I CSK 2026/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Paweł Grzegorczyk
27 marca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 27 marca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa R.A. i M.A.
przeciwko Syndykowi masy upadłości Bank spółki akcyjnej w upadłości w W.
o ustalenie,
na skutek skargi kasacyjnej Syndyka masy upadłości Bank
spółki akcyjnej w upadłości w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z 13 listopada 2024 r., V ACa 259/24,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
I CSK 2026/25
2
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten
odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem
zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od
orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania
sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w
zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w
skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o
charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod
kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).
Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący Syndyk
masy upadłości Bank S.A. w upadłości w W. powołał się na potrzebę wykładni
przepisów prawnych, tj. art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c. w związku z art. 144 ust. 1 pr.
upadł., art. 145 ust. 1 pr. upadł. i art. 1 ust. 1 pkt 1 pr. upadł., a także art. 1 ust. 1
pkt 1 pr. upadł., w kontekście kwalifikowania powództwa o ustalenie nieistnienia
stosunku prawnego z umowy kredytu jako sprawy o wierzytelność, która podlega
zgłoszeniu do masy upadłości.
W celu uzasadnienia potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących
poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art.
3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) konieczne jest wykazanie, że określony przepis prawa lub
zespół tych przepisów, mimo że budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się
wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez
skarżącego rozbieżności w judykaturze w odniesieniu do identycznych lub
podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (por. m.in. postanowienia
Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08 i z dnia 28 marca
2007 r., II CSK 84/07).
I CSK 2026/25
3
Wniosek nie pozwalał uznać, by w sprawie zakończonej zaskarżonym
wyrokiem wystąpiła twierdzona przyczyna kasacyjna. W zakresie wątpliwości
dotyczącej art. 174 § 1 pkt 4 k.p.c. w związku z art. 144 ust. 1 pr. upadł., art. 145
ust. 1 pr. upadł. i art. 1 ust. 1 pkt 1 pr. upadł. należało wskazać, że Sąd Najwyższy
odnosił się do podobnie zredagowanej przyczyny kasacyjnej np. w postanowieniach
Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 2025 r., I CSK 236/25, z dnia 29 maja 2025 r., I
CSK 2721/24, z dnia 10 października 2025 r., I CSK 2656/24 i z dnia 29 grudnia
2025 r., I CSK 68/25, do których należało odesłać. Wątpliwość dotycząca art. 1 ust.
1 pkt 1 pr. upadł. nie została natomiast rozwinięta w motywach wniosku o przyjęcie
skargi kasacyjnej do rozpoznania, co wykluczało przyjęcie, iżby skarżący wykazał
powoływaną przyczynę kasacyjną. Marginesowo należało tylko zaznaczyć, że
odnosiła się ona do „wierzytelności”, podczas gdy przedmiotem zaskarżonego
wyroku nie było rozstrzygnięcie o żądaniu zasądzenia świadczenia, lecz ustalenia
istnienia stosunku prawnego między stronami (art. 189 k.p.c.).
Należało tym samym odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł,
jak w sentencji.
Paweł Grzegorczyk
(K.G.)
[SOP]
