I CSK 2479/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Adam Doliwa
8 lipca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 8 lipca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa Miasta i Gminy D.
przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej L. w D.
o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego,
na skutek skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej L. w D.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi
z 12 marca 2025 r., I ACa 2013/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanej Spółdzielni Mieszkaniowej L. w D. na
rzecz powódki Miasta i Gminy D. 2700 (dwa tysiące siedemset)
złotych z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za
opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia
niniejszego postanowienia pozwanej do dnia zapłaty tytułem
zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
(P.H.)
UZASADNIENIE
Pozwana, Spółdzielnia Mieszkaniowa L. w D., wywiodła skargę kasacyjną od
wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 12 marca 2025 r., wydanego w sprawie z
powództwa Miasta i Gminy D. o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego.
Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania skarżąca wskazała,
że w sprawie występują istotne zagadnienia prawne: „czy w przypadku, gdy
I CSK 2479/25
2
zawarta pod rządami ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu
nieruchomości z 1985r. umowa o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste nie
zakreśla terminu ani precyzyjnie budynków lub urządzeń, które na tym gruncie
winny zostać wzniesione, przy czym użytkownik wieczysty zabudował grunt
częściowo zgodnie z jego przeznaczeniem, zaś organ nie skorzystał z uprawnień
określonych art. 6 ustawy z dnia 29 września 1990 o zmianie ustawy o gospodarce
gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U poz. 464 z p.zm), jak też
art. 220 ust. 1. ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2024 poz. 1145 t.j)
i nie zakreślił terminu zabudowy, możliwe jest rozwiązanie z powództwa organu
umowy o użytkowanie wieczyste w trybie art. 240 k.c. w zw. z art. 33 u.g.n.
w części z uwagi na brak zabudowy tej części.” oraz „czy w przypadku, gdy organ
administracyjny nie wydał decyzji, o której mowa w art. 6 ustawy z dnia
29 września 1990 o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu
nieruchomości (Dz.U poz. 464 z p.zm.), a następnie w art. 220 ustawy
o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.2024 poz. 1145 t.j.), zaś sama umowa
o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste nie zakreślała terminu i nie określała
budynków lub urządzeń, które miały zostać wzniesione na tym gruncie- zasadne
jest zakreślenie przez ten organ terminu - odpowiedniego - do zabudowania całości
nieruchomości pod rygorem odstąpienia w części od umowy w trybie
art. 491 § 1 k.c. przy określeniu budynków i urządzeń, które mają zostać
wzniesione czy też organ uprawniony jest do wszczęcia postępowania w oparciu
o art. 240 k.c. w zw. z art. 33 u.g.n. bez zakreślenia dodatkowego terminu. na
oczywistą zasadność skargi polegającą na błędach Sądu drugiej instancji
w zakresie naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie
występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów
prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności
w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna
jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).
I CSK 2479/25
3
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest
zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie
może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno przede
wszystkim być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie
faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (zob.
postanowienie SN z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01), a jednocześnie być
przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi
Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej
subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (zob. postanowienia
SN: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02; z 22 października 2002 r.,
III CZP 64/02, i z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08). Konieczne jest przytoczenie
argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Skarżący powinien
nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub procesowego), którego dotyczy
zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu
wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla
merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie (zob. m.in. postanowienia
SN: z 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07, i z 9 lutego 2011 r., III SK 41/10).
Skarga kasacyjna wnioskodawczyni nie zawiera argumentów
potwierdzających skuteczne wykazanie, że w sprawie zachodzi przesłanka ujęta
w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
Przedstawione przez skarżącą zagadnienia prawne nie spełnia wymagań
z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., gdyż nie mają one charakteru uniwersalnego, o czym
przekonuje ich szczegółowość i silne powiązanie z konkretnym stanem faktycznym.
