I CSK 2822/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Tomasz Szanciło
12 marca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 12 marca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa K.C.
przeciwko Skarbowi Państwa - Wojewodzie D.
o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności,
na skutek skargi kasacyjnej K.C.
od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu
z 30 stycznia 2025 r., I ACa 2201/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od K.C. na rzecz Prokuratorii
Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 2.700 zł (dwa
tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów
postępowania kasacyjnego – wraz z odsetkami w wysokości
odsetek ustawowych za opóźnienie od dnia następnego
po upływie tygodnia od dnia doręczenia powodowi odpisu
postanowienia do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
W związku ze skargą kasacyjną powoda K.C. od wyroku Sądu Apelacyjnego
we Wrocławiu z 30 stycznia 2025 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I CSK 2822/25
2
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych
przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakteru skargi
kasacyjnej (zob. np. postanowienia SN: z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18;
z 15 kwietnia 2021 r., I CSK 43/21; z 25 sierpnia 2021 r., II CSK 216/21;
z 23 maja 2024 r., I CSK 364/24). Wskazano m.in., że skarga kasacyjna została
ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny
środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez
zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni,
a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu
dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny
środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej
instancji sądowej.
Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja
tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy
dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem
Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania
przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie zaś merytorycznej
oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek,
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł
na przesłankach uregulowanych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. Przesłanki te
nie zostały jednak spełnione.
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest
zagadnienie nowe, nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego rozstrzygnięcie
może przyczynić się do rozwoju prawa. Odwołanie się do tej przesłanki przyjęcia
I CSK 2822/25
3
skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga – jak wynika z orzecznictwa Sądu
Najwyższego – sformułowania tego zagadnienia z przytoczeniem wiążących się
z nim konkretnych przepisów prawnych oraz przedstawienia argumentów
świadczących o rozbieżnych ocenach prawnych (zob. np. postanowienia SN:
z 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05; z 25 maja 2021 r., II CSK 96/21; z 20 sierpnia
2024 r., I CSK 981/24). Ponadto w judykaturze utrwalił się pogląd, że wskazanie
przyczyny określonej w powołanym przepisie nakłada na skarżącego obowiązek
przedstawienia zagadnienia o charakterze abstrakcyjnym wraz z argumentami
prowadzącymi do rozbieżnych ocen prawnych, wykazania, że nie zostało ono
rozstrzygnięte w dotychczasowym orzecznictwie, a wyjaśnienie go ma znaczenie
nie tylko dla rozstrzygnięcia tej konkretnej sprawy, ale także innych podobnych
spraw, przyczyniając się do rozwoju prawa. Nie może mieć charakteru
kazuistycznego i służyć uzyskaniu przez skarżącego odpowiedzi odnośnie do
kwalifikacji prawnej szczegółowych elementów podstawy faktycznej zaskarżonego
orzeczenia (zob. m.in. postanowienia SN: z 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01,
OSNC 2002, nr 12, poz. 151; z 30 kwietnia 2015 r., V CSK 598/14; z 15 kwietnia
2021 r., I CSK 720/20; z 28 marca 2024 r., I CSK 6476/22). Występowanie
w sprawie istotnego zagadnienia prawnego w zasadzie powinno spełniać
wymagania stawiane zapytaniu przedstawianego przez sąd drugiej instancji w razie
powstania poważnych wątpliwości (art. 390 § 1 k.p.c.), których nie można
rozwiązać za pomocą powszechnie przyjętych reguł wykładni prawa (zob. np.
postanowienia SN: z 24 października 2012 r., I PK 129/12; z 8 maja 2015 r., III CZP
16/15).
Występowania istotnego zagadnienia prawnego skarżący upatrywał
w konieczności udzielenia odpowiedzi na pytanie: „Czy w świetle art. 788 § 1 k.p.c.,
w przypadku sukcesji uniwersalnej podmiotu prawa publicznego (przekształcenia
jednostki budżetowej w państwową osobę prawną), prowadzenie egzekucji przez
następcę prawnego wymaga uprzedniego nadania klauzuli wykonalności,
gdy egzekucja została wszczęta przed przekształceniem, a także przed wejściem
w życie art. 8041 k.p.c.?”.
