I CSK 2379/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Ireneusz Kunicki
27 lutego 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 27 lutego 2026 r. w Warszawie
w sprawie z urzędu
z udziałem M. K.
o stwierdzenie zasadności przyjęcia do szpitala psychiatrycznego w myśl art. 24
ust. 1 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego,
na skutek skargi kasacyjnej M. K.
od postanowienia Sądu Okręgowego we Wrocławiu
z 16 kwietnia 2025 r., XIII Ca 222/25,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. przyznaje adwokat M. W. od Skarbu Państwa – Sądu
Rejonowego dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu kwotę 240
(dwieście czterdzieści) złotych, podwyższoną o kwotę podatku
od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy
prawnej udzielonej uczestniczce postępowania z urzędu w
postępowaniu kasacyjnym.
(E.C.)
UZASADNIENIE
I CSK 2379/25
2
Zaskarżonym postanowieniem z 16 kwietnia 2025 r. Sąd Okręgowy we
Wrocławiu oddalił apelację uczestniczki M.K. od postanowienia Sądu Rejonowego dla
Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu z 7 stycznia 2025 r., którym stwierdzono istnienie
podstaw do przyjęcia uczestniczki w dniu 28 grudnia 2024 r. do szpitala
psychiatrycznego na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o
ochronie zdrowia psychicznego (jedn. tekst: Dz. U. z 2022 r., poz. 2123; dalej:
„u.o.z.p.”).
M.K. oparła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu odwoławczego na obu
podstawach przewidzianych w art. 3983 § 1 k.p.c.
W ramach podstawy określonej w art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c. uczestniczka
zarzuciła naruszenie art. 233 k.p.c. poprzez dowolną nie zaś swobodną ocenę
zebranego materiału dowodowego i błędne przyjęcie, że zostały spełnione przesłanki
do przyjęcia skarżącej do szpitala psychiatrycznego bez jej zgody na podstawie art. 24
ust. 1 u.o.z.p., w sytuacji gdy jej zachowanie przed przyjęciem nie spełniało tych
przesłanek; „zachowanie skarżącej przed przyjęciem do szpitala nie zagrażało
bezpośrednio jej życiu i zdrowiu; Sąd błędnie ocenił zebrany w sprawie materiał
dowodowy i nieprawidłowo uznał, że zachowanie skarżącej rodziło głębokie
i uzasadnione obawy wskazujące na ryzyko popełnienia przez nią samobójstwa”.
W dalszej części skargi uczestniczka dodała, że nie kwestionuje ustaleń faktycznych
ani oceny dowodów, wskazując iż „podstawą w zakresie przepisów postępowania jest
przyjęcie przez Sąd drugiej instancji ustaleń Sądu pierwszej instancji za własne, bez
uzasadnienia tego stanowiska”.
W ramach podstawy, o której mowa w art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c., skarżąca
zarzuciła naruszenie art. 24 ust. 1 u.o.z.p., poprzez jego niewłaściwą wykładnię
i uznanie, że w sprawie znajdował on zastosowanie, a ponadto uznanie, że
zachowanie skarżącej zagrażało bezpośrednio jej życiu i zdrowiu, w sytuacji, gdy
wyrażała jedynie myśli samobójcze i zakomunikowała jedynie, że ma obniżony nastrój.
Skarżąca zażyła wprawdzie większą ilość leków, jednakże nie zostało wykazane, iż
mogło to spowodować stan zagrażający jej życiu. Incydentalne zachowanie
uczestniczki spowodowane wcześniejszym spożyciem większej ilości leków nie
I CSK 2379/25
3
stanowi - jej zdaniem - o zaburzeniach psychicznych, lecz o chwilowym depresyjnym
stanie emocjonalnym, który można ustabilizować mniej inwazyjnymi środkami.
Uczestniczka wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania z uwagi na
okoliczności wymienione w art. 3989 § 1 i 4 k.p.c. Skarżąca, powołując się na
oczywistą zasadność skargi, wskazała, że zachodzi wątpliwość, czy art. 24 ust. 1
u.o.z.p. „aktywuje się w momencie, gdy osoba, która wykazuje jedynie obniżony
nastrój winna zostać automatycznie uznana za osobę z zaburzeniami psychicznymi.
Nadto, czy ta norma wskazuje na zasadność jej zastosowania w sytuacji incydentalnej,
próby podjęcia próby samobójczej przez skarżącą. Podczas postępowania zarówno
przed Sądem pierwszej, jak i drugiej instancji nie zostało wykazane czy zażycie przez
skarżącą leków nasennych/przeciwlękowych faktycznie stanowiło realne zagrożenie
dla jej życia.” Uczestniczka w ramach uzasadnienia wniosku podniosła również, że
„Sąd II instancji nie poczynił własnej oceny dowodów, jak również nie poczynił
własnych ustaleń faktycznych, które winny zostać autonomicznie poddane ocenie”.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu
publicznego poprzez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa oraz wkład
Sądu Najwyższego w rozwój nauki prawa i jurysprudencji (por. m.in. postanowienie SN
z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147). Zgodnie z art. 3989 §
1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jedynie wówczas,
gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni
przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności
w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest
oczywiście uzasadniona. Tylko zatem odwołując się do tych przesłanek skarżący
może skutecznie uzasadnić swój wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania.