Wskazuje na to m.in. bezpośrednie odnoszenie się w ramach zagadnienia do
sytuacji wnioskodawczyni oraz podejmowanych w sprawie czynności. Oznacza to,
że znaczenie tych zagadnień nie wykracza poza niniejszą sprawę. W istocie
skarżąca nie dąży do rozstrzygnięcia abstrakcyjnych i uniwersalnych problemów
prawnych, ale weryfikacji trafności zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Ponadto, Sądy meriti szczegółowo i wnikliwie ustaliły okoliczności posiadania
nieruchomości zgodnie z udziałem.
I CSK 2479/25
4
Podstawami skargi kasacyjnej nie mogą być objęte zarzuty błędnych ustaleń
faktycznych i oceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.), więc nie można z odwołaniem
się do nich kreować zagadnienia prawnego opartego na założeniu, że
w rzeczywistości miał miejsce stan faktyczny inny, niż ustalony przez sądy obu
instancji, czyli inny, niż stanowiący podstawę rozstrzygnięcia.
Analiza skargi kasacyjnej prowadzi do wniosku, że przesłanka
z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. nie została spełniona. Pozwana pod pozorem istotnych
zagadnień prawnych w istocie pyta o trafność stanowiska Sądu Apelacyjnego
wyrażonego w związku z rozstrzygnięciem tej konkretnej sprawy. Przedstawiła
wyłącznie własne stanowisko, polemizując z niekorzystnym dla niej
rozstrzygnięciem Sądu drugiej instancji.
Nie jest rzeczą Sądu Najwyższego ustalanie stanu faktycznego
i dopuszczanie w sprawie nowych dowodów. Skarżąca błędnie traktują skargę
kasacyjną jako trzecią instancję odwoławczą. Znamienne, że sądy obu instancji
wyczerpująco i wnikliwie odniosły się do przeprowadzonych dowodów. Sądy
szczegółowo ustaliły stan faktyczny, użytkowanie wieczyste, stan prawny
nieruchomości. Nadto Sądy w sposób wyczerpujący ustaliły także podział działek
i ich zabudowę.
Podkreślenia wymaga, że wywody zawarte w uzasadnieniu wniosku
o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, sprowadzają się do polemiki
z zaskarżonym orzeczeniem, nie zaś wykazania, że przy jego ferowaniu popełniono
uchybienia w zakresie stosowania prawa, które miały charakter kwalifikowany i nie
podlegały różnym ocenom.
Uzasadnienie wniosku stanowi w istocie próbę zaangażowania Sądu
Najwyższego do kolejnej weryfikacji instancyjnej prawidłowości dokonania przez
Sąd drugiej instancji ustaleń faktycznych i oceny prawnej w sprawie, co nie jest
celem postępowania kasacyjnego.
Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy wyjaśnił, że samo przekroczenie
określonego w umowie o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste terminu
zabudowy nieruchomości nie jest wystarczającą przesłanką do rozwiązania umowy;
niezbędne jest również ustalenie przyczyn niedopełnienia tego obowiązku przez
I CSK 2479/25
5
użytkowników wieczystych. Sąd Najwyższy podkreślił, że do rozwiązania umowy na
podstawie art. 240 k.c. nie jest wystarczające korzystanie przez wieczystego
użytkownika w sposób sprzeczny z przeznaczeniem gruntu określonym w umowie.
Konieczne jest spełnienie kryterium "oczywistej sprzeczności" sposobu korzystania
z nieruchomości, przy czym oznacza to nie tylko proste naruszenie warunków
umowy, ale naruszenie ewidentne, oczywiste i niczym nie usprawiedliwione oraz
ukierunkowane na złamanie warunków umowy (zob. postanowienie SN
z 10 stycznia 2023 r., I CSK 2007/22).
Sąd Najwyższy uznał, że nie ma innych przyczyn uzasadniających przyjęcie
skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności w postaci nieważności
postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).
Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 k.p.c. odmówił
przyjęcia skargi do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego
rozstrzygnął zaś na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4
pkt 2 i § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za
czynności radców prawnych.
(P.H.)
[SOP]
