I CSK 2859/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Paweł Grzegorczyk
14 maja 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 14 maja 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa J.S. i D.S.
przeciwko Bank spółce akcyjnej w W. (poprzednio Bank.1 spółka akcyjna w W.)
o ustalenie i zapłatę ewentualnie o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W. (poprzednio Bank.1 spółka
akcyjna w W.)
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku
z 19 maja 2025 r., I ACa 1984/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. obciąża kosztami postępowania kasacyjnego pozwaną,
pozostawiając ich wyliczenie referendarzowi sądowemu.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten
odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem
zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od
orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania
I CSK 2859/25
2
sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w
zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w
skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o
charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod
kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).
Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca Bank
spółka akcyjna w W. (poprzednio Bank.1 spółka akcyjna w W.) powołała się na
potrzebę wykładni przepisów prawnych, tj. art. 3851 § 1 i 2 k.c. co do tego, które
postanowienia charakterystyczne dla umów kredytu indeksowanych do franka
szwajcarskiego są abuzywne w razie stwierdzenia przez sąd, że uprawnienie banku
do ustalania kursu franka szwajcarskiego rażąco narusza interesy konsumenta i
jest niezgodne z dobrymi obyczajami. Wskazała również, że w sprawie występują
istotne zagadnienia prawne, dotyczące: a) konsumenckiego statusu kredytobiorcy,
który zaciągnął kredyt na zakup nieruchomości, w której nigdy nie zamieszkał i z
której najmu uzyskuje dochód; b) dopuszczalności ustalenia treści umowy kredytu
(stosunku prawnego) – po usunięciu z niej postanowienia abuzywnego – na
podstawie powołanych we wniosku przepisów prawa, w tym mających
zastosowanie per analogiam; c) chwili miarodajnej do oceny stanu prawnego
rozstrzygającego o możliwości dalszego obowiązywania umowy kredytu po
usunięciu z niej postanowienia abuzywnego; d) możliwości automatycznej
substytucji abuzywnego postanowienia umownego normą dyspozytywną; e)
możliwości uznania art. 358 § 2 k.c. za szczególny przepis dyspozytywny, mający
zastosowanie z mocy prawa w miejsce abuzywnej klauzuli kursowej i f)
konieczności badania przez sąd przy rozważaniu unieważnienia umowy kredytu,
czy konkretne rozstrzygnięcie prowadzi do zrealizowania celu dyrektywy Rady
93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w
umowach konsumenckich (Dz. Urz. WE L 95, s. 29, dalej – „dyrektywa 93/13”).
W świetle utrwalonego stanowiska, w celu uzasadnienia potrzeby wykładni
przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) konieczne jest
wykazanie, że określony przepis prawa lub zespół tych przepisów, mimo że budzi
poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia
I CSK 2859/25
3
wywołuje wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w judykaturze
w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy
przytoczyć (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2008 r.,
III CSK 104/08 i z dnia 28 marca 2007 r., II CSK 84/07).
Powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.)
wymaga natomiast sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on
precedensowy (nowy) charakter lub znaczenie dla rozwoju prawa. Problem ten
powinien odnosić się do konkretnych przepisów prawa i zostać ujęty w sposób
abstrakcyjny, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą; konieczne jest przy
tym wskazanie argumentów, które prowadzą do jego rozbieżnych ocen (por.
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002,
nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz.
151, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 10 kwietnia 2014 r., IV CSK
623/13, z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, z dnia 9 kwietnia 2015 r., V CSK
547/14).
Bliższa analiza wniosku nie pozwalała uznać, by w sprawie zakończonej
zaskarżonym wyrokiem wystąpiły twierdzone przyczyny kasacyjne.
