I CSK 2421/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
31 października 2025 r.
SSN Kamil Zaradkiewicz
na posiedzeniu niejawnym 31 października 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa M.S. i G.S.
przeciwko Bankowi S.A. w G.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej M.S. i G.S.
od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu
z 25 lipca 2024 r., I ACa 1635/23,
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2) zasądza od M.S. i G.S. na rzecz Banku S.A. w G. kwoty po
1350 (tysiąc trzysta pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów
postępowania kasacyjnego wraz z odsetkami w wysokości
odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia
pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia
orzeczenia powodom do dnia zapłaty.
[M.O.]
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 25 lipca 2024 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, w sprawie
z powództwa M.S. i G.S. przeciwko Bankowi S.A. w G. o zapłatę, na skutek apelacji
pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy z 27 marca 2023 r., I C
1782/21, zmienił wyrok Sądu pierwszej instancji: w punkcie I w ten sposób, że
oddalił powództwo ponad zasądzoną kwotę 2344,59 CHF, nie zmieniając dalszych
I CSK 2421/25
2
rozstrzygnięć tego punktu (pkt 1 tiret pierwsze), w punkcie II w ten sposób, że
tytułem kosztów procesu zasądził od powodów solidarnie na rzecz strony pozwanej
7417 zł z ustawowymi odsetkami w wysokości odsetek za opóźnienie w spełnieniu
świadczenia pieniężnego za okres od 1 sierpnia 2024 r. do dnia zapłaty (pkt 1 tiret
drugie), w punkcie III w ten sposób, że nakazał powodom solidarnie, aby zapłacili
na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w Świdnicy kwotę 997,52 zł tytułem
wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa (pkt 1 tiret trzecie);
zasądził od powodów solidarnie na rzecz strony pozwanej kwotę 12 533 zł tytułem
kosztów postępowania apelacyjnego z ustawowymi odsetkami w wysokości
odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za okres po upływie
tygodnia od uprawomocnienia się orzeczenia w tym punkcie do dnia zapłaty (pkt 2).
Od wyroku Sądu drugiej instancji powodowie wnieśli skargę kasacyjną,
zaskarżając wyrok w części, tj. w zakresie punktu 1 co do zmiany wyroku Sądu
pierwszej instancji i oddalenia powództwa ponad kwotę 2344,59 CHF, co do
zasądzenia od powodów na rzecz pozwanej solidarnie kwoty 7417 zł z ustawowymi
odsetkami w wysokości odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia
pieniężnego za okres od 1 sierpnia 2024 r. do dnia zapłaty, co do nakazania
powodom solidarnie zapłaty na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego
w Świdnicy kwoty 997,52 zł tytułem wydatków poniesionych tymczasowo przez
Skarb Państwa oraz w zakresie punktu 2. w całości.
Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania,
skarżący wskazali, że wniesiona skarga jest oczywiście uzasadniona.
Pozwana złożyła odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniosła
o odrzucenie skargi, ewentualnie o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania,
ewentualnie o jej oddalenie oraz o zasądzenie solidarnie od powodów na swoją
rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według
norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna wniesiona przez powodów nie kwalifikowała się do
przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania.
I CSK 2421/25
3
Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, a zarazem
kwalifikowanym pismem procesowym o ściśle określonej przez ustawę treści. Sąd
Najwyższy, rozpoznając ten nadzwyczajny środek zaskarżenia, nie jest trzecią
instancją sądową, lecz działa w interesie publicznym (postanowienie SN
z 27 stycznia 2009 r., V CSK 358/08), na rzecz państwa jako dobra wspólnego
(postanowienie SN z 11 lutego 2009 r., V CSK 388/08), jakkolwiek oczywiście nie
oznacza to braku indywidualnego interesu skarżącego w rozpoznaniu
nadzwyczajnego środka zaskarżenia, a w konsekwencji także weryfikacji tego
interesu (gravamen). Jednak przede wszystkim skarga kasacyjna ma służyć
ochronie prawidłowego wykonywania prawa oraz jego jednolitej wykładni. Interes
prywatny uwzględnia zaś tylko na tyle, na ile może się on stać podłożem
zaspokojenia interesu ogólnego (zob. aktualne uwagi w postanowieniu SN
z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99).
Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy przewidziana
w art. 3989 k.p.c. instytucja tzw. przedsądu, w ramach której Sąd Najwyższy
dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem
Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania
przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie zaś merytorycznej
oceny skargi kasacyjnej (postanowienie SN z 18 września 2019 r., III CSK 71/19).
Na etapie przedsądu Sąd Najwyższy ocenia wyłącznie wniosek o przyjęcie
skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz jego uzasadnienie. Wniosek stanowi
element konstrukcyjny skargi odrębny od jej podstaw i ich uzasadnienia, które są
oceniane dopiero, gdy skarga kasacyjna zostanie przyjęta do rozpoznania.
Dla spełnienia wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. konieczne
jest zawarcie w skardze kasacyjnej odrębnego wniosku o jej przyjęcie do
rozpoznania, zawierającego profesjonalny wywód prawny nawiązujący do
wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. przesłanek przedsądu ze wskazaniem, które z
nich występują w sprawie i z uzasadnieniem stanowiska skarżącego
(postanowienia SN z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06; z 27 lipca 2007 r., I CSK
243/07).
I CSK 2421/25
4
Jako przyczynę kasacyjną, mającą uzasadniać przyjęcie skargi kasacyjnej
do rozpoznania, skarżący wskazali oczywistą zasadność skargi.
Na tle przyczyny kasacyjnej wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że nie każde naruszenie prawa,
nawet oczywiste, przesądza o zasadności skargi kasacyjnej (zob. postanowienia
SN: z 15 lutego 2007 r., V CSK 485/06; z 3 marca 2020 r., V CSK 75/19). Sam
zarzut naruszenia, nawet oczywistego, określonego przepisu prawa nie prowadzi
wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, bowiem mimo
takiego naruszenia prawa, orzeczenie może być prawidłowe (postanowienia SN:
z 10 stycznia 2003 r. V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49; z 6 listopada 2020 r.,
III CSK 110/20). Przesłanka „oczywistej zasadności skargi kasacyjnej" nie
odpowiada bowiem w pełni przesłance „oczywistego naruszenia prawa" przez
wydanie zaskarżonego orzeczenia (postanowienie SN z 20 lutego 2008 r., V CSK
512/07).
O oczywistej zasadności skargi można mówić jedynie w przypadku
stwierdzenia szczególnych, kwalifikowanych, wręcz rażących przypadków
naruszenia prawa przez sąd drugiej instancji, bez wnikliwego wgłębiania się
w merytoryczną analizę trafności orzeczenia (postanowienia SN: z 10 stycznia
2003 r. V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49; z 7 października 2010 r., I CSK
189/10; z 28 lipca 2011 r., I CSK 77/11), które powodują, że zaskarżone orzeczenie
jest wadliwe.
Uzasadniając stanowisko o oczywistej zasadności skargi, powodowie
wskazali, że Sąd drugiej instancji błędnie przyjął, że w niniejszej sprawie za mające
charakter abuzywny należy uznać jedynie te postanowienia dotyczące mechanizmu
indeksacyjnego, które dotyczą zastosowania przy ustaleniu kursów walut,
arbitralnie ustalanych przez pozwaną marż oraz, że po ich wyeliminowaniu zawarta
przez strony umowa kredytu zawierała wszystkie elementy konieczne dla
określenia treści stosunku prawnego łączącego strony.
Sąd Najwyższy nie podziela stanowiska powodów, że Sąd drugiej instancji,
wyrażając powyższy pogląd prawny, dopuścił się ewidentnego naruszenia prawa,
które skutkowało wydaniem oczywiście wadliwego wyroku. Kwestia
I CSK 2421/25
5
dopuszczalności „podziału” klauzuli „kurs średni Narodowego Banku Polskiego +/-
marża banku” nie jest bowiem jednolicie rozstrzygana w orzecznictwie Sądu
Najwyższego, co samo w sobie wyklucza możliwość uznania wniesionej przez
powodów skargi za oczywiście uzasadnioną.
