 18 września
2018 r: do dnia zapłaty oraz 33.206,42 CHF od dnia 20 lutego 2020 r. do dnia
zapłaty; w pkt III oddalił powództwo w pozostałym zakresie, zaś w pkt IV i V
rozstrzygnął o kosztach procesu i kosztach sądowych.
Apelację od tego wyroku wniosła strona pozwana, zaskarżając go w części,
tj. co do pkt I, II oraz IV i V rozstrzygnięcia. W apelacji zarzucano, że Sąd I Instancji
wydając wyrok w zaskarżonym zakresie dopuścił się naruszenia przepisów prawa
procesowego oraz materialnego. W rezultacie strona pozwana wniosła o zmianę
zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie powództwa w całości. W odpowiedzi na
apelację powodowie wnieśli o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
W ocenie Sądu odwoławczego apelacja strony pozwanej jako niezasadna
podlegała oddaleniu w całości. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu zasadniczo nie
podzielił stanowiska Sądu Okręgowego co do skutku nieważności przedmiotowej
umowy, która badana była w realiach przedmiotowej sprawy przesłankowo w
ramach zgłoszonego żądania majątkowego. Sąd Apelacyjny zajął stanowisko,
zgodnie z którym w przypadku nieważności umowy kredytowej będącej skutkiem
implementowania w jej treści postanowień abuzywnych nie mogących być
zastąpionymi, nie znajduje zastosowania tzw. „teoria dwóch kondykcji". W ocenie
Sądu Apelacyjnego, prawidłowo Sąd I instancji przyjął, że postanowienia umowne
zawarte w kontestowanych zapisach § 2, § 4 ust. 1a, § 9 ust. 2, oraz § 11 ust. 4
umowy kredytu hipotecznego zawartej 28 lutego 2008 r. ocenić należało jako
niedozwolone w rozumieniu art. 3851 § 1 k.c., co powodowało utratę bytu całej
umowy, wobec tego, że na skutek eliminacji klauzul określających główne
świadczenia stron nie mogła być ona wykonywana.
Ostatecznie Sąd Apelacyjny we Wrocławiu wyrokiem z 11 kwietnia 2024 r.
oddalił apelację strony pozwanej.
Pozwany S. S.A. z siedzibą w W., skargą kasacyjną zaskarżył powyższy
wyrok Sądu Apelacyjnego w Wrocławiu w całości. Skargę tę oparł na zarzutach
naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.: art. 3851 § 2 k.c. w zw. z art. 3851 §
1 k.c. poprzez ich błędną wykładnię; art. 3851 § 2 k.c. w zw. z art. 65 § 1 i 2 k.c., art.
I CSK 2925/24
4
358 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. XLIX ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku - Przepisy
wprowadzające kodeks cywilny oraz art. 41 ustawy z dnia 29 kwietnia 1936 roku -
Prawo wekslowe, poprzez ich niezastosowanie do spornej umowy; art. 3851 § 1 i 2
k.c. i art. 6 ust. 1 Dyrektywy Rady 93/13/EWG z 5.04.1993 roku w sprawie
nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich, poprzez dokonanie ich
błędnej wykładni; art. 3851 § 2 k.c. w zw. z 3851 § 1 k.c., poprzez ich błędną
wykładnię.
Na podstawie art. 3984 § 2 k.p.c. w związku z art. art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.
oraz 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. skarżący wniósł o przyjęcie jego skargi do rozpoznania,
ze względu na istnienie potrzeby wykładni przepisów budzących poważne
wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, tj. art. 3851 § 1 i 2
k.c., w zakresie, w jakim odnoszą się one do skutków uznania postanowień
umownych za abuzywne i możliwości zastąpienia takich postanowień przepisami
dyspozytywnymi oraz z uwagi na występujące w sprawie istotne zagadnienie
prawne polegające na konieczności ustalenia, czy brak możliwości oszacowania
kwoty, którą strona umowy kredytu będzie świadczyć w przyszłości stanowi per se o
niejednoznaczności tego postanowienia umownego, a w konsekwencji, czy
postanowienie takie powinno podlegać badaniu pod kątem abuzywności.