Przytoczone i rozwinięte we wniosku wątpliwości, w zestawieniu z zarzutami
skargi i przedmiotem postępowania przed Sądami meriti, odnosiły się w
przeważającym zakresie do konsekwencji zawarcia w umowie kredytowej
powiązanej z walutą obcą (frankiem szwajcarskim) postanowień umownych
wyrażających ryzyko walutowe i odsyłających do tabel kursowych banku przy
przeliczeniu waluty obcej na złote polskie i odwrotnie. Problematyka ta nie stanowi
novum i była nie tylko wielokrotnie, lecz także wszechstronnie podejmowana w
nowszej judykaturze Sądu Najwyższego w odniesieniu do zbliżonych treścią umów
kredytowych oraz w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, co
doprowadziło do utrwalenia się jednolitych kierunków orzeczniczych, w które
wpisywał się zaskarżony wyrok (por. np. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu
Najwyższego z dnia 7 maja 2021 r., III CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56, wyroki
Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, OSNC-ZD 2021, nr 2,
poz. 20, z dnia 10 maja 2022 r., II CSKP 163/22, z dnia 13 maja 2022 r., II CSKP
I CSK 2859/25
4
464/22, z dnia 13 maja 2022 r., II CSKP 405/22, z dnia 20 czerwca 2022 r., II CSKP
701/22, z dnia 9 września 2022 r., II CSKP 794/22, z dnia 26 stycznia 2023 r., II
CSKP 722/22, z dnia 20 lutego 2023 r., II CSKP 809/22, z dnia 25 maja 2023 r., II
CSKP 1311/22, z dnia 28 lipca 2023 r., II CSKP 611/22, z dnia 25 października
2023 r., II CSKP 820/23, z dnia 29 listopada 2023 r., II CSKP 1460/22 oraz II CSKP
1753/22, i z dnia 19 stycznia 2024 r., II CSKP 874/22 oraz II CSKP 36/23, z dnia 14
lutego 2025 r., II CSKP 1545/22 i z dnia 6 czerwca 2025 r., II CSKP 406/23;
postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2022 r., I CSK 1669/22, z dnia
27 kwietnia 2023 r., I CSK 3629/22, z dnia 8 grudnia 2023 r., I CSK 5651/22, z dnia
29 maja 2024 r., I CSK 2038/23 i z dnia 29 grudnia 2024 r., I CSK 1634/23 oraz
powołane tam dalsze orzecznictwo Sądu Najwyższego; w judykaturze Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej zob. zwłaszcza wyroki z dnia 29 kwietnia 2021 r.,
C-19/20, I.W., R.W. przeciwko Bank BPH S.A., ECLI:EU:C:2021:341, z dnia 18
listopada 2021 r., C-212/20, M.P., B.P. przeciwko „A.”, ECLI:EU:C:2021:934, z dnia
16 marca 2023 r., C-6/22, M.B.,U.B., M.B. przeciwko X S.A.,ECLI:EU:C:2023:216 i
z dnia 23 listopada 2023 r., C-321/22, ZL, KU, KM przeciwko Provident Polska S.A.,
ECLI:EU:C:2023:911).
Waloru nowości nie można było przypisać również wątpliwości co do statusu
konsumenckiego kredytobiorcy, zważywszy, że w judykaturze Sadu Najwyższego
wyjaśniono już, że fakt, iż osoba fizyczna, która kupuje lokal, nie zamieszkuje w
nim, nie odbiera jej statusu konsumenta w znaczeniu przyjętym w
art. 221 k.c. Wskazano również, że status konsumenta należy ustalać na podstawie
kryterium funkcjonalnego, sprowadzającego się do oceny, czy stosunek umowny
wpisuje się w ramy działalności niezwiązanej z wykonywaniem zawodu (handlu,
przedsiębiorstwa) (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2024
r., I CSK 867/23). W wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 8
czerwca 2023 r., C-570/21, ECLI:EU:C:2023:456, stwierdzono ponadto, że
konsumentem w rozumieniu dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r.
w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz. Urz. WE L 95,
s. 29) jest osoba, która zawarła umowę kredytu do użytku częściowo związanego z
jej działalnością gospodarczą lub zawodową, a w części niezwiązanego z tą
działalnością, jeżeli cel działalności gospodarczej lub zawodowej nie jest
I CSK 2859/25
5
dominujący w ogólnym kontekście tej umowy. Sposób aplikacji tych reguł w
konkretnych sprawach należy do kompetencji sądów meriti i nie może być co do
zasady rozpatrywany w kontekście przyczyn kasacyjnych, o których mowa w art.
3989 § 1 pkt 1 lub 2 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 sierpnia
2024 r., I CSK 1849/24).
W konkluzji, w zestawieniu z przywołanym orzecznictwem unijnym, jak
również ugruntowaną judykaturą Sądu Najwyższego, wniosek nie ujawniał potrzeby
kolejnej wypowiedzi orzeczniczej Sądu Najwyższego w objętej nim materii, z
uwzględnieniem publicznoprawnych, ponadindywidualnych funkcji skargi
kasacyjnej.
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2, art. 98 § 1-11, art. 108 § 1,
art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
Paweł Grzegorczyk
(K.G.)
[a.ł]
