I CSK 2622/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Roman Trzaskowski
11 września 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 11 września 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa A.S. i M.S.
przeciwko Skarbowi Państwa - Szefowi Rejonowego Zarządu Infrastruktury
w Bydgoszczy
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Skarbu Państwa - Szefa Rejonowego Zarządu
Infrastruktury w Bydgoszczy
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi
z 14 lutego 2024 r., I ACa 844/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. obciąża kosztami postępowania kasacyjnego pozwanego,
pozostawiając ich wyliczenie referendarzowi sądowemu.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 14 lutego 2024 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi oddalił apelację
pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Sieradzu z 23 grudnia 2022 r.,
uwzględniającego w części powództwo i zasądzającego od pozwanego solidarnie
na rzecz powodów kwotę 81.725,33 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od
10 lutego 2017 r. do dnia zapłaty, w tym 41.300 zł z tytułu odszkodowania za
ograniczenie sposobu korzystania i zmniejszenie wartości należącej do powodów
nieruchomości oraz 40.425,33 zł z tytułu kosztów nakładów, jakie powodowie mają
I CSK 2622/24
2
obowiązek poczynić w celu rewitalizacji akustycznej budynku mieszkalnego
posadowionego na ich nieruchomości.
W skardze kasacyjnej, w uzasadnieniu wniosku o jej przyjęcie do
rozpoznania, pozwany wskazał przyczyny kasacyjne określone w art. 3989 § 1 pkt
2 i 4 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Z art. 3981 § 1 k.p.c. wynika, że skarga kasacyjna przysługuje co do zasady
od prawomocnych orzeczeń sądów drugiej instancji, a więc orzeczeń wieńczących
dwuinstancyjne postępowanie sądowe, w którym sądy obu instancji dysponują
pełną kognicją w zakresie faktów i dowodów. Jednakże zgodnie z art. 3989 § 1
k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania tylko wtedy, gdy
w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni
przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub
skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W zamyśle ustawodawcy skarga
kasacyjna stanowi zatem nadzwyczajny środek zaskarżenia, którego rozpoznanie
przez Sąd Najwyższy musi być uzasadnione względami o szczególnej doniosłości,
wykraczającymi poza indywidualny interes skarżącego, a mającymi swoje źródło w
interesie publicznym, w szczególności przez zapewnienie jednolitej wykładni i
stosowania prawa. Wyłączną podstawą oceny pod kątem przyjęcia skargi
kasacyjnej do rozpoznania są wskazane w niej przyczyny kasacyjne wraz z
uzasadnieniem (art. 3984 § 2 k.p.c.).
Powołanie się na przyczynę kasacyjną przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2
k.p.c. wymaga wykazania przez stronę skarżącą, że chodzi o wykładnię przepisów
prawa, których treść i znaczenie nie zostały dostatecznie wyjaśnione
w dotychczasowym orzecznictwie lub, że istnieje potrzeba zmiany ich
dotychczasowej wykładni, podania, w drodze stosownego jurydycznego wywodu,
na czym owe wątpliwości polegają, a także że mają one poważny oraz rzeczywisty
charakter i ich rozstrzygnięcie wiąże się z rozpatrywaną sprawą i jest istotne z
punktu widzenia wyniku postępowania oraz publicznoprawnych funkcji skargi
kasacyjnej. Jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o
I CSK 2622/24
3
występujących w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z
dokonywania przez sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie
rozbieżnych orzeczeń, dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z
różnej wykładni przepisu (por.m.in. postanowienia z 15 października 2002 r., II CZ
102/02, niepubl.; z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07, niepubl.; z 8 lipca 2008 r. I CSK
111/08, niepubl.; z 20 listopada 2015 r., III CSK 269/15, niepubl.; z 20 maja 2016 r.,
V CSK 692/15, niepubl.; z 3 sierpnia 2017 r., IV CSK 85/17, niepubl.; z 7 grudnia
2017 r., I CSK 499/17, niepubl.; z 26 kwietnia 2018 r., IV CSK 571/17, niepubl.).