We wnioskach skarżący domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku i
orzeczenia co do istoty sprawy poprzez oddalenie powództwa w całości,
ewentualnie uchylenia zaskarżonego wyroku w całości oraz poprzedzającego go
wyroku Sądu I instancji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę powodowie wnieśli o odmowę jej przyjęcia do
rozpoznania, a w razie jej przyjęcia do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, o jej
oddalenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów
zastępstwa procesowego.
Sąd Najwyższy zważył, o następuje:
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie
występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów
prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w
I CSK 2925/24
5
orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest
oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Cel wymagania przewidzianego w
art. 3984 § 2 k.p.c. może zostać osiągnięty jedynie poprzez powołanie i właściwe
uzasadnienie istnienia wymienionych przesłanek, a rozstrzygnięcie Sądu
Najwyższego o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi do rozpoznania następuje
na podstawie oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają
przyczynom kasacyjnym wymienionym w art. 3989 § 1 k.p.c.
Skarżący powołał się w skardze na przesłanki określone w art. 3989 § 1 pkt 1
i 2 k.p.c., lecz żadna z nich nie wystąpiła.
Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego, przedstawienie
okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na
przesłankę istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) polega na
sformułowaniu tego zagadnienia, wskazaniu przepisu, na tle którego ono powstało i
przedstawieniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym
chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które
zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej oraz innych
podobnych spraw (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 10 maja 2001 r., II CZ
35/01, OSNC 2002, nr 1, poz.11, z 11 stycznia 2002, III CKN 570/01, OSNC 2002,
nr 12, poz. 151, z 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16, nie publ. i z 15 czerwca 2016
r., V CSK 4/16, nie publ.).
Z kolei oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym,
że istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że
określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się
wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez
skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub
podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. postanowienia Sądu
Najwyższego z 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, nie publ., z 26 czerwca 2015 r.,
III CSK 77/15, nie publ. i z 20 maja 2016 r., V CSK 692/15, nie publ.).
W odniesieniu do podnoszonych we wniosku o przyjęcie skargi do
rozpoznania kwestii prawnych i wątpliwości interpretacyjnych odnoszących się do
I CSK 2925/24
6
tzw. kredytów frankowych należy stwierdzić, że zostały już one wyjaśnione
szczegółowo w orzecznictwie sądowym, nie ma zatem podstaw, aby się do nich
ponownie odnosić (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego w sprawach I CSK
2225/23, I CSK 2268/23, I CSK 2291/23 i I CSK 2334/23 oraz wyroki w sprawach II
CSKP 957/23, II CSKP 1002/23, II CSKP 1956/22, II CSKP 2164/22 i II CSKP
2295/22, II CSKP 690/23).
Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i
3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c., art. 391 § 1 k.p.c. i art. 398²¹ k.p.c.,
w zakresie zaś odsetek, opierając się na art. 98 § 11 k.p.c. w zw. z art. 19 ust. 1 i
art. 31 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania
cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 614) oraz przy uwzględnieniu
§ 2a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 sierpnia 2014 r. w sprawie
określenia brzmienia klauzuli wykonalności (jedn. tekst: Dz. U. z 2021 r., poz.
2324). Zasądzone koszty obejmują wynagrodzenie za zastępstwo procesowe
ustalone według stawki minimalnej (§ 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie
opłat za czynności radców prawnych - jedn. tekst: Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze
zm.).
Na marginesie należy wskazać, że w zdaniach odrębnych do uzasadnień
wyroków Sądu Najwyższego w sprawach II CSKP 377/22 i II CSKP 395/22 oraz w
zdaniach odrębnych do wyroków Sądu Najwyższego w sprawach II CSKP 616/22,
II CSKP 701/22 i II CSKP 1511/22, podjęto próby rozwiązania zagadnień prawnych
związanych z klauzulami przeliczeniowymi i klauzulami walutowymi, w tym
klauzulami ryzyka walutowego - przy uwzględnieniu orzecznictwa Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej - na tle konkretnych stanów faktycznych w
odniesieniu do problematyki nieważności umów kredytowych indeksowanych i
denominowanych do waluty obcej, zawieranych z konsumentami, jednak
zaprezentowane tam koncepcje nie zyskały akceptacji w orzecznictwie Sądu
Najwyższego oraz sądów powszechnych.
I CSK 2925/24
7
[PG]
[a.ł]
