I CSK 2877/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Marta Romańska
29 maja 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 29 maja 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa D.B.
przeciwko S. spółce akcyjnej w S.
o zadośćuczynienie, odszkodowanie, rentę i ustalenie,
na skutek skargi kasacyjnej D.B.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi
z 5 kwietnia 2024 r., I ACa 2802/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 2.700 (dwa
tysiące siedemset) zł z odsetkami w wysokości odsetek
ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia
pieniężnego za czas po upływie tygodnia od doręczenia
powodowi odpisu niniejszego postanowienia, tytułem
kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie
występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów
prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności
w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna
jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Obowiązkiem skarżącego jest
I CSK 2877/24
2
sformułowanie i uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
w nawiązaniu do powyższych przesłanek, a rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego
w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
wynika z oceny, czy okoliczności powołane przez skarżącego odpowiadają tym,
o których jest mowa w art. 3989 § 1 k.p.c.
Powód wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na jej
oczywistą zasadność (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), wynikającą z przyjęcia, że – przy
prawidłowo ustalonym stanie faktycznym – oczywiście błędne jest uznanie, iż
zasądzona na rzecz powoda tytułem zadośćuczynienia kwota wyjściowa 125.000 zł
rekompensuje w należytym stopniu wszystkie doznane przez niego cierpienia
fizyczne i skutki psychiczne wypadku, gdyż jest to kwota rażąco zaniżona. Powód
utrzymywał, że ocena należnego mu zadośćuczynienia dokonana została
z naruszeniem art. 445 § 1 k.c. i stanowi o błędnej wykładni tego przepisu, gdyż
zadośćuczynienie powinno być mu przyznane w kwocie „odpowiedniej”
w rozumieniu tego przepisu, stosownie do wszystkich okoliczności będących
podstawą jego ustalenia i odpowiadającej wielkości doznanej przez powoda szkody
niemajątkowej.
Zgodnie z ustaloną linią orzeczniczą uzasadnienie oczywistej zasadności
skargi kasacyjnej jako przesłanki jej przyjęcia do rozpoznania wymaga powołania
się na kwalifikowaną postać naruszenia zaskarżonym orzeczeniem przepisów
prawa materialnego lub procesowego i przeprowadzania wywodu zmierzającego do
jego wykazania. Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono
widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez
potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu
wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. Szczególna
podstawa przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wymaga samodzielnego czyli
odrębnego od podstaw kasacyjnych wskazania i wykazania naruszenia
konkretnego przepisu prawa (procesowego lub materialnego), które
jest oczywiste i bez wątpliwości prowadzi do stwierdzenia, że objęty skargą wyrok
jest wadliwy i dlatego skarga powinna zostać przyjęta do rozpoznania.
I CSK 2877/24
3
Skarżący przytoczył orzeczenia Sądu Najwyższego, z których wynika, że
decyzja o określeniu należnego zadośćuczynienia zapadać musi zawsze in causu
w wyniku oceny konkretnej i zindywidualizowanej, a rozważenie wszystkich
okoliczności stanowiących podstawę rozstrzygnięcia jest obowiązkiem sądu.
Przytoczył także pogląd, że ocena, jakie zadośćuczynienie ma skompensować
krzywdę powoda należy do swobodnego uznania sędziowskiego i w ramach
kontroli kasacyjnej podważanie jej jest możliwe tylko wówczas, gdy określając
wysokość zadośćuczynienia sąd ewidentnie naruszył zasady jego ustalania,
w konsekwencji czego zasądzone zadośćuczynienie jest w sposób oczywisty
niewspółmierne do doznanej krzywdy. Ustalając wysokość zadośćuczynienia sąd
musi uwzględnić wszystkie okoliczności danego zdarzenia, a zwłaszcza rodzaj
obrażeń i rozmiar związanych z nimi cierpień fizycznych i psychicznych, stopień
kalectwa, poczucie nieprzydatności, konieczność korzystania ze wsparcia bliskich.
Wysokość zadośćuczynienia uzależniona jest zatem od nasilenia cierpień,
długotrwałości choroby, rozmiaru kalectwa oraz trwałości następstw zdarzenia, przy
uwzględnieniu również tego, jaki wpływ wywarło zdarzenie wyrządzające szkodę na
dotychczasowy sposób życia poszkodowanego. Ponadto funkcja kompensacyjna
zadośćuczynienia pieniężnego z art. 445 § 1 k.c. musi być rozumiana szeroko,
obejmuje bowiem zarówno cierpienia fizyczne, jak i sferę psychiczną
poszkodowanego. Wysokość zadośćuczynienia odpowiadająca doznanej krzywdzie
powinna być odczuwalna dla poszkodowanego i przynosić mu równowagę
emocjonalną, naruszoną przez doznane cierpienia psychiczne.
