I CSK 2353/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
30 października 2025 r.
SSN Marcin Łochowski
na posiedzeniu niejawnym 30 października 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa A.K. i L.K.
przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.
o zapłatę i ustalenie,
na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie
z 17 marca 2025 r., I ACa 816/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od Bank spółki akcyjnej w W. na rzecz L.K. i A.K.
po 1350 złotych kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami
w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po
upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego postanowienia
Bank spółce akcyjnej w W. do dnia zapłaty.
(M.M.)
UZASADNIENIE
Pozwany Bank S.A. w W. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu
Apelacyjnego w Krakowie z 17 marca 2025 r., zaskarżając ten wyrok całości,
wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego
rozpoznania.
I CSK 2353/25
2
W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
skarżący powołał się na potrzebę wykładni przepisów prawa wywołujących istotne
rozbieżności w orzecznictwie, tj. art. 3851 § 1 i 2 k.c. Ponadto pozwany wskazał, że
w sprawie występują istotne zagadnienia prawne:
1) Czy na etapie oceny możliwości obowiązywania umowy po usunięciu
postanowienia abuzywnego, tj. na etapie poprzedzającym etap zastępowania
postanowienia abuzywnego przepisem dyspozytywnym, o którym mowa
w orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej C-26/13 Kasler, C-
260/18 Dziubak i C-932/19 OTP Jelzalogbank Zrt, dopuszczalne jest ustalenie
treści umowy (stosunku prawnego) w zakresie, który był regulowany przez
abuzywną normę, na podstawie art. 65 § 1 i 2 lub art. 56 k.c. w zw. z art. 41 ustawy
z dnia 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe lub art. 56 w zw. z art. 358 § 2 k.c. lub
art. 56 k.c. w zw. ze wskazanymi w przypisie kilkudziesięcioma przepisami, z
których na zasadzie analogii iuris lub analogii legis wynika, że w polskim prawie
obowiązuje generalna norma, zgodnie z którą wartość waluty obcej określa się
według kursu średniego NBP?
2) Czy oceniając możliwości obowiązywania umowy kredytu indeksowanego
do franka szwajcarskiego, po usunięciu postanowienia abuzywnego zgodnie
z prawem krajowym, należy brać pod uwagę stan prawny z dnia: a) zawarcia
umowy, b) powstania sporu czy c) orzekania?
3) Czy jeżeli bez abuzywnego postanowienia umowa kredytu
indeksowanego do franka szwajcarskiego nie może obowiązywać, to dochodzi do
automatycznej jego substytucji normą dyspozytywną, o ile tylko zastosowanie
środków krajowych zapewnia doprowadzenie do sytuacji, jaka miałby miejsce,
gdyby umowa nie zawierała tego abuzywnego postanowienia?
4) Czy art. 358 § 2 k.c. stanowi szczegółowy przepis dyspozytywny, który
znajduje zastosowanie z mocy prawa (automatycznie) w miejsce abuzywnej
klauzuli kursowej określającej sposób ustalenia kursu franka szwajcarskiego, na
potrzeby operacji związanych z indeksowaniem przy wypłacie i przy spłacie
kredytu?
I CSK 2353/25
3
5) Czy rozważając unieważnienie umowy o kredyt indeksowany do waluty
obcej na skutek uznania, że postanowienia odsyłające do tabeli kursów (klauzula
kursowa) mają charakter niedozwolony należy mieć na względzie wyłącznie
oświadczenie kredytobiorcy, czy badać również, czy określone rozstrzygnięcie
prowadzi do zrealizowania celu dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia
1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich?
W odpowiedzi na skargę powodowie wnieśli o odmowę przyjęcia jej do
rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na potrzebie
wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) wymaga wykazania,
jaki konkretny przepis prawa, zastosowany w danej sprawie, jest przedmiotem
rozbieżnej wykładni w orzecznictwie i na czym rozbieżność ta polega, co wymaga
przytoczenia orzeczeń sądów wydanych w takich samych lub istotnie zbliżonych
stanach faktycznych, względnie, jaki konkretny przepis prawa, zastosowany w
danej sprawie, wymaga interpretacji ze strony Sądu Najwyższego, z czego
potrzeba ta wynika i z jakich powodów dotychczasowy dorobek doktryny
i orzecznictwa jest w tej mierze niewystarczający. Nieodzowne jest ponadto,
podobnie jak w przypadku przyczyny kasacyjnej określonej w art. 3989 § 1 pkt 1
k.p.c., wykazanie związku między oczekiwaną od Sądu Najwyższego wykładnią
prawa a wynikiem postępowania kasacyjnego (zob. np. postanowienia SN: z 15
października 2002 r., II CZ 102/02; z 29 lipca 2015 r., I CSK 980/14; z 19 czerwca
2018 r., IV CSK 56/18).
Wykładnia art. 3851 § 1 k.c. we wskazanym w skardze zakresie jest już
w orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowana (zob. m.in wyroki: z 4 kwietnia
2019 r., III CSK 159/17; z 9 maja 2019 r., I CSK 242/18; z 11 grudnia 2019 r., V
CSK 382/18; z 30 września 2020 r., I CSK 556/18; z 2 czerwca 2021 r., I CSKP
55/21; z 27 lipca 2021 r., V CSKP 49/21; z 3 lutego 2022 r., II CSKP 415/22).
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest
natomiast zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego
I CSK 2353/25
4
wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno
umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi,
niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu
(zob. postanowienia SN: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02; z 22 października
2002 r., III CZP 64/02; z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08).
Sformułowane przez skarżącego zagadnienia prawne nie czynią zadość tym
wymaganiom, gdyż nie są to zagadnienia nowe. Wprost przeciwnie,
w dotychczasowym bogatym orzecznictwie Sąd Najwyższy odnosił się do tych
zagadnień wielokrotnie i wyczerpująco. Swoistym zwieńczeniem orzecznictwa Sądu
Najwyższego dotyczącego problematyki kredytów denominowanych
i indeksowanych jest uchwała składu całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25
kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, do której treści oraz uzasadnienia, w tym również
powołanego w nim orzecznictwa, należy odesłać. Trzeba przypomnieć, że według
art. 87 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym uchwała składu
całej Izby, z chwilą jej podjęcia, uzyskuje moc zasady prawnej, co oznacza, że
wiąże inne składy Sądu Najwyższego (zob. art. 87 i 88 ustawy o Sądzie
Najwyższym).
Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn
uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności
nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.).
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 k.p.c. odmówił
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a stosownie do art. 98 § 1, 11 i 3 w zw.
z art. 99 k.p.c. oraz § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności
radców prawnych obciążył skarżącego kosztami postępowania kasacyjnego.
(D.Z.)
[r.g.]