Za dopuszczalnością takiego podziału Sąd Najwyższy opowiedział się m.in.
w wyroku z 30 października 2024 r., II CSKP 1939/22, wskazując, że po
wyeliminowaniu z umowy kredytu postanowień dotyczących marży banku nadal
możliwe jest ustalenie świadczeń stron. Podstawę obliczenia ich wysokości stanowi
kurs średni NBP, gdyż postanowieniom umowy w tym zakresie nie można
przypisać cechy abuzywności. Przyjęcie bezskuteczności postanowień dotyczących
wyłącznie marży powoduje, że umowa nadal zawiera postanowienia określające
wysokość świadczenia, mechanizm waloryzacji oraz kurs CHF, pozwalający na
określenie sposobu dokonania waloryzacji. Są to elementy wystarczające dla
uznania umowy za obowiązującą, przez co nie ma podstaw do przyjęcia jej
nieważności. Rozwiązanie to odpowiada nie tylko przepisom prawa, ale również
celom dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie
nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz. Urz. UE z 1993 r., Nr
L 95, s. 29; dalej jako: „dyrektywa 93/13”), w której nie przewidziano bezwzględnej
nieważności umów zawierających postanowienia niedozwolone, ale przeciwnie -
jako zasadę przyjęto zachowanie umowy w mocy. Analogiczny pogląd został
wyrażony również m.in. w wyrokach z 1 czerwca 2022 r., II CSKP 364/22; z 22
lutego 2024 r.,II CSKP 11/23.
Przeciwny pogląd Sąd Najwyższy wyraził m.in. w wyroku z 21 listopada
2023 r., II CSKP 1602/22, wskazując, że nie ma uzasadnionych podstaw do
przyjęcia, że postanowienie określające miarodajny kurs waluty jako sumę kursu
średniego NBP i marży banku, dotyczy w istocie dwóch odrębnych zobowiązań
umownych - zgodnie bowiem z wyrokiem TSUE z 29 kwietnia 2021 r., C-19/20
(ECLI:EU:C:2021:341, pkt 71), jedynie gdyby element klauzuli
indeksacyjnej stanowił zobowiązanie umowne odrębne od innych postanowień
umownych, które mogłoby być przedmiotem zindywidualizowanego badania jego
nieuczciwego charakteru, sąd krajowy mógłby go usunąć.
I CSK 2421/25
6
W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
powodowie podnieśli również, że umowa kredytu ma być oczywiście sprzeczna z
naturą stosunku zobowiązaniowego i z tego względu ma być nieważna w całości.
Również w tym zakresie argumentacja przedstawiona przez powodów nie
może być uznana za przekonującą o oczywistej zasadności wniesionej przez nich
skargi.
Przepisy art. 3851 i n. k.c. stanowią rdzeń systemu ochrony konsumenta i
wprowadzają instrument wzmożonej - względem zasad ogólnych (w tym art.
3531 k.c.) kontroli treści postanowień narzuconych przez przedsiębiorcę pod kątem
poszanowania interesów konsumentów, co w powiązaniu z istotnymi różnicami w
konsekwencjach tych naruszeń, polegającymi w szczególności na zastosowaniu w
reżimie niedozwolonych postanowień sankcji bezskuteczności zawieszonej na
korzyść konsumenta, wyłączeniu zastosowania art. 58 § 3 k.c. i daleko idącym
ograniczeniu możliwości zastąpienia bezskutecznej klauzuli inną, stwarzałoby
ryzyko rozstrzygnięć poniekąd przypadkowych i arbitralnych. W konsekwencji
przyjęto, że w zakresie naruszeń właściwości (natury) stosunku prawnego, które
spełniają przesłanki określone w art. 3851 i n. k.c. - reżim niedozwolonych
postanowień umownych wyłącza także zastosowanie art. 58 § 1 w związku z art.
3531 k.c. (zob. m.in. wyroki SN: z 27 listopada 2019 r., II CSK 483/18; z 13 maja
2022 r., II CSKP 464/22; z 27 maja 2022 r., II CSKP 314/22; z 27 maja 2022 r., II
CSKP 377/22, z 29 listopada 2023 r., II CSKP 1460/22).
Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego
orzeczono na podstawie art. 98 § 1, § 11 i 3 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art.
39821 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 6 i § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 20 rozporządzenia
Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za
czynności adwokackie (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r., poz. 1964).
SSN Kamil Zaradkiewicz
I CSK 2421/25
7
[M.O.]
[SOP]
