I CSK 204/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk
27 listopada 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 27 listopada 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa M.K. i E.K.
przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Banku spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu
z 8 lipca 2024 r., I ACa 670/23,
I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
II.
zasądza
od
Banku
spółki
akcyjnej
w W. na rzecz M.K. i E.K. po 1 350 zł (tysiąc trzysta pięćdziesiąt
złotych) kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w
wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po
upływie tygodnia od dnia doręczenia zobowiązanemu niniejszego
postanowienia do dnia zapłaty.
a.w.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 29 listopada 2022 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu zasądził
od pozwanego Banku spółki akcyjnej w W. łącznie na rzecz powodów M.K. i E.K.
I CSK 204/25
2
kwotę bliżej określoną z należnymi odsetkami (pkt I) oraz zasądził od pozwanego
łącznie na rzecz powodów koszty procesu (pkt II).
Wyrokiem z 8 lipca 2024 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu zmienił zaskarżony
wyrok w sposób bliżej opisany (pkt 1), oddalił apelację pozwanego w pozostałym
zakresie (pkt 2) i zniósł wzajemnie między stronami koszty postępowania
apelacyjnego (pkt 3). Wyrok ten „w części, w której Sąd drugiej instancji utrzymał
wyrok Sądu Okręgowego we Wrocławiu w punkcie I w części”, tj. w zakresie
pkt 1. tiret pierwszy i pkt 2 wyroku Sądu drugiej instancji, został zaskarżony skargą
kasacyjną przez pozwany bank.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący wskazał
na występowanie w sprawie szeregu istotnych zagadnień prawnych wyłaniających
się na tle problematyki kredytów odnoszących się do waluty obcej, w szczególności
dotyczących stwierdzenia abuzywności postanowień dotyczących denominacji;
wpływu przekazania przez bank informacji w zakresie ryzyka kursowego na
charakter klauzul obciążających konsumenta tym ryzykiem; zastosowania
w sprawie art. 111 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo bankowe; dopuszczalności
stwierdzenia upadku umowy, gdy skutkuje to obiektywnie niekorzystnymi skutkami
dla konsumenta; dopuszczalności wyeliminowania z treści jedynie wyodrębnionych
redakcyjnie fragmentów tekstu umowy zamiast całości niedozwolonego
postanowienia umownego; charakteru klauzuli kursu walutowego; niezwiązania
konsumenta normami wynikającymi z klauzul kursu kupna i sprzedaży waluty obcej
oraz konsekwencji prawnych w tym zakresie.
Skarżący podniósł również, że w sprawie istnieje potrzeba wykładni
przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów, tj. art. 3851 § 1 i 3 k.c., 3851 § 1 k.c.,
art. 3531 k.c. w zw. z art. 69 ustawy Prawo bankowe, 3851 § 2 k.c. w zw. z art. 7
ust. 1 i 8b ust. 1 Dyrektywy 93/13 i art. 3531 k.c. zw. z art. 2, 31 ust. 3 i 32
ust. 1 Konstytucji, art. 316 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3851 k.c. § 2, w zw. z art. 3 k.c.
w zw. z 6 ust. 1 i 7 ust. 1 Dyrektywy 93/13, art. 358 § 2 k.c. w zw. z art. 3851 § 2
k.c., art. 24 ust. 3 ustawy o NBP w zw. z art. 3851 § 2 k.c.
Powodowie wnieśli o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
I CSK 204/25
3
i zasądzenie na ich rzecz kosztów zastępstwa prawnego przed Sądem
Najwyższym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu
postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na
ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości
orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu
prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub
oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń
umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji
skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona
w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi
kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony
wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie
służy zaś merytorycznej ocenie skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej
jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest
usprawiedliwione.
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając na
skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki przyjęcia
skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do zagwarantowania, że
skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń,
będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne. Ograniczenie przesłanek do
czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą
być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga kasacyjna nie stanie się
instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie. Tak więc, nie w każdej sprawie,
nawet w takiej, w której rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy
I CSK 204/25
4
wadliwej wykładni prawa, skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania,
w przeciwnym razie Sąd Najwyższy stałby się wbrew obowiązującym regulacjom
sądem trzeciej instancji. Nie jest rolą Sądu Najwyższego korygowanie
ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej
indywidualnej sprawie.
Skarga kasacyjna strony pozwanej nie zawiera argumentów dostatecznych
dla uznania, że skarżący skutecznie wykazał, że w sprawie zachodzą powołane
przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.
Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na potrzebie
wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) wymaga wykazania,
jaki konkretny przepis prawa, zastosowany w danej sprawie, jest przedmiotem
rozbieżnej wykładni w judykaturze sądowej i na czym rozbieżność ta polega,
co wymaga przytoczenia orzeczeń sądów wydanych w takich samych lub istotnie
zbliżonych stanach faktycznych, względnie, jaki konkretny przepis prawa,
zastosowany w danej sprawie, wymaga interpretacji ze strony Sądu Najwyższego,
z czego potrzeba ta wynika i z jakich powodów dotychczasowy dorobek doktryny
i orzecznictwa jest w tej mierze niewystarczający. Nieodzowne jest ponadto,
podobnie jak w przypadku przyczyny kasacyjnej określonej w art. 3989 § 1
pkt 1 k.p.c., wykazanie związku między oczekiwaną od Sądu Najwyższego
wykładnią prawa a wynikiem postępowania kasacyjnego (zob. postanowienia SN:
z 15 października 2002 r., II CZ 102/02; z 29 lipca 2015 r., I CSK 980/14;
z 19 czerwca 2018 r., IV CSK 56/18).