W świetle tych wypowiedzi skarżący kwestionuje ocenę Sądu Apelacyjnego
w Łodzi, iż ustalona przez Sąd Okręgowy w Łodzi wyjściowa kwota
zadośćuczynienia - 125.000 zł jest odpowiednia do stopnia doznanych przez
powoda obrażeń, a także odczuwalnych nadal skutków fizycznych i psychicznych
wypadku. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
skarżący nie przytoczył jednak orzecznictwa, które by dotyczyło stanów faktycznych
takich samych lub choćby zbliżonych do ustalonego w niniejszej sprawie, na tle
których doszłoby do przyznania poszkodowanym wyższego zadośćuczynienia niż
uznane za należne powodowi. Wyłącznie w uzasadnieniu podstaw kasacyjnych,
które nie podlegają badaniu w ramach przedsądu, powód stwierdził, że
I CSK 2877/24
4
„zadośćuczynienia zasądzane przez sądy z zasady nie są na niższym poziomie niż
2.000 zł za każdy procent doświadczonego uszczerbku na zdrowiu. Orzeczenia
oscylują zazwyczaj wokół 4.000 zł, w niektórych przypadkach sięgają nawet kwoty
10.000 zł za 1% uszczerbku na zdrowiu. Można więc się pokusić o stwierdzenie, że
mediana wynosi ok. 4.000 zł za 1%”. Konkretnych stanów faktycznych
i orzecznictwa powód nie przytoczył jednak także w tej części motywów skargi
kasacyjnej. Powołał się wyłącznie na to, że przed zdarzeniem był w pełni sprawny
fizycznie, a aktualnie jako młoda jeszcze osoba ciągle odczuwa dolegliwości
bólowe, które najpewniej będą się nasilać.
Powyższe okoliczności zostały jednak objęte ustaleniami Sądów meriti,
których powód nie podważa. Sądy te ustaliły, że wysokość doznanego przez
powoda trwałego uszczerbku na zdrowiu wynosił łącznie 30%, wysokość
uszczerbku długotrwałego - 20%. Określenie wysokości zadośćuczynienia za
krzywdę przy zastosowaniu metody, do której w uzasadnieniu skargi odwołuje się
powód nie wskazuje na to, żeby zasądzona na jego rzecz kwota odbiegała
wysokością od średnich (30% uszczerbku x 4.000 zł/1% = 120.000 zł a 20%
uszczerbku x 4.000 zł/1% = 80.000 zł). Sądy meriti wyjaśniły, że ze względu na
wyniki opinii biegłego neurochirurga nie uwzględniły uszczerbku z powodu
zaburzeń nerwicowych, gdyż takich biegły psychiatra nie stwierdził u powoda.
Z opinii biegłego ortopedy pominęły uszczerbek na zdrowiu z powodu rozejścia
spojenia łonowego w związku ze złamaniem bez przemieszczenia masy bocznej
kości krzyżowej oraz uszczerbek z powodu złamania kości promieniowej, gdyż
w tym zakresie taki sam uszczerbek ustalił biegły rehabilitant. Nie budziło
wątpliwości, że zaburzenia erekcji, które stanowią długotrwały uszczerbek na
zdrowi oceniony przez biegłego seksuologa na 10%, nie są związane z wypadkiem.
Dysfunkcja w tym zakresie ma etiologię mieszaną - psychogenno-krążeniową. Sądy
uwzględniły to, że powód wymagał po wypadku pomocy osób trzecich
w codziennym funkcjonowaniu, a także, że nadal odczuwa pewne dolegliwości -
zaburzenia czucia twarzy, dolegliwości ze strony stawu biodrowego, nadgarstka,
kręgosłupa, ma w dalszym ciągu ograniczenia w życiu codziennym z uwagi na
I CSK 2877/24
5
wydolność lokomocyjną, dysfunkcję chodu, ograniczenia czynności lewej kończyny
górnej: nie może biegać, uprawiać sportów połączonych z bieganiem i skakaniem,
dźwigać, wykonywać cięższe prace fizyczne, chodzić na długie dystanse.
W zakresie narządów ruchu rokowania są stabilne. Zakres cierpień psychicznych
powoda, jak wynika z ustaleń faktycznych, był znaczny przez okres 3 miesięcy,
a w późniejszym okresie zmniejszał się do stopnia umiarkowanego i miernego.
Skonfrontowanie powyższych ustaleń z argumentacją przytoczoną
w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie
potwierdza tezy powoda o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. oraz – co
do kosztów postępowania – art. 98 § 1, 11 i 3 k.p.c. w zw. z art. 39821 i art. 391 § 1
k.p.c., § 2 pkt 6 w związku z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców
prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935), orzeczono jak w postanowieniu.
(R.N.)
[a.ł]
