I CSK 2186/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Krzysztof Wesołowski
27 lutego 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 27 lutego 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu
Inwestycyjnego Zamkniętego w. W.
przeciwko P. W., J. W. i K. W.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Niestandaryzowanego Sekurytyzacyjnego Funduszu
Inwestycyjnego Zamkniętego w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu
z 16 października 2023 r., I ACa 1843/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego J. W. 5400 (pięć
tysięcy czterysta) złotych, powiększone o stawkę podatku
od towarów i usług, tytułem kosztów pomocy prawnej
udzielonej z urzędu temu pozwanemu przez adwokata R. W.
w postępowaniu kasacyjnym;
3. przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego Lublin -
Zachód w Lublinie na rzecz adw. P. Ł. 4320 (cztery tysiące
trzysta dwadzieścia) tytułem pełnienia funkcji kuratora
pozwanej K. W. w postępowaniu kasacyjnym;
4. oddala wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej
pomocy prawnej z urzędu udzielonej pozwanemu P. W.
przez r.pr. K. T.;
5. nakazuje powodowi, aby uiścił na rzecz Skarbu Państwa -
Sądu Rejonowego Lublin - Zachód w Lublinie 4320 (cztery
I CSK 2186/24
2
tysiące trzysta dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu
wynagrodzenia za pełnienie funkcji kuratora pozwanej K.
W. w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
W związku ze skargą kasacyjną powoda Niestandaryzowanego
Sekurytyzacyjnego Funduszu Wierzytelności Funduszu Inwestycyjnego
Zamkniętego w W. od wyroku sadu apelacyjnego we Wrocławiu z 16 października
2023 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania
przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie
i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych
funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć
rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo
jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej
funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której
rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa,
skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że
Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie
ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej
indywidualnej sprawie.
I CSK 2186/24
3
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na
przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Przesłanka ta nie została
spełniona.
Przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej
ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1
k.p.c.) polega, według ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, na
sformułowaniu tego zagadnienia, powołaniu przepisu, na tle którego ono powstało
oraz wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym
chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które
zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej oraz innych
podobnych spraw (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 19 grudnia 2024 r., I
CSK 2070/24).
Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga jego
sformułowania oraz uzasadnienia występowania w sprawie (zob. postanowienie
Sądu Najwyższego z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03, postanowienie Sądu
Najwyższego z 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07,
postanowienie Sądu Najwyższego z 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07,
postanowienie Sądu Najwyższego z 26 września 2005 r., II PK 98/05,
postanowienie Sądu Najwyższego z 10 maja 2019 r., I CSK 627/18).
Zdaniem autora skargi kasacyjnej w ramach niniejszej sprawy wystąpiły
istotne zagadnienia prawne sprowadzające się do odpowiedzi na następujące
pytania:
1) „Czy oświadczenie wierzyciela o wypowiedzeniu umowy można uznać za
bezskuteczne z uwagi na naruszenie regulujących tę kwestię postanowień
umownych, w sytuacji, gdy sankcja bezskuteczności nie wynika z przepisów prawa
obowiązujących w dacie złożenia oświadczenia ani z samych postanowień
umownych, a czynność wierzyciela nie była nagłą i zaskakującą dla dłużnika?”
2) „Czy dopuszczalnym jest stwierdzenie bezskuteczności oświadczenia
o wypowiedzeniu umowy, w wyniku uwzględnienia zarzutów dłużnika rzeczowego,
niebędącego dłużnikiem osobistym, w sytuacji gdy będący adresatem oświadczenia
dłużnik osobisty wprost potwierdza skuteczność wypowiedzenia umowy?”
