I CSK 2504/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Krzysztof Wesołowski
12 lutego 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 12 lutego 2026 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku W.N.
z udziałem G.N., K.N., H.O., J.S.
i A.W.
o zasiedzenie,
na skutek skargi kasacyjnej W.N.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Nowym Sączu
z 19 grudnia 2024 r., III Ca 320/24,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. stwierdza, że wnioskodawczyni i uczestniczka ponoszą
koszty postępowania kasacyjnego związane ze swoim
udziałem w sprawie.
UZASADNIENIE
W związku ze skargą kasacyjną wnioskodawczyni W.N. od postanowienia
Sądu Okręgowego w Nowym Sączu z 19 grudnia 2024 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
I CSK 2504/25
2
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania
przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie
i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych
funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć
rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo
jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej
funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której
rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa,
skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że
Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie
ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej
indywidualnej sprawie.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca oparła na
przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Przesłanka ta nie została
spełniona.
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest
zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie
może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno przede
wszystkim być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie
faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń, a jednocześnie
być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi
Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej
subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu. Konieczne jest przytoczenie
argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Skarżący powinien
nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub procesowego), którego dotyczy
zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu
wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla
merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie (zob. postanowienie Sądu
Najwyższego z 30 września 2025 r., I CSK 425/24).
I CSK 2504/25
3
Według autora skargi kasacyjnej w ramach niniejszej sprawy wystąpiło
istotne zagadnienie prawne skupiające się „wokół kwestii dopuszczalności uznania,
że przejęcie przez osobę powołująca się na zasiedzenie, obowiązku spłaty
pożyczki zaciągniętej i wykorzystanej na budowę budynku mieszkalnego na
nieruchomości objętej wnioskiem o zasiedzenie stanowi przejaw faktycznego
władania tą nieruchomością świadczący o samoistności posiadania.”
Tak sformułowane zagadnienie nie może być uznane za istotne zagadnienie
prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Przypomnieć należy, że Sąd
Najwyższy, jako sąd kasacyjny, nie jest sądem powszechnym zwykłej, trzeciej
instancji, zaś skarga kasacyjna (podobnie jak uprzednio kasacja) nie jest środkiem
zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji
kończącego postępowanie w sprawie, a to z uwagi na przeważający w charakterze
skargi kasacyjnej element interesu publicznego (zob. postanowienie Sądu
Najwyższego z 26 listopada 2020 r., III PK 205/19).
Skarga kasacyjna jest wszak szczególnym środkiem zaskarżenia,
realizującym przede wszystkim interes publiczny, polegający na usuwaniu
rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych oraz na wspomaganiu rozwoju
prawa, zatem uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powinno
koncentrować się na wykazaniu, iż takie okoliczności w sprawie zachodzą
(postanowienia: Sądu Najwyższego z 31 stycznia 2008 r., II UK 246/07, z 10 marca
2008 r., III UK 4/08, z 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, i z 19 czerwca 2008 r., II UZ
18/08).
Sformułowanie istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 398⁹ § 1
pkt 1 k.p.c. powinno przybrać postać porównywalną z formułowaniem zagadnienia
prawnego budzącego poważne wątpliwości, o którym stanowi na przykład art. 390
§ 1 k.p.c.. Chodzi więc o przedstawienie wyraźnych wątpliwości co do określonego
przepisu (normy) lub zespołu przepisów (norm), albo szerzej i bardziej ogólnie -
wątpliwości co do pewnego uregulowania prawnego (instytucji prawnej).
Z przedstawionego przez wnoszącego skargę istotnego zagadnienia prawnego
musi jednak wynikać, jaki jest konkretny problem prawny, na czym polegają istotne
wątpliwości (na przykład interpretacyjne), na czym polega rozbieżność
I CSK 2504/25
4
w orzecznictwie i jakich kwestii owa niejednolitość dotyczy. Sformułowane
zagadnienie winno zatem odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do
treści przepisu, który nie podlega jednoznacznej wykładni, a którego wyjaśnienie
przez Sąd Najwyższy przyczyni się do rozwoju jurysprudencji i prawa pozytywnego.
Rolą Sądu Najwyższego, jako najwyższego organu sądowego w Rzeczypospolitej
Polskiej, jest działanie w interesie powszechnym, przez ochronę obowiązującego
porządku prawnego przed dowolnością orzekania i ujednolicanie praktyki
stosowania prawa pozytywnego (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 4
lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000 nr 7-8, poz. 147; z dnia 16 kwietnia 2008
r., I CZ 11/08, LEX nr 393883). Innymi słowy, zagadnienie prawne uzasadniające
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania musi mieć charakter ścisłe jurydyczny
i oderwany od kontrowersji dotyczących ustaleń faktycznych oraz służyć
wyjaśnieniu prawa, a nie ocenie ich subsumcji pod określoną normę prawną
(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2017 r., I CSK 555/16, LEX nr
2255332). Nie może więc mieć charakteru kazuistycznego i służyć uzyskaniu przez
skarżącego odpowiedzi odnośnie do kwalifikacji prawnej pewnych szczegółowych
elementów podstawy faktycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia (postanowienie
Sądu Najwyższego z dnia 30 kwietnia 2015 r., V CSK 600/14).
Postawione przez skarżącą pytanie nie odnosi się do ujętych abstrakcyjne
problemów na tle powołanych przepisów prawa, ale w istocie stanowi powielenie
podstaw kasacyjnych dotyczących błędnej subsumcji. W szczególności skarżąca
domaga się kontroli stanowiska Sądu, że częściowa spłata pożyczki na budowę
budynku mieszkalnego przez osobę powołującą się na zasiedzenie nieruchomości,
nie stanowi sama w sobie o przejawie władztwa nad nieruchomością. Generalnie
skarżąca kwestionuje ocenę dokonaną przez Sąd, że nieudało jej się wykazać
samoistność posiadania oraz upływu czasu potrzebnego do zasiedzenia spornej
nieruchomości.
Zatem kwestia przedstawiona w skardze kasacyjnej w istocie sprowadza się
do wniosku o przedstawienie przez Sąd Najwyższy wytycznych odnośnie do
rozstrzygnięcia tej konkretnej sprawy, nie zaś wyjaśnienia zagadnienia prawnego.
Nie było zatem podstaw do przyjęcia, że w sprawie wystąpiło istotne zagadnienie
prawne w przywołanym rozumieniu.
I CSK 2504/25
5
Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł
jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie
art. 520 § 1 k.p.c.
M.L.
[SOP]
Krzysztof Wesołowski