Uzasadnienie wniosku opartego na przyczynie przyjęcia skargi do rozpoznania
przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. wymaga sformułowania określonego,
dotychczas nierozwiązanego problemu prawnego o charakterze abstrakcyjnym,
wskazania przepisu stanowiącego źródło jego powstania, zaprezentowania
argumentacji przekonującej o istnieniu na tle tego problemu rozbieżnych ocen
I CSK 2379/25
4
prawnych i świadczącej o poważnych trudnościach w jego rozwiązaniu, a ponadto
wskazania, dlaczego jest ono istotne. Chodzi przy tym wyłącznie o takie zagadnienie,
którego rozstrzygnięcie będzie służyło rozpoznaniu wniesionej skargi kasacyjnej oraz
innych podobnych spraw (por. postanowienia SN z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01,
OSNC 2002, nr 1, poz.11, z 11 stycznia 2002, III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz.
151, z 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16 i z 15 czerwca 2016 r., V CSK 4/16).
Powołana przez skarżącą przesłanka określona w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. nie
została wykazana. Uczestniczka nie sformułowała żadnego skonkretyzowanego
istotnego problemu prawnego, który miałby w sprawie wystąpić i nie przedstawiła
koniecznych argumentów mających świadczyć o tym, że jego rozwiązanie budzi
poważne wątpliwości i wymaga zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy. Skarżąca
poza ogólnikowym powołaniem się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia
prawnego nie postawiła jakiegokolwiek pytania, na które należałoby udzielić
odpowiedzi w ramach postępowania kasacyjnego.
Uczestniczka nieskutecznie powołała się również na przyczynę przewidzianą w
art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., nie uzasadniając twierdzenia o oczywistej zasadności skargi
stosowną argumentacją prawną, która zmierzałaby do wykazania kwalifikowanego,
ewidentnego naruszenia konkretnych powołanych w skardze przepisów prawa,
możliwego do stwierdzenia bez merytorycznej analizy zaskarżonego orzeczenia oraz
podstaw kasacyjnych (por. postanowienia SN z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02,
OSNC 2004, nr 3, poz. 49, z 5 października 2007 r., III CSK 216/07 i z 11 sierpnia
2011 r., IV CSK 163/11). Uzasadnienie wniosku skarżącej, zupełnie pomija aspekt
„oczywistości” zasadności skargi. Uczestniczka w ogóle nie powołała się na
oczywistość zarzuconych naruszeń prawa. Uzasadnienie nie zawiera wskazanej
wyżej, wymaganej argumentacji prawnej, która miałaby przekonać, że doszło do
ewidentnego naruszenia konkretnych przepisów prawa, a w konsekwencji
doprowadziło do wydania oczywiście wadliwego orzeczenia. Lakoniczna argumentacja
skarżącej zmierza jedynie do poddania pod osąd Sądu Najwyższego trafności
podniesionych zarzutów i w istocie odpowiada uzasadnieniu podstaw kasacyjnych. Co
więcej materialnoprawne zarzuty skargi zostały przez skarżącą wadliwie odniesione do
jej własnej wybiórczej wersji stanu faktycznego sprawy. Skarżąca pomija, że ustalenia
faktyczne poczynione przez Sąd odwoławczy stanowiące podstawę zaskarżonego
I CSK 2379/25
5
rozstrzygnięcia są dla Sądu Najwyższego, w myśl art. 39813 § 2 k.p.c., w całości
bezwzględnie wiążące. W zarzutach tych jest zresztą mową jedynie o wątpliwościach
skarżącej nie zaś o ewidentności zarzucanych naruszeń prawa.
Odnośnie do postawionego w uzasadnieniu wniosku zarzutu dotyczącego
braku własnej oceny dowodów i własnych ustaleń faktycznych Sądu drugiej instancji,
należy wskazać, że skarżąca nie była tu konsekwentna skoro, uzasadniając skargę,
kwestionowała jedynie to, iż Sąd drugiej instancji przyjął za własne ustalenia Sądu
pierwszej instancji bez uzasadnienia tego stanowiska. W powyższym zakresie zresztą
w podstawie prawnoprocesowej skargi nie został powołany żaden przepis, który
odnosiłby się do postępowania apelacyjnego, co wykluczało możliwość odniesienia się
do poruszonych przez skarżącą kwestii.
Na koniec trzeba podkreślić, że nic nie wskazuje na to, aby w sprawie wystąpiła
okoliczność, o której mowa w art. art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Sama lektura skargi i
zaskarżonego postanowienia nie pozwala na wyciągnięcie wniosku, że w sprawie
doszło do oczywistego naruszenia prawa, którego skutkiem miałoby być ewidentnie
wadliwe rozstrzygnięcie sprawy.
W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. w zw.
z art. 13 § 2 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
O kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu w postępowaniu
kasacyjnym Sąd Najwyższy orzekł na podstawie § 14 ust. 1 pkt 3 w zw. z § 16 ust. 4
pkt 2 i § 4 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w
sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego
kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (jedn. tekst:
Dz. U. z 2026 r. poz. 87).
Ireneusz Kunicki
(E.C.)
[a.ł]
I CSK 2379/25
6