Analiza skargi kasacyjnej w odniesieniu do przesłanki z art. 3989 § 1
pkt 2 k.p.c. wskazuje, że skarżący nie sporządził w sposób prawidłowy
uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania w tym zakresie. Pomimo
wskazania szeregu przepisów, które, zdaniem skarżącego, wymagają dokonania
wykładni, co powinno wiązać się z odrębnym uzasadnieniem dla każdego z nich,
skarżący sporządził tylko jedno wspólne uzasadnienie, z którego dodatkowo
wynika, że TSUE wypowiedział się już obszernie odnośnie do wykładni tych
przepisów.
I CSK 204/25
5
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest
zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie
może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno, przede
wszystkim, być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie
faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń
(zob. postanowienie SN z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01), a jednocześnie być
przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi
Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej
subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (zob. postanowienia SN:
z 15 października 2002 r., III CZP 66/02; z 22 października 2002 r., III CZP 64/02;
z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08).
Przedstawione przez skarżącego zagadnienia prawne nie czynią zadość tym
wymaganiom. Przede wszystkim, skoro sam skarżący łączy stawiane zagadnienia
prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) z wątpliwościami i rozbieżnościami
w orzecznictwie (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.), w istocie przyznaje, że zagadnienia te
nie są nowe i były już analizowane w orzecznictwie. Sam zaś przedstawia jedynie
swoją wizję, mimo ewidentnie ukształtowanej linii orzeczniczej, odnoszącej się
wyraźnie do zagadnień podobnie sformułowanych.
Sąd Najwyższy przyjął bowiem, że niedozwolone są postanowienia umowne
pozostawiające możliwość ustalenia kursu CHF, a tym samym wysokości
świadczeń stron, arbitralnej decyzji jednej z nich; takie postanowienie umowne
uznawane jest za niedopuszczalne w każdej sytuacji (zob. np. wyroki SN:
z 22 stycznia 2016 r., I CSK 1049/14, OSNC 2016, nr 11, poz. 134;
z 24 października 2018 r., II CSK 632/17; z 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17;
z 9 maja 2019 r., I CSK 242/18; z 2 czerwca 2021 r., I CSKP 55/21). Analogicznie
oceniane są przez Sąd Najwyższy klauzule przeliczeniowe w umowie kredytu
indeksowanego lub denominowanego do waluty obcej, jako określające główne
świadczenie stron (zob. np. wyroki SN: z 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17;
z 9 maja 2019 r., I CSK 242/18; z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18; z 2 czerwca
2021 r., I CSKP 55/21; z 3 lutego 2022 r., II CSKP 415/22; podobnie
w orzecznictwie TSUE zob. wyroki: z 30 kwietnia 2014 r., C-26/13, Kásler
i Káslerné Rábai, pkt 49-50; z 26 lutego 2015 r., C-143/13, Matei, pkt 54;
I CSK 204/25
6
z 23 kwietnia 2015 r., C-96/14, Van Hove, pkt 33; z 20 września 2017 r., C-186/16,
Andriciuc i in., pkt 35; z 14 marca 2019 r., C-118/17, Dunai, pkt 48; z 3 października
2019 r., C-260/18, Dziubak, pkt 44).
Wyrażane w przytoczonych powyżej orzeczeniach poglądy znalazły pełne
odzwierciedlenie w uchwale składu całej Izby Cywilnej Sądu Najwyższego
z 25 kwietnia 2024 r. (III CZP 25/22, OSNC 2024 nr 12, poz. 118, str. 1), która
jednoznacznie przesądziła, że w razie uznania, iż postanowienie umowy kredytu
indeksowanego lub denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu
waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące,
w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego
postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej wynikający
z przepisów prawa lub zwyczajów. Natomiast w razie niemożliwości ustalenia
wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego lub
denominowanego umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie.
Konsekwencją uznania postanowienia umownego za bezskuteczne jest
działająca ex lege sankcja bezskuteczności niedozwolonego postanowienia,
połączona z zasadą związania stron umową w pozostałym zakresie (zob. np.
uchwała SN z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56).
W orzecznictwie przyjmuje się jednocześnie, że w sytuacji, gdy eliminacja
niedozwolonego postanowienia umownego doprowadzi do takiej deformacji
regulacji umownej, że na podstawie pozostałej jej treści nie da się odtworzyć treści
praw i obowiązków stron, nie można przyjąć, iż strony pozostają związane
pozostałą częścią umowy (zob. wyroki SN: z 1 czerwca 2022 r., II CSKP 364/22;
z 28 września 2022 r., II CSKP 412/22).
Sąd Najwyższy odrzuca ponadto, zasugerowaną w skardze kasacyjnej,
możliwość odwołania się – w celu określenia oprocentowania kredytu utrzymanego
jako złotowy – do stawki referencyjnej WIBOR (zob. wyrok SN z 8 listopada 2022 r.,
II CSKP 1153/22, postanowienia SN z 27 kwietnia 2023 r., I CSK 2707/22;
z 2 czerwca 2023 r., I CSK 4115/22; z 6 października 2023 r., I CSK 5310/22).
W pozostałym zakresie podawana przez skarżącego argumentacja stanowi wprost
I CSK 204/25
7
polemikę z poglądami wyrażanymi zarówno przez Sądy meriti, jak i Sąd Najwyższy,
dodatkowo wsparte stanowiskiem TSUE.
Wobec powyższego nie można przyjąć, że wskazane przez skarżącego
kwestie stanowią istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
Sąd Najwyższy nie znajduje także nowych argumentów, mogących świadczyć
o potrzebie ponownego rozważenia obecnego stanowiska.
Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c.).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1,
11 i 3 w związku z art. 99 k.p.c. i § 2 pkt 6, § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności
radców prawnych.
a.w.
[SOP]
