I CSK 2506/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Maciej Kowalski
26 czerwca 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 26 czerwca 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa Banku spółki akcyjnej w W.
przeciwko M. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji w K.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Banku spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie
z 5 kwietnia 2024 r., XII Ga 635/23,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
(a.z.)
UZASADNIENIE
W skardze kasacyjnej wywiedzionej od wyroku Sądu Okręgowego
w Krakowie z 5 kwietnia 2024 r. powód Bank spółka akcyjna w W. wniósł
o przyjęcie skargi do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
Zdaniem skarżącego w sprawie występuje następujące istotne zagadnienie
prawne: Czy po wypłacie gwarancji Bankowi przysługuje jedynie roszczenie
zwrotne oparte na subrogacji legalnej czy też ma on wobec dłużnika dwa
kumulatywne roszczenia, a mianowicie jedno wynikające z subrogacji ustawowej a
drugie wynikające ze stosunku wewnętrznego - ze zobowiązania jakie składa
kredytobiorca do zwrotu kwoty wypłaconej gwarancji?
I CSK 2506/24
2
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba
wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania
lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Mając powyższe na względzie podkreślić należy, że cel wymagania
przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez
odpowiednie sformułowanie wniosku zawierającego prawidłowe powołanie
i wyczerpujące uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym,
które - zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. - będą mogły stanowić podstawę oceny skargi
kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania.
W tym kontekście podnieść trzeba, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej
do rozpoznania wraz z uzasadnieniem jest odrębną konstrukcyjnie i funkcjonalnie
częścią skargi (art. 3984 § 2 k.p.c.) i nie jest rzeczą Sądu Najwyższego
poszukiwanie w innych częściach wniesionego środka prawnego argumentów
na uzasadnienie podniesionych w nim twierdzeń (zob. postanowienia SN:
z 22 kwietnia 2015 r., IV CSK 613/14 oraz z 11 maja 2001 r., III CZ 36/01, OSNC
2002, nr 2, poz. 22).
Za istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. uznaje
się zagadnienie dotychczas nierozstrzygnięte w orzecznictwie, a zatem takie, które
cechuje się przymiotem nowości i którego wyjaśnienie może sprzyjać rozwojowi
prawa (zob. np. postanowienia SN: z 21 stycznia 2022 r., I CSK 1285/22;
z 24 kwietnia 2023 r., I CSK 4950/22; z 20 grudnia 2023 r., I CSK 4003/23).
Powołanie się na przyczynę kasacyjną wymienioną w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on znaczenie
dla rozwoju prawa lub precedensowy charakter. Zagadnienie prawne powinno przy
tym zostać oparte na konkretnych, powołanych we wniosku o przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania przepisach prawa, które jednocześnie pozostają
w związku z podstawami wniesionego środka prawnego.
I CSK 2506/24
3
Zagadnienie takie musi zostać ujęte w sposób abstrakcyjny - tak, aby jego
rozstrzygnięcie mogło uzyskać ogólniejsze znaczenie, a zarazem wiązać się
z rozpoznawaną sprawą. Konieczne jest także powołanie argumentów, które
prowadzą do rozbieżnych ocen przedstawionego problemu i zaprezentowanie
możliwych kierunków interpretacyjnych (zob. np. postanowienia SN: z 13 lipca
2007 r., III CSK 180/07; 10 kwietnia 2014 r., IV CSK 623/13; z 16 grudnia 2021 r.,
V CSK 289/21; z 23 grudnia 2022 r., I CSK 3245/22; z 14 czerwca 2023 r., I CSK
1253/23; z 4 września 2023 r., I CSK 1862/23; z 31 stycznia 2024 r., I CSK
2718/23).
Ponadto zagadnienie prawne musi mieć charakter ściśle jurydyczny dający
się przedstawić w sposób syntetyczny i oderwany od kontrowersji dotyczących
ustaleń faktycznych lub oceny dowodów (zob. postanowienia SN: z 13 stycznia
2023 r., I CSK 1826/22, i z 26 maja 2023 r., I CSK 4904/22) oraz nie może mieć
charakteru kazuistycznego i służyć uzyskaniu przez skarżącego odpowiedzi
odnośnie do kwalifikacji prawnej szczegółowych elementów podstawy faktycznej
zaskarżonego orzeczenia (zob. np. postanowienia SN: z 30 kwietnia 2015 r.,
V CSK 598/14, i z 15 kwietnia 2021 r., I CSK 720/20).
