I CSK 1979/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Krzysztof Wesołowski
27 lutego 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 27 lutego 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa A. G., G. G. i Z. G.
przeciwko Bank AG w W.
o ustalenie i zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Bank AG w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku
z 30 listopada 2023 r., V ACa 1456/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanego na rzecz każdego z powodów
tytułem kosztów postępowania kasacyjnego po 1800
(tysiąc osiemset) złotych z odsetkami ustawowymi za
opóźnienie czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia
postanowienia pozwanemu do dnia zapłaty.
M.L.
UZASADNIENIE
W związku ze skargą kasacyjną pozwanego Bank w W. od wyroku Sądu
Apelacyjnego w Gdańsku z 30 listopada 2023 roku.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
I CSK 1979/24
2
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania
przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie
i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych
funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć
rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo
jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej
funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której
rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa,
skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że
Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie
ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej
indywidualnej sprawie.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na
przesłankach uregulowanych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Przesłanki te nie zostały
spełnione.
Powołanie się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego,
a więc zagadnienia, które wiąże się z określonym przepisem prawnym i którego
wyjaśnienie ma znaczenie nie tylko dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, ale
także dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw, wymaga jego precyzyjnego
sformułowania i wskazania argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych
ocen (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01,
OSNC 2002, nr 1, poz. 11). Chodzi przy tym o zagadnienie nowe, którego
wyjaśnienie przyczyni się do rozwoju jurysprudencji (zob. postanowienie Sądu
Najwyższego z 10 lutego 2023 r., I CSK 4691/22).
Natomiast oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na
tym, że istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne
wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, wymaga
wykazania, że określony przepis prawa, mimo iż budzi poważne wątpliwości, nie
doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane
przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub
I CSK 1979/24
3
podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. postanowienia Sądu
Najwyższego z 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08; z 28 marca 2007 r., II CSK
84/07). Skarżącego obciąża obowiązek przedstawienia odrębnej i pogłębionej
argumentacji prawnej wskazującej na zaistnienie powołanej okoliczności
uzasadniającej przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, zawierającej
szczegółowy opis tego, na czym polegają poważne wątpliwości interpretacyjne
(por. postanowienia Sądu Najwyższego z 8 lipca 2009 r., I CSK 111/09; z 12
grudnia 2008 r., II PK 220/06).
Zdaniem skarżącego w ramach niniejszej sprawy istnieje potrzeba wykładni
przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości i wywołujących rozbieżności
w orzecznictwie sądów, a to przepisów art. 4 ust. 2 Dyrektywy 93/13, art. 6 ust. 1
Dyrektywy 93/13, art. 65 k.c., art. 354 k.c., art. 358 § 2 k.c., art. 3851 § 1 i 2 k.c., art.
3852 k.c. oraz art. 69 ust. 3 Prawa bankowego. Jednocześnie skarżący wskazał na
potrzebę wykładni art. 189 k.p.c., jak również art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c.
sprowadzającą się do odpowiedzi na pytanie, czy w przypadku uznania umowy
kredytu za nieważną, bank może podnieść skuteczny zarzut zatrzymania
świadczenia do wartości wypłaconego kapitału kredytu, w szczególności w świetle
rozbieżności co do możliwości skorzystania z prawa zatrzymania w przypadku
świadczeń jednorodzajowych?
Ponadto autor skargi kasacyjnej przyjął, że w sprawie występuje istotne
zagadnienie prawne, związane z wykładnią art. 3851 § 1 zd. drugie k.c. w związku z
art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13 oraz art. 3852 § 2 k.c. w związku z motywem
dwudziestym pierwszym dyrektywy 93/13 stanowiącym, że "Państwa Członkowskie
powinny zapewnić, aby nieuczciwe warunki nie były zamieszczane w umowach
zawieranych przez sprzedawców lub dostawców z konsumentami oraz, jeżeli
jednak takie warunki zostają w nich zawarte, aby nie były one wiążące dla
konsumenta, oraz zagwarantować, żeby umowa obowiązywała strony zgodnie z
zawartymi w niej postanowieniami, pod warunkiem że po wyłączeniu z umowy
nieuczciwych warunków może ona nadal obowiązywać", sprowadzające się do
odpowiedzi na pytanie, czy w przypadku uznania w wyniku kontroli incydentalnej
obecnych w umowie o kredyt indeksowany kursem waluty obcej klauzul
spreadowych nieokreślających głównego przedmiotu umowy, za niedozwolone
I CSK 1979/24
4
(nieuczciwe) warunki umowne, prawidłowym jest przyjęcie nieważności całej
umowy, skoro klauzule ryzyka walutowego, określające - zgodnie z jednolitym
orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej - główny przedmiot tej
umowy, nie stanowią niedozwolonych (nieuczciwych) warunków umownych?
