I CSK 2059/24

I CSK 2059/24 POSTANOWIENIE Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Adam Doliwa 26 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym 26 listopada 2025 r. w Warszawie w sprawie z powództwa Banku S.A. w W. przeciwko A.L. o zapłatę, na skutek skargi kasacyjnej A.L. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 25 października 2023 r., VII AGa 191/22, 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od pozwanego na rzecz powódki 5400 (pięć tysięcy czterysta) złotych z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego postanowienia pozwanemu do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Pozwany A.L. wywiódł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 25 października 2023 r., wydanego w sprawie z powództwa Banku spółki akcyjnej w W. Jako przyczynę uzasadniającą przyjęcie skargi do rozpoznania pozwany wskazał, że skarga jest oczywiście zasadna wobec nieuwzględnienia zarzutu nieważności postępowania przeprowadzonego przed Sądem pierwszej instancji, I CSK 2059/24 2 która wystąpiła na skutek przeprowadzenia rozprawy w trybie zdalnym pod nieobecność pozwanego, bezpośrednio poprzedzającej wydanie i ogłoszenie wyroku. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, gdy dla przeciętnego prawnika z samej treści skargi – bez pogłębionej analizy i jurydycznych dociekań – w sposób jednoznaczny wynika, że wskazane w niej podstawy zasługują na uwzględnienie z uwagi na kwalifikowany charakter naruszenia przepisów prawa. Zasadność skargi kasacyjnej jest oczywista, gdy dostrzegalny prima vista i bez przeprowadzania wnikliwej analizy uzasadniony jest wniosek, że zaskarżone orzeczenie jest jaskrawo nieprawidłowe (zob. postanowienie SN z 15 lipca 2015 r., IV CSK 17/15). Powołując się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej należy wykazać, że popełnione przy ferowaniu zaskarżonego orzeczenia uchybienia w zakresie stosowania prawa miały charakter kwalifikowany i nie podlegały różnym ocenom (zob. postanowienia SN: z 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00; z 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, i z 10 kwietnia 2018 r., I CSK 730/17). Przy czym, o ile dla uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, że jej podstawa jest usprawiedliwiona, to dla jej przyjęcia do rozpoznania konieczne jest wykazanie kwalifikowanego naruszenia prawa przez sąd drugiej instancji, dostrzegalnego w sposób oczywisty dla każdego prawnika (zob. postanowienie SN z 28 stycznia 2022 r., I CSK 947/22). Zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c., podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Sąd Najwyższy jest związany dokonanymi przez sądy meriti ustaleniami faktycznymi stanowiącymi I CSK 2059/24 3 podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 2 k.p.c.). Zawarty w art. 3983 § 3 k.p.c. zakaz oparcia skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących ustalenia faktów lub oceny dowodów oraz związanie Sądu Najwyższego ustaleniami faktycznymi, stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia, oznacza niedopuszczalność powoływania się przez skarżącego na wadliwość wyroku sądu drugiej instancji, polegającą na ustaleniu faktów lub niewłaściwie przeprowadzonej ocenie dowodów również we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Wskazać należy, że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej (zob. postanowienie SN z 5 lipca 2023 r., I CSK 6158/22). O pozbawieniu strony możności obrony swych praw przesądza kumulatywne wystąpienie trzech okoliczności: naruszenie przez sąd przepisów procesowych będących źródłem uprawnień strony, wpływ tego uchybienia na wyłączenie możliwości działania strony w postępowaniu, oraz niemożność obrony swych praw w postępowaniu w następstwie wystąpienia obu uprzednio wymienionych okoliczności. Nie dochodzi do nieważności postępowania, gdy mimo naruszenia przez sąd przepisów postępowania strona podjęła czynności w procesie (zob. np. wyroki SN: z 15 października 2015 r., II CSK 690/14; z 1 marca 2017 r., IV CSK 350/16; z 19 lutego 2021 r., III CSKP 31/21; postanowienie SN z 21 lutego 2024 r., III CZ 262/23; z 18 kwietnia 2024 r., III CZ 51/24). Przedstawione przez skarżącego argumenty nie przekonują o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Nie ma racji skarżący, iż Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy prawa w sposób uzasadniający konieczność uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Przeprowadzenie rozprawy w trybie zdalnym przez Sąd Okręgowy należało uznać jako prawidłowe i zgodne z obowiązującymi przepisami. I CSK 2059/24 4 Z analizy akt sprawy wynika, że Sąd drugiej instancji słusznie ocenił, że przebieg zdarzeń przed Sądem drugiej instancji był prawidłowy i nie doszło do nieważności postępowania, bowiem pozwany został wezwany na termin rozprawy w trybie zdalnym pod rygorem pominięcia dowodu z zeznań strony, a w przypadku niemożności technicznej do osobistego stawiennictwa w sądzie. Pozwany w odpowiedzi na zobowiązanie sądu w najpóźniejszym terminie wskazał adres poczty elektronicznej. Jego opieszałe zachowanie należy ocenić jako zamierzone i świadome. Skoro pozwany nie stawił się na wyznaczony termin rozprawy to Sąd słusznie pominął dowód z jego zeznań. Znamienne, że w sprawie pozwany wniósł zarzuty od nakazu zapłaty, zatem miał możliwość obrony swoich praw i wyrażenia stanowiska w sprawie. Sąd Najwyższy uznał, że nie ma innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w szczególności nieważności postępowania (art. 3989 § 1 pkt 3 k.p.c.). Z tej przyczyny Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1 i 2 odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął zaś na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 i § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. SSN Adam Doliwa (P.H.) [SOP]