I CSK 2905/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Karol Weitz
7 sierpnia 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 7 sierpnia 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa T.D.
przeciwko J.D.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej J.D.
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie
z 22 kwietnia 2024 r., II Ca 1407/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. kosztami postępowania kasacyjnego obciąża pozwaną,
pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi
sądowemu.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być wobec tego
osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze
publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej
I CSK 2905/24
2
pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd
Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przyjęcia do rozpoznania
skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z 22 kwietnia
2024 r.
W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
skarżąca wskazała na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego.
Zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury Sądu Najwyższego
przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze
względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne polega na
sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do
rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas
nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania
wniesionej skargi kasacyjnej (por. postanowienia z dnia 10 maja 2001 r., II CZ
35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11 i z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01,
OSNC 2002, nr 12, poz. 151).
Istotność zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) konkretyzuje się
w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla
rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych
spraw. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przedstawienie okoliczności uzasadniających
rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia
prawnego polega na sformułowaniu tego zagadnienia, wskazaniu przepisów prawa,
na których tle zagadnienie to wyłoniło się, oraz zaprezentowaniu argumentacji
jurydycznej uzasadniającej możliwość rozbieżnych ocen prawnych
(por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC
2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12,
poz. 151, z dnia 24 maja 2016 r., I CSK 666/15, nie publ.).
Skarżąca w skardze podniosła jako przesłankę przedsądu występowanie
w sprawie istotnego zagadnienia prawnego sprowadzającego się do pytania:
I CSK 2905/24
3
1. „czy w świetle dyspozycji przepisów art. 1000 k.c. w zw. z art. 993 k.c.
należy przyjąć, iż norma art. 1000 k.c. znajdzie zastosowanie również w
sytuacji, gdy obdarowany jest osobą z kręgu spadkobierców?”
2. „czy biorąc pod uwagę treść art. 996 k.c. w zw. z art. 908 § 1 k.c. umowa
darowizny nieruchomości, w której obdarowana zobowiązała się obciążyć ją
służebnością mieszkania na rzecz darczyńców w dotychczasowym zakresie
oraz zobowiązała się sprawować nad nimi dożywotnią opiekę oraz w razie
potrzeby wspierać ich finansowo nie powinna być traktowana na równi z
umową dożywocia i w związku z tym jej wartości nie powinna zostać
doliczona do substratu zachowku?”
3. „czy spadkodawca może pozbawić uprawnionego prawa do zachowku na
podstawie art. 1008 pkt 3) k.c., jeżeli więź rodzinna ze spadkodawcą ma
jedynie formalny wymiar, a taki stan nie jest wynikiem czy spadkodawca
może pozbawić uprawnionego prawa do zachowku na podstawie art. 1008
pkt 3) k.c., jeżeli więź rodzinna ze spadkodawcą ma jedynie formalny
wymiar, a taki stan nie jest wynikiem wyłącznie winy wydziedziczonego?”
Tak sformułowane zagadnienie prawne sprowadza się jednak wyłącznie do
kwestii czysto incydentalnej o kazuistycznym charakterze, nie zawierając w sobie
elementów, które mogłyby pozwolić na sformułowanie przez Sąd Najwyższy
– w ramach rozpoznania skargi kasacyjnej – ogólnego stanowiska o uniwersalnym
wymiarze. W konsekwencji, z oczywistych powodów nie może stanowić istotnego
zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).
O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 98 §
1 oraz art. 98 § 11 k.p.c., a także art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 oraz art.
39821 k.p.c.
(M.M.)
[SOP]
I CSK 2905/24
4