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 3989 § 1
pkt 4 k.p.c., jeżeli zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez
konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie
podlegającymi różnej wykładni (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego
z 24 sierpnia 2016 r., II CSK 94/16, niepubl.) i w wyniku takiego naruszenia prawa
zapadło w drugiej instancji orzeczenie oczywiście wadliwe. O przyjęciu skargi
kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje samo oczywiste naruszenie konkretnego
przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone
orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście
nieprawidłowego orzeczenia (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego
z 15 października 2015 r., III CSK 198/15, niepubl.; z 13 kwietnia 2016 r., V CSK
622/15, niepubl.; z 2 czerwca 2016 r., III CSK 113/16, niepubl.; z 27 października
2016 r., III CSK 217/16, niepubl.; z 29 września 2017 r., V CSK 162/17, niepubl.;
z 7 marca 2018 r., I CSK 664/17, niepubl.; z 18 kwietnia 2018 r., II CSK 726/17,
niepubl.; z 5 października 2018 r., V CSK 168/18, niepubl.).
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powiązał
przyczynę kasacyjną określoną w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. z twierdzeniem o
rozbieżnościach w orzecznictwie dotyczących przepisu art. 129 ust. 2 oraz art. 136
ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (dalej - p.o.ś.),
natomiast przyczynę kasacyjną określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. - z
zasądzeniem odsetek ustawowych z tytułu opóźnienia od daty doręczenia
pozwanemu wezwania do zapłaty w lutym 2017 r.
I CSK 2622/24
4
Kwestia wykładni art. 129 ust. 2 p.o.ś. była przedmiotem uchwały Sądu
Najwyższego z 12 kwietnia 2024 r., III CZP 56/23 (OSNC 2024, Nr 9, poz. 86),
zgodnie z którą właścicielowi nieruchomości, której wartość zmniejszyła się na
skutek wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania, o którym mowa w art.
135 ust. 1 p.o.ś., jednak bez związku ze szczególnymi ograniczeniami
wynikającymi z art. 135 ust. 3a tej ustawy, przysługuje odszkodowanie na
podstawie art. 129 ust. 2 tego aktu. Stanowisko wyrażone w uchwale z 12 kwietnia
2024 r. zostało podzielone w nowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego (zob.
wyroki Sądu Najwyższego z 30 stycznia 2025 r., II CSKP 768/22, niepubl. i z 28
lutego 2025 r., II CSKP 2251/22, niepubl.) i koresponduje z nim pogląd wyrażony
w zaskarżonym wyroku.
Wątpliwości skarżącego dotyczące wykładni art. 136 ust. 3 p.o.ś. i
możliwości dochodzenia roszczenia wywodzonego z tego przepisu przed
poniesieniem wydatków na rewitalizację akustyczną również były przedmiotem
nowszych wypowiedzi Sądu Najwyższego, w których - także z odwołaniem się do
konstytucyjnej wykładni - przyjęto, że art. 136 ust. 3 p.o.ś. nie wyłącza obowiązku
naprawienia szkody, jeśli konieczne prace remontowe nie zostały jeszcze
wykonane, a koszty rewitalizacji akustycznej nie zostały faktycznie poniesione (zob.
wyroki Sądu Najwyższego z 3 grudnia 2024 r., II CSKP 555/23, niepubl., z 7 lutego
2025 r., II CSKP 289/23 i II CSKP 373/23, niepubl. oraz z 28 lutego 2025 r., II
CSKP 2251/22, niepubl.). W orzecznictwie Sądu Najwyższego zauważono również,
że nie jest wystarczające dla skutecznego powołania się na przyczynę kasacyjną
określoną w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. abstrakcyjne wskazanie na odmienne kierunki
interpretacji art. 136 ust. 3 p.o.ś., w oderwaniu od specyfiki konkretnych stanów
faktycznych, zwłaszcza gdy w okolicznościach faktycznych sprawy, tak jak ma to
również miejsce w niniejszej sprawie, nieruchomość położona jest w obszarze
ograniczonego użytkowania wokół lotniska wojskowego, dla którego ustanowiono
szereg zakazów i nakazów (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 19 grudnia
2024 r., I CSK 1866/24, niepubl. i z 17 kwietnia 2025 r., I CSK 1070/24, niepubl.).