Oparcie zaś wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
na przesłance oczywistej jej zasadności oznacza – zgodnie z poglądem
I CSK 2822/25
4
utrwalonym w judykaturze – że skarżący musi przedstawić dokładny wywód,
na czym – jego zdaniem – polega oczywista zasadność skargi w danej sprawie,
z przytoczeniem przepisów, których naruszenie ją spowodowało oraz argumentację
wskazującą na to, dlaczego opisane naruszenie doprowadziło do wydania
oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Innymi słowy, skoro przesłanką wniosku
o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest twierdzenie skarżącego,
że skarga jest oczywiście uzasadniona, to powinien on w uzasadnieniu wniosku
zawrzeć wywód prawny wskazujący, w czym wyraża się ta „oczywistość"
i przedstawić argumenty na poparcie tego twierdzenia. Przy czym, o ile dla
uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona,
to dla jej przyjęcia do rozpoznania konieczne jest wykazanie kwalifikowanej postaci
naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego polegającej na jego
oczywistości, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy
prawniczej (zob. np. postanowienia SN: z 15 kwietnia 2021 r., IV CSK 617/20;
z 25 sierpnia 2021 r., II CSK 155/21; z 25 czerwca 2025 r., I CSK 1085/25).
Mając na uwadze motywy rozstrzygnięcia zaprezentowane przez Sąd
Apelacyjny oraz zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej, uznać należy,
że zagadnienie prawne przedstawione przez powoda nie ma znaczenia
dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Podobnie nie można mówić o oczywistej
zasadności skargi w powyższym rozumieniu. Wynika to stąd, że wywody
zaprezentowane przez skarżącego w ramach powołanych przesłanek przyjęcia
skargi kasacyjnej do rozpoznania, podobnie zresztą jak i zarzuty kasacyjne,
nie dotyczą w ogóle istoty zaskarżonego orzeczenia. Należy bowiem podkreślić,
co wynika z uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego, że podstawą oddalenia
powództwa o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności był brak legitymacji
biernej podmiotu wskazanego jako pozwany, tj. Skarbu Państwa (niezależnie
od nieprawidłowości wskazania statio fisci, co zweryfikował Sąd drugiej instancji).
Sąd ten klarownie wskazał, że utworzona na podstawie ustawy osoba prawna, tj. K.
Park Narodowy, z mocy prawa nabyła wierzytelność, która była objęta tytułem
wykonawczym, a którego pozbawienia wykonalności domagał się powód.
Legitymowanym biernie był zatem K. Park Narodowy, jako odrębna od Skarbu
Państwa osoba prawna. Istotne było przy tym, że zarówno zarzuty podniesione w
I CSK 2822/25
5
skardze kasacyjnej, jak i wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w
ogóle tej problematyki nie poruszały, odnosząc się do kwestii, które nie miały
znaczenia dla rozstrzygnięcia legitymacji biernej w niniejszej sprawie.
Na marginesie nadmienić należy, że zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą
skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny
dowodów. Sąd Najwyższy jest bowiem związany ustaleniami faktycznymi
stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 2 in fine k.p.c.).
W ramach kontroli kasacyjnej Sąd Najwyższy nie kontroluje samej oceny dowodów,
a jedynie jej legalność. Sąd ten nie jest uprawniony do ponownego
przeprowadzenia postępowania dowodowego.
Z powyższych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy
odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności,
które w ramach przedsądu jest obowiązany brać pod uwagę z urzędu.
O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd Najwyższy orzekł na podstawie
art. 98 § 1 i 3 w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 39821 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 6 w zw.
z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października
2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
Tomasz Szanciło
[P.L.]
[a.ł]