Poza tym skarżący zasygnalizował, że w sprawie występuje istotne
zagadnienie prawne, związane z wykładnią art. 3851 § 2 k.c. w związku z art. 6 ust.
1 dyrektywy 93/13 oraz w związku z motywem dwudziestym pierwszym dyrektywy
93/13, sprowadzające się do odpowiedzi na pytanie, czy w przypadku uznania w
wyniku kontroli incydentalnej obecnych w umowie o kredyt indeksowany do waluty
obcej klauzul odnoszących się do indeksacji kredytu kursem waluty obcej za
niedozwolone (nieuczciwe) warunki umowne i w konsekwencji przyjęcia upadku
umowy jako konsekwencji wyeliminowania z niej mechanizmu indeksacji, kierując
się zasadą utrzymania umowy w mocy oraz mając na uwadze postulat
przywrócenia sytuacji prawnej i faktycznej konsumenta, w jakiej znajdowałby się on
w przypadku braku nieuczciwych warunków umownych, prawidłowe jest odwołanie
się, jako do podstawy dla określenia oprocentowania zobowiązań kredytowych
wyrażonych w walucie polskiej, do stawki referencyjnej WIBOR, skoro w umowie
wiążącej strony stawka ta występuje i jest ona definiowana jako odnosząca się do
kredytów nieindeksowanych, wyrażonych w walucie polskiej?
Co więcej, skarżący wskazał, że w sprawie występuje istotne zagadnienie
prawne, związane z wykładnią art. 69 ust. 3 Prawa bankowego, sprowadzające się
do odpowiedzi na pytanie, czy wobec umożliwienia kredytobiorcom posiadającym
kredyty denominowane lub indeksowane do waluty innej niż waluta polska
dokonywania spłaty rat kapitałowo-odsetkowych oraz dokonania przedterminowej
spłaty pełnej lub częściowej kwoty kredytu bezpośrednio w tej walucie na podstawie
wyżej powołanego art. 69 ust. 3 Prawa bankowego, wziąwszy pod uwagę aksjomat
racjonalności krajowego ustawodawcy, uzasadnione jest przyjęcie, że kredyty
denominowane lub indeksowane do waluty innej niż waluta polska są kredytami
udzielonymi w złotych polskich, skoro dokonanie przez kredytobiorcę spłaty raty
kapitałowo- odsetkowej albo dokonanie przedterminowej spłaty pełnej lub
częściowej kwoty kredytu bezpośrednio w walucie, do której denominowany lub
indeksowany jest kredyt, prowadzi do skutecznego spełnienia świadczenia
I CSK 1979/24
5
wynikającego ze stosunku zobowiązaniowego w postaci umowy kredytu oraz
zaspokojenia wierzyciela w osobie kredytodawcy, bez konieczności dokonywania
jakichkolwiek przeliczeń bądź innych operacji walutowych wpłacanych przez
kredytobiorcę środków w walucie innej, niż waluta krajowa?
