I CSK 2875/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Dariusz Pawłyszcze
5 grudnia 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 5 grudnia 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa Ł. S.A. w Ł.
przeciwko Bankowi S.A. w K.
o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności,
na skutek skargi kasacyjnej Ł. S.A. w Ł.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 28 marca 2024 r., I AGa 249/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od Ł. S.A. w Ł. na rzecz Banku S.A. w K. 12 500
(dwanaście tysięcy pięćset) zł kosztów postępowania
kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za
opóźnienie po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego
postanowienia zobowiązanemu.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 7 lipca 2023 r., XC C 96/23, Sąd Okręgowy w Łodzi pozbawił
w całości wykonalności tytuł wykonawczy: akt notarialny sporządzony 27 września
2018 roku i zaopatrzony w klauzulę wykonalności postanowieniem Sądu
Rejonowego w Łęczycy z 13 września 2022 r.
Wyrokiem zaskarżonym skargą kasacyjną Sąd Apelacyjny w Łodzi zmienił
wyrok Sądu pierwszej instancji i oddalił powództwo.
I CSK 2875/24
2
Sąd drugiej instancji ustalił, że 5 września 2013 r. powodowy kredytobiorca
zawarł z pozwanym bankiem umowę wieloproduktową, na mocy której otrzymał do
dyspozycji limit kredytowy i kredyt odnawialny. Pismem z 5 kwietnia 2018 r. bank
wezwał kredytobiorcę do zapłaty w nieprzekraczalnym terminie 14 dni roboczych
przeterminowanych należności i poinformował o możliwości złożenia wniosku
o restrukturyzację zadłużenia. Pismem z 27 kwietnia 2018 r. bank odrzucił wniosek
kredytobiorcy o restrukturyzację przez rozłożenie na raty po 100 000 zł
z trzymiesięczną karencją i wypowiedział umowę kredytu. Jednak 31 sierpnia
2018 r. strony zawarły umowę restrukturyzacyjną, przewidującą spłatę do 31
grudnia 2023 r., w której ustalono warunki i sposób spłaty zobowiązania. Strony
postanowiły, że w przypadku naruszeń bank może wypowiedzieć umowę
restrukturyzacyjną w całości lub w części, a wtedy podstawą dochodzenia roszczeń
jest umowa kredytowa. Aneksami do umowy restrukturyzacyjnej strony zmieniły
treść umowy w zakresie zasad spłaty długu, odsetek i prowizji, harmonogramu
spłat, a także wysokości długu, która zostanie umorzona w przypadku prawidłowej
spłaty reszty długu na warunkach określonych w umowie. Termin płatności ostatniej
raty 31 grudnia 2023 r. nie uległ zmianie.
Bank 17 marca 2022 roku wypowiedział w całości umowę restrukturyzacyjną
z zachowaniem 14 dniowego okresu wypowiedzenia, liczonego od dnia następnego
po dniu doręczenia wypowiedzenia. Jako przyczynę wypowiedzenia wskazał brak
wpłaty jakiejkolwiek należności na rzecz banku. Postanowieniem z 13 września
2022 roku Sąd Rejonowy w Łęczycy nadał klauzulę wykonalności aktowi
notarialnemu z dnia 27 września 2022 roku, co do zapłaty przez kredytobiorcę na
rzecz banku 19 233 592,37 zł.
Sąd drugiej instancji uznał, że umowa restrukturyzacyjna miała charakter
ugody. Strony ustaliły, że umowa restrukturyzacyjna nie jest aneksem do umowy
kredytu i nie stanowi odnowienia zobowiązania klienta z tytułu umowy kredytowej
w rozumieniu art. 506 k.c., a jedynie reguluje spłatę długu. Ponieważ umowa
kredytowa została skutecznie wypowiedziana przez bank, umowa
restrukturyzacyjna dotyczyła rozłożenia na raty spłaty wymagalnego już zadłużenia
kredytobiorcy z tytułu wypowiedzianej umowy oraz warunkowego umorzenia części
zobowiązania. Obowiązek z art. 75 c pr.bank. dotyczy tylko umowy kredytowej, ma
I CSK 2875/24
3
bowiem umożliwić kredytobiorcy utrzymanie w mocy umowy kredytu zawartej z
bankiem. Nie dotyczy zaś utrzymania w mocy dalszej umowy ugody, związanej z
wymagalną już wierzytelnością wynikającą z umowy kredytowej.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący
kredytobiorca uzasadnił wystąpieniem istotnego zagadnienia prawnego: czy do
wypowiedzenia umowy restrukturyzacyjnej, określającej zasady spłaty zobowiązań
z tytułu wypowiedzianej umowy kredytu, stosuje się art. 75c ust. 1-5 pr. bank.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Podstawą wypowiedzenia umowy kredytu jest art. 75 ust. 1 pr.bank. Artykuł
75c pr.bank. nie zmienia podstaw wypowiedzenia umowy, a jedynie nakazuje
poprzedzić wypowiedzenie umożliwieniem rokowań co do restrukturyzacji. Nie
można wykluczyć, że w wyniku rokowań restrukturyzacyjnych zostanie zawarty
aneks do umowy kredytu, czyli nastąpi jedynie zmiana umowy kredytu (np. przez
zmniejszenie rat i wydłużenie okresu kredytowania). W takim przypadku
postawienie całego zadłużenia w stan wymagalności wymagałoby wypowiedzenia
zmienionej umowy kredytu.