I CSK 2186/24
4
Sygnalizowane przez skarżącego pytania nie mogą być uznane za istotne
zagadnienia prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
Odnosząc się do pierwszego z przedstawionych pytań należy przyjąć, że nie
wpisuje się ono w ustalone okoliczności faktyczne, którymi Sąd Najwyższy jest
przecież związany(art. 39813§ 2 k.p.c.). Sąd drugiej instancji wskazał bowiem, że
nie ma racji skarżący twierdząc, iż treść umowy kredytu w szczególności § 13 ust. 1
i 2 umowy wskazują jasno i bez dodatkowych warunków, że podstawą
wypowiedzenia umowy było samo stwierdzenie przez bank niedotrzymania przez
kredytobiorcę warunków udzielenia kredytu bez dodatkowych rygorów, czy
uzależniania skuteczności wypowiedzenia umowy od wcześniejszego wezwania do
zapłaty. Najistotniejszy z punktu widzenia oceny skutków naruszenia umowy jej §
13 odwołuje się do treści OWKM w kilku istotnych aspektach, a zatem bez
znajomości tych Ogólnych Warunków nie da się w pełni odczytać i prześledzić
procedury wypowiedzenia umowy przez bank. Nie można też jednoznacznie
stwierdzić - mimo treści § 13 ust. 1 umowy - że właśnie to postanowienie pozwala
bankowi na wypowiedzenie umowy bez żadnego szczególnego trybu czy
procedury, tym bardziej że § 12 ust. 3 przewiduje wezwanie do spłaty zaległości
pod rygorem wypowiedzenia umowy. Należy się zatem zgodzić z Sądem
Okręgowym, że nieprzedstawienie przez powoda dokumentu Ogólnych Warunków
powoduje, iż nie sposób ocenić czynności wypowiedzenia umowy kredytu przez
bank jako skutecznej w obliczu zarzutów pozwanej K. W. Trafnie ponadto Sąd ten
wskazał, że powód miał możliwość reakcji na zarzuty kuratora pozwanej i mógł
przedłożyć brakujące dokumenty, jednakże tego nie uczynił, mimo iż stosownie do
art. 546 § 2 w zw. z art. 555 k.c. powód powinien otrzymać od Banku S.A.
wszystkie dokumenty, umożliwiające realizację nabytej wierzytelności. Wynika to
również jednoznacznie z umowy sprzedaży wierzytelności. Zaniechanie
przedstawienia odpowiednich dowodów przez powoda mogło być zatem
potraktowane jako naruszenie obowiązku wynikającego z art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c.,
a skutki procesowe niewykazania skuteczności wypowiedzenia, obciążają w tej
sytuacji procesowej powoda.
Zaś kwestię rozstrzygnięcia drugiego z przedstawionych przez skarżącego
pytań rozstrzyga art. 73 k.p.c. Zgodnie z art. 73 § 1 k.p.c. każdy współuczestnik
I CSK 2186/24
5
działa w imieniu własnym, zaś z art. 73 § 2 k.p.c. wynika, że w wypadku, gdy z
istoty spornego stosunku prawnego lub z przepisu ustawy wynika, że wyrok
dotyczyć ma niepodzielnie wszystkich współuczestników (współuczestnictwo
jednolite), czynności procesowe współuczestników działających są skuteczne
wobec niedziałających. Współuczestnictwo po stronie pozwanych w tej sprawie nie
jest jednolite, zatem nawet przyznanie faktu przez P. W. nie wiąże pozostałych
pozwanych. W tej sytuacji skoro zarzut nieskutecznego wypowiedzenia kredytu
zgłosiła pozwana K. W., a także z uwagi na to, że ocena wypowiedzenia umowy
kredytu należy do sfery zastosowania właściwych przepisów prawa materialnego,
Sąd władny był kwestię tę rozważyć przede wszystkim pod kątem tego, czy strona
powodowa wykazała, że doszło do skutecznego wypowiedzenia przedmiotowej
umowy kredytu.
Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł
jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c.
w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.
W zakresie oddalenia wniosku o zasądzenie kosztów postępowania
kasacyjnego dla pełnomocnika pozwanego P. W., Sąd Najwyższy - tak jak Sąd
Apelacyjny - stanął na stanowisku, że nie należy mu się zwrot kosztów za to
postępowanie, ponieważ nie było konieczności złożenia odpowiedzi na skargę
kasacyjną przez tego pozwanego, gdyż skarga kasacyjna powoda nie obejmowała
rozstrzygnięcia w stosunku do tego pozwanego. Trudno zatem uznać, że
poniesienie takich kosztów jest celowe czy niezbędne.
M.L.
r.g.