Podniesione przez autora skargi kasacyjnej kwestie w ramach istnienia
w sprawie istotnego zagadnienia prawnego oraz potrzeby wykładni przepisów
prawa koncentrują się wokół problemu dotyczącego abuzywności postanowień
umowy i skutków tej abuzywności, które były w ostatnim czasie przedmiotem
licznych wypowiedzi Sądu Najwyższego (zob. SN w uchwale z 28 kwietnia 2022 r.,
III CZP 40/22, OSNC 2022, nr 11, poz. 109, i w wyrokach: z 24 października 2018
r., II CSK 632/17; z 27 lutego 2019 r., II CSK 19/18; z 11 grudnia 2019 r., V CSK
382/18, OSNC-ZD 2021, nr B, poz. 20; z 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17; z 30
września 2020 r., I CSK 556/18; z 27 lipca 2021 r., V CSKP 49/21; z 28 września
2022 r., II CSKP 412/22, OSNC-ZD 2022, nr 4, poz. 54; z 3 lutego 2022 r., II CSKP
415/22; z 3 lutego 2022 r., II CSKP 459/22; z 9 grudnia 2022 r., II CSKP 1262/22; z
3 marca 2022 r., II CSKP 520/22; z 23 marca 2022 r., II CSKP 532/22; z 30
czerwca 2022 r., II CSKP 656/22, OSNC-ZD 2022, nr 4, poz. 52; z 30 czerwca
2022 r., II CSKP 676/22; z 10 maja 2022 r., II CSKP 694/22; z 20 maja 2022 r., II
CSKP 713/22; z 8 listopada 2022 r., II CSKP 1153/22; z 19 maja 2022 r., II CSKP
1104/22; z 18 sierpnia 2022 r., II CSKP 387/22; z 20 maja 2022 r., II CSKP 403/22;
z 23 czerwca 2022 r., II CSKP 487/22; z 26 kwietnia 2022 r., II CSKP 550/22; z 8
listopada 2022 r., II CSKP 674/22; z 26 maja 2022 r., II CSKP 711/22; z 19 maja
2022 r., II CSKP 792/22; z 20 maja 2022 r., II CSKP 796/22; z 30 czerwca 2022 r.,
II CSKP 883/22; z 20 maja 2022 r., II CSKP 943/22; z 8 września 2022 r., II CSKP
1094/22, OSNC-ZD 2022, nr 4, poz. 53; z 26 stycznia 2023 r., II CSKP 875/22; z 7
lutego 2023 r., II CSKP 1334/22; z 22 lutego 2023 r., II CSKP 1442/22; z 8 marca
2023 r., II CSKP 1095/22; z 26 stycznia 2023 r., II CSKP 722/22; z 8 lutego 2023 r.,
II CSKP 483/22; z 28 lutego 2023 r., II CSKP 1440/22; z 17 marca 2023 r., II CSKP
924/22; z 6 czerwca 2023 r., II CSKP 1159/22; z 26 stycznia 2023 r., II CSKP
272/22; z 26 stycznia 2023 r., II CSKP 454/22; z 31 stycznia 2023 r., II CSKP
1200/22; z 8 lutego 2023 r., II CSKP 978/22; z 31 marca 2023 r., II CSKP 1052/22;
z 31 marca 2023 r., II CSKP 775/22; z 13 maja 2022 r., II CSKP 464/22; z 23 maja
I CSK 1979/24
6
2023 r., II CSKP 973/22; z 30 maja 2023 r., II CSKP 1536/22; z 29 listopada 2023
r., II CSKP 1461/22; z 18 października 2023 r., II CSKP 1722/22, i z 27 marca 2024
r., II CSKP 1258/22).
W orzecznictwie Sądu Najwyższego nie budzi wątpliwości, że postanowienia
umowy (regulaminu) określające zarówno zasady przeliczenia kwoty udzielonego
kredytu na złotówki przy wypłacie kredytu, jak i spłacanych rat na walutę obcą,
pozwalające bankowi swobodnie kształtować kurs waluty obcej mają charakter
niedozwolonych postanowień umownych (zob. np. wyrok z 2 czerwca 2021 r., I
CSKP 55/21). Wyjaśniono, że niedozwolone postanowienie umowne (art. 3851 § 1
k.c.) jest od początku, z mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością na
korzyść konsumenta, który może udzielić następczo świadomej i wolnej zgody na to
postanowienie i w ten sposób przywrócić mu skuteczność z mocą wsteczną. Nie
budzi też wątpliwości, że stwierdzenie niedozwolonego charakteru postanowienia w
umowie kredytu może uzasadniać uznanie umowy za nieważną. (zob. np. uchwałę
składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 7 maja 2021 r. - zasadę prawną - III
CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56; uchwałę Sądu Najwyższego z 16 lutego 2021
r., III CZP 11/20, OSNC 2021, nr 6, poz. 40; postanowienie Sądu Najwyższego
z 6 lipca 2021 r., III CZP 41/20, MoP 2021, nr 15, s. 775; wyroki TSUE z 3
października 2019 r., C-260/18, Kamil Dziubak, Justyna Dziubak przeciwko
Raiffeisen Bank International AG i z 29 kwietnia 2021 r., C-19/20, I.W., R.W.
