I CSK 2012/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Jacek Grela
25 września 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 25 września 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa P.F.
przeciwko P. spółce akcyjnej w W.
o zapłatę i ustalenie,
na skutek skargi kasacyjnej P. spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie
z 28 listopada 2023 r., I ACa 1403/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. oddala wniosek powoda o zasądzenie kosztów
postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 19 lipca 2022 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie: w punkcie
pierwszym ustalił, że umowa kredytu nr […] z 14 czerwca 2007 r., zawarta
pomiędzy P. spółką akcyjną w W., a P.F. jest nieważna; w punkcie drugim zasądził
od pozwanego na rzecz powoda 61 327,11 zł oraz 78 007,76 CHF wraz z
odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 26 stycznia 2021 r. do dnia
zapłaty; w punkcie trzecim ustalił, że koszty procesu w całości ponosi pozwany,
pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi sądowemu.
Wyrokiem z 28 listopada 2023 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie oddalił
apelację.
I CSK 2012/24
2
W skardze kasacyjnej pozwany, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie
skargi do rozpoznania, wskazał na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989
§ 1 pkt 2 k.p.c.
Zdaniem skarżącego w sprawie występuje potrzeba wykładni przepisów
prawnych budzących poważne wątpliwości, tj. art. 455 k.c. w zw. z art. 481 § 1-2
k.c. w zw. z art. 358 § 2 k.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki
skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18).
Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach
kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia,
nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa,
jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia
z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością
lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia
orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.
Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw.
przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy
dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem
Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania
przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej
oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek,
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.
Powołanie się na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2
k.p.c. wymaga wskazania przepisu prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości,
określenia zakresu koniecznej wykładni, wykazania, że wątpliwości interpretacyjne
mają poważny charakter i wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy,
a jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o występujących
w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez
sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń,
dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z różnej wykładni
I CSK 2012/24
3
przepisu (zob. m.in. postanowienia SN: z 15 października 2002 r. II CZ 102/02; z 28
marca 2007 r., II CSK 84/07; z 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07 i z 8 lipca 2008 r., I
CSK 111/08).
Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że powyższa przesłanka
nie została wykazana. Wątpliwości, na które powołuje się skarżący nie występują.
Artykuł 481 § 1 i 2 k.c. nie ogranicza się do świadczeń pieniężnych w walucie
polskiej, lecz dotyczy świadczeń pieniężnych w ogóle. Jest to oczywiste w świetle
brzmienia tych przepisów, jak również wykładni historycznej. Rozporządzenia Rady
Ministrów wydawane dawniej na podstawie art. 359 § 3 k.c. przewidywały (w
pewnych okresach) różną wysokość odsetek w zależności od tego, czy dana suma
wyrażona była w pieniądzu polskim czy w walucie obcej. Analogiczne rozwiązanie
nie funkcjonuje jednak obecnie (i nie zawsze stosowano je w przeszłości), co
wspiera wyrażony wyżej wniosek o zakresie zastosowania art. 481 k.c. (zob.
postanowienia SN: z 28 marca 2025 r., I CSK 562/24 i z 31 marca 2025 r., I CSK
963/24).
Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,
odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności,
które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku powoda o zasądzenie na jego rzecz
zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
Ustanowiony przez powoda pełnomocnik wniósł bowiem odpowiedź na skargę po
upływie ustawowego terminu od doręczenia odpisu skargi kasacyjnej. Odpowiedź
na skargę kasacyjną może być wniesiona w terminie dwutygodniowym od
doręczenia odpisu skargi (art. 3987 § 1 zdanie pierwsze k.p.c.). W orzecznictwie
wyjaśniono, że takiej odpowiedzi nie stanowi tak nazwane pismo procesowe,
wniesione po upływie ustawowego terminu do dokonania tej czynności (zob. wyroki
SN: z 16 maja 2002 r., IV CKN 1071/00; z 14 marca 2003 r., V CKN 1733/00 i z 7
maja 2003 r., IV CKN 113/01). W konsekwencji nie wywołuje ono skutków w
zakresie zawartego w nim wniosku o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego
w postępowaniu kasacyjnym.
I CSK 2012/24
(M.M.)
[a.ł]
4
Jacek Grela