Nie została zatem spełniona przesłanka przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 2
k.p.c.
I CSK 2622/24
5
Niewykazana pozostaje również powołana we wniosku przyczyna w postaci
oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.).
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że w przypadku świadczeń
odszkodowawczych dochodzonych na podstawie art. 129 ust. 2 i art. 136 ust. 3
p.o.ś., zasadą jest, iż termin płatności świadczenia w zakresie kwot w nim
żądanych i uznanych ostatecznie za uzasadnione, wyznacza wezwanie dłużnika do
zapłaty, które powinno precyzować rodzaj szkody, jej źródło i wysokość żądanego
odszkodowania. W konsekwencji zasądzenie odszkodowania za szkodę określoną
w art. 129 ust. 2 w związku z art. 136 ust. 3 p.o.ś. według cen z dnia jego ustalenia
nie wyłącza przyznania odsetek za opóźnienie od dnia powstania stanu opóźnienia.
Okoliczność, że dłużnik nie spełnia świadczenia mimo wezwania, pozostając
w przekonaniu, że nie jest zobowiązany lub jest zobowiązany w innej wysokości niż
określona w wezwaniu, względnie oczekując na wynik postępowania sądowego, nie
uchyla obowiązku zapłaty odsetek za czas opóźnienia w zapłacie żądanej
w wezwaniu kwoty, jeżeli w toku postępowania sądowego okaże się, że żądana
suma była należna już w chwili doręczenia wezwania do zapłaty (zob. np. uchwałę
Sądu Najwyższego z 8 listopada 2019 r., III CZP 32/19, OSNC 2020, nr 10, poz. 81
oraz wyroki Sądu Najwyższego z 20 maja 2021 r., II CSKP 90/21, niepubl., z 24
czerwca 2022 r., II CSKP 270/22, niepubl., z 10 stycznia 2023 r., II CSKP 234/22,
niepubl. i z 14 czerwca 2024 r., II CSKP 1655/22, niepubl.).
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażono również stanowisko zgodnie
z którym to na dłużniku ciąży obowiązek dowodzenia szczególnych okoliczności
podważających powstanie stanu wymagalności roszczenia w chwili wezwania do
zapłaty (zob. np. wyrok Sądu Najwyższego z 8 listopada 2016 r., III CSK 342/15,
niepubl.; uchwała Sądu Najwyższego z 8 listopada 2019 r., III CZP 32/19, OSNC
2020, nr 10, poz. 81; wyrok Sądu Najwyższego z 14 czerwca 2024 r., II CSKP
1655/22, niepubl.). Skarżący nie stawiał w toku postępowania apelacyjnego
zarzutów dotyczących zaistniałych jego zdaniem zmian wartości nieruchomości czy
kosztów koniecznych prac adaptacyjnych w okresie między wezwaniem do zapłaty
wystosowanym przez powodów a szacowaniem szkód w toku procesu. Powołanie
się we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jedynie na wiedzą
notoryjną dotyczącą radykalnych wzrostów nieruchomości i cen materiałów jest
I CSK 2622/24
6
niewystarczające do stwierdzenia, że wyrażone w sprawie stanowisko dotyczące
wymagalności roszczeń dochodzonych przez powodów jest wadliwe w rozumieniu
art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł,
jak w sentencji.
[a.ł]
I CSK 2622/24
7
(K.L.)