przeciwko Bank BPH S.A.). Stwierdzenie nieważności umowy mieści się w zakresie
sankcji, jaką dyrektywa 93/13 przewiduje w związku z wykorzystywaniem przez
przedsiębiorcę nieuczciwych postanowień umownych. Niedopuszczalne jest
zastępowanie wyeliminowanego abuzywnego postanowienia umowy innym
mechanizmem wyliczenia kwoty raty kapitałowo-odsetkowej. Żaden bowiem przepis
prawa, w tym art. 3851 i art. 358 § 2 k.c., nie daje podstaw do zastąpienia klauzuli
abuzywnej innym postanowieniem. Uzupełnienie luk po wyeliminowaniu takiej
klauzuli stanowiłoby bowiem zbyt daleko idącą modyfikację umowy w celu
ratowania sytuacji prawnej przedsiębiorcy stosującego niedozwolone
postanowienie umowne. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 31 maja 2022 r.,
I CSK 2314/22 i wskazane tam orzeczenia, postanowienie Sądu Najwyższego z 6
października 2022 r., I CSK 3614/22).
I CSK 1979/24
7
Ponadto w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej z 25 kwietnia 2024 r., III
CZP 25/22, Sąd Najwyższy jednoznacznie przesądził, że w razie uznania, że
postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub denominowanego odnoszące się
do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie
umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć,
że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej
wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów. Natomiast w razie niemożliwości
ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej w umowie kredytu indeksowanego
lub denominowanego umowa nie wiąże także w pozostałym zakresie.
Zdaniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej art. 6 ust. 1 dyrektywy
93/13 należy interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie wypełnianiu
luk w umowie, spowodowanych usunięciem z niej nieuczciwych warunków, które
się w niej znajdowały, wyłącznie na podstawie przepisów krajowych o charakterze
ogólnym, przewidujących, że skutki wyrażone w treści czynności prawnej są
uzupełniane w szczególności przez skutki wynikające z zasad słuszności lub
ustalonych zwyczajów, które nie stanowią przepisów dyspozytywnych lub
przepisów mających zastosowanie w przypadku, gdy strony umowy wyrażą na to
zgodę. Zdaniem Trybunału jest tak zwłaszcza wówczas, gdy unieważnienie tych
klauzul doprowadziłoby nie tylko do zniesienia mechanizmu indeksacji oraz różnic
kursów walutowych, ale również – pośrednio – do zaniknięcia ryzyka kursowego,
które jest bezpośrednio związane z indeksacją przedmiotowego kredytu do waluty.
W konsekwencji art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 nie stoi na przeszkodzie temu, aby
sąd krajowy, po stwierdzeniu nieuczciwego charakteru niektórych warunków
umowy kredytu indeksowanego do waluty obcej i oprocentowanego według stopy
procentowej bezpośrednio powiązanej ze stopą międzybankową danej waluty,
przyjął, zgodnie z prawem krajowym, że ta umowa nie może nadal obowiązywać
bez takich warunków z tego powodu, iż ich usunięcie spowodowałoby zmianę
charakteru głównego przedmiotu umowy (zob. wyrok TSUE z 3 października 2019
r., C-260/18, pkt 44 i 45; zob. też wyrok SN z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/19).