Skarżący powyższych wymagań nie spełnił. Powód w uzasadnieniu wniosku
o przyjęcie skargi do rozpoznania stwierdził, że przedstawione zagadnienie prawne
dotyczy podstaw roszczeń regresowych Banku powstałych po realizacji gwarancji
udzielanych w oparciu o przepisy ustawy z dnia 8 maja 1997 r. o poręczeniach i
gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne. W
uzasadnieniu tym brak jest natomiast – co jest niezbędne - powiązania
przedstawionej kwestii z precyzyjnie oznaczonymi przepisami. Jak zostało to już
wyjaśnione przywołanie przyczyny kasacyjnej unormowanej w art. 3989 § 1 pkt 1
k.p.c. wymaga poprawnego zidentyfikowania problemu, w tym odniesienia go do
konkretnych przepisów (zob. postanowienie SN 10 kwietnia 2024 r., I CSK
1248/23).
W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku skarżący powołuje jedynie
art. 118 k.c., który nie stanowi samodzielnej podstawy dochodzenia jakichkolwiek
roszczeń, a jedynie reguluje termin przedawnienia. Odnosi się zatem do kwestii
I CSK 2506/24
4
wtórnej wobec zaprezentowanego zagadnienia. W konsekwencji przywołany
art. 118 k.c. nie stanowi przepisu, na tle którego powstały zaprezentowane
wątpliwości.
Jak zostało to już podniesione nie jest rzeczą Sądu Najwyższego
poszukiwanie w innych częściach skargi kasacyjnej informacji i argumentów
na uzasadnienie przyjęcia jej do rozpoznania.
Ponadto powód nie przedstawił stosownej argumentacji jurydycznej
wskazującej, że zaprezentowane zagadnienie ma charakter rzeczywisty w tym
znaczeniu, że istnieją co najmniej dwie równorzędne możliwości jego
rozstrzygnięcia. Nie przedstawił zatem argumentów prowadzących do rozbieżnych
ocen zaprezentowanej kwestii. Za takie nie można bowiem uznać zaprezentowania
– bez jakiegokolwiek odwołania się do poglądów doktryny i orzecznictwa –
stanowiska polegającego na wyborze jednego z wariantów zamieszczonego
w badanym zagadnieniu.
Tym samym nie wykazał – co jest niezbędne, że rozstrzygnięcie
podnoszonej przez niego kwestii stwarza realne i poważne trudności i tym samym
ma znaczenie dla rozwoju prawa (zob. postanowienie SN z 28 maja 2025 r., I CSK
3731/24).
Ponadto powód nie dostrzega, że Sąd Najwyższy wyjaśnił już, że do
zlecenia udzielenia gwarancji bankowej mają zastosowanie przepisy art. 734 i n.
k.c. i że w umowie tej bank zobowiązuje się wobec zlecającego do udzielenia
we własnym imieniu gwarancji o oznaczonej treści oznaczonemu beneficjentowi.
Jeżeli zgodnie z umową zlecenia i umową gwarancji gwarant zapłacił sumę
gwarancyjną na rzecz beneficjenta gwarancji, może żądać jej zwrotu
od zleceniodawcy, przy czym w literaturze zgodnie wskazuje się, iż podstawą tego
roszczenia jest art. 742 k.c., co zakłada, że zapłata sumy gwarancyjnej stanowi
wydatek poniesiony w celu należytego wykonania zlecenia. Konsekwencją tego
stanowiska jest stwierdzenie, że roszczenie o zwrot sumy gwarancyjnej podlega
dwuletniemu przedawnieniu zgodnie z art. 751 pkt 1 k.c. (zob. wyrok SN z 11 lipca
2023 r., II CSKP 734/22, i cytowane tam orzecznictwo).
I CSK 2506/24
5
W sprawie nie zachodzi także nieważność postępowania, którą Sąd
Najwyższy bierze pod rozwagę - w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 39813 § 1
k.p.c.).
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł,
jak w sentencji.
Maciej Kowalski
(a.z.)
[SOP]