Jednak co do zasady umowa restrukturyzacyjna jest ugodą w rozumieniu
art. 917 k.c., mającą zapewnić spłatę zadłużenia powstałego na skutek
wypowiedzenia kredytu, lecz nie zmienia treści umowy kredytu. Ugoda tego rodzaju
zazwyczaj - w miejsce obowiązku spłaty niezwłocznie pozostałej części kredytu -
wprowadza obowiązek spłaty tej samej sumy rozłożony na raty, niekiedy
z możliwością umorzenia części długu w przypadku terminowego wykonywania
ugody.
Po tych uwagach ogólnych co do porozumień restrukturyzacyjnych należy
przejść do porozumienia restrukturyzacyjnego stron z 31 sierpnia 2018 r.
Porozumienie to zostało zawarte już po wypowiedzeniu umowy kredytu i bank nie
wycofał się z tego wypowiedzenia (ani nie cofnął go, a nie uznał za nieskuteczne).
Zatem ugoda dotyczyła zobowiązania powstałego na skutek wypowiedzenia umowy
kredytu, czyli niezwłocznej spłaty niespłaconej części kredytu. Strony postanowiły,
że porozumienie nie stanowi odnowienia, lecz jest zawartym w trybie art. 75c
pr.bank. porozumieniem regulującym spłatę długu (domyślnie: powstałego na
I CSK 2875/24
4
skutek wypowiedzenia kredytu). Dodatkowo strony zgodnie oświadczyły, że
obowiązek z art. 75c pr.bank. został wykonany, czyli nie przewidywały ponownego
wykonania tego obowiązku. Zapis w porozumieniu, iż w przypadku wypowiedzenia
porozumienia podstawą dochodzenia roszczeń jest umowa kredytowa, oznaczał, że
w takim przypadku wygaśnie porozumienie restrukturyzacyjne i tym samym
ponownie staje się wymagalne roszczenie o zwrot kredytu, powstałe na skutek
wciąż pozostającego w mocy wypowiedzenia z 27 kwietnia 2018 r.
Zagadnienie prawne, stanowiące podstawę wniosku o przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania, nie występuje w sprawie. Zagadnienie to wystąpiłoby,
gdyby strony zamiast ugody zawarły aneks do umowy kredytu, czyli uznały
wypowiedzenie kredytu za niebyłe, i jedynie zmodyfikowały treść umowy kredytu.
W takim przypadku rzeczywiście powstałoby zagadnienie, czy wypowiedzenie
umowy kredytu, zmienionej na skutek wniosku kredytobiorcy o restrukturyzację,
także wymaga umożliwienia złożenia wniosku o restrukturyzację. Jednak strony
zawarły ugodę zmieniającą treść obowiązku natychmiastowej spłaty
wypowiedzianego kredytu i na dodatek oświadczyły, że ugoda ta jest
restrukturyzacją, o której mowa w art. 75c pr.bank.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 k.p.c.
odmówił przyjęcie skargi do rozpoznania.
Na podstawie art. 98 k.p.c. bankowi przysługuje od skarżącego zwrot
kosztów sporządzenia odpowiedzi na skargę kasacyjną w wysokości stawki
minimalnej określonej w stosowanym odpowiednio § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia
Min. Sprawiedl. w sprawie opłat za czynności adwokackie.
(M.M.)
[a.ł]
I CSK 2875/24
5