Jednocześnie należy podkreślić, że w judykaturze Sądu Najwyższego
obecnie dominuje pogląd, iż zastrzeżone w umowie kredytu złotowego
indeksowanego do waluty obcej klauzule, a zatem także klauzule zamieszczone we
I CSK 1979/24
8
wzorcach umownych kształtujące mechanizm indeksacji, określają główne
świadczenie kredytobiorcy (zob. np. wyroki SN z dnia: 4 kwietnia 2019 r., III CSK
159/17; 9 maja 2019 r., I CSK 242/18; 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18, OSNC-
ZD 2021, nr 2, poz. 20; 21 czerwca 2021 r., I CSKP 55/21). W orzecznictwie TSUE
również podkreśla się, że za postanowienia umowne mieszczące się w pojęciu
„głównego przedmiotu umowy” w rozumieniu art. 4 ust. 2 dyrektywy Rady
93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w
umowach konsumenckich (Dz.Urz. UE L nr 95, s. 29; dalej: dyrektywa 93/13)
należy uważać te, które określają podstawowe świadczenia w ramach danej umowy
i które z tego względu charakteryzują tę umowę (por. wyroki TSUE z dnia: 30
kwietnia 2014 r. w sprawie C-26/13, Kásler i Káslerné Rábai, pkt 49-50; 26 lutego
2015 r. w sprawie C-143/13, Matei, pkt 54; 23 kwietnia 2015 r. w sprawie C-96/14,
Van Hove, pkt 33; 20 września 2017 r. w sprawie C-186/16, Andriciuc i in., pkt 35).
Za takie uznawane są m.in. postanowienia (określane niekiedy jako „klauzule
ryzyka walutowego”), które wiążą się z obciążeniem kredytobiorcy – konsumenta
ryzykiem zmiany kursu waluty i związanym z tym ryzykiem zwiększenia kosztu
kredytu (zob. wyroki TSUE z dnia: 20 września 2017 r. w sprawie C-186/16,
Andriciuc i in., pkt 37; 20 września 2018 r. w sprawie C-51/17, OTP Bank i OTP
Faktoring, pkt 68; 14 marca 2019 r. w sprawie C-118/17, Dunai, pkt 48; 3
października 2019 r. w sprawie C-260/18, Dziubak, pkt 44).
Ponadto w orzecznictwie TSUE wyjaśniono, iż wymóg wyrażenia warunku
umownego prostym i zrozumiałym językiem nakazuje, by umowa przedstawiała
w sposób przejrzysty konkretne działanie mechanizmu, do którego odnosi się ów
warunek, a także, w zależności od przypadku, związek między tym mechanizmem
a mechanizmem przewidzianym w innych warunkach, tak by konsument był w
stanie oszacować, w oparciu o jednoznaczne i zrozumiałe kryteria, wypływające dla
niego z tej umowy konsekwencje ekonomiczne.
Odnosząc się zaś do potrzeby wykładni art. 189 k.p.c. należy wskazać, że ze
względu na to, że zobowiązanie wynikające z umowy kredytu tworzy wieloletni
stosunek prawny między stronami, skuteczne powołanie się na interes prawny
w rozumieniu art. 189 k.p.c. wymaga wykazania przez powoda, że wyrok wydany
w tego rodzaju sprawie wywoła takie konsekwencje prawne w stosunkach między
I CSK 1979/24
9
stronami, w wyniku których ich sytuacja prawna zostanie określona jednoznacznie,
nie będzie budziła wątpliwości, co spowoduje w konsekwencji, iż zostanie usunięta
niepewność co do istnienia określonych praw i obowiązków stron oraz ryzyko ich
naruszenia w przyszłości. Rozstrzygnięcie czy zobowiązanie kredytowe istnieje
usunęłoby niejasność, czy na stronach ciążą dalej obowiązki wynikające z umowy
kredytu np. spłata rat. Dlatego wątpliwości nie budzi możliwość stosowania
powództwa z art. 189 k.p.c. obok lub w miejsce roszczenia majątkowego (zob.
postanowienie Sądu Najwyższego z 23 października 2024 r., I CSK 4374/23).
Ponadto należy wskazać, że w uchwale z 16 lutego 2021 r., III CZP 11/20,
OSNC 2021, nr 6, poz. 40 Sąd Najwyższy przesądził, że stronie, która w wykonaniu
umowy kredytu, dotkniętej nieważnością, spłacała kredyt, przysługuje roszczenie
o zwrot spłaconych środków pieniężnych jako świadczenia nienależnego (art. 410 §
1 w związku z art. 405 k.c.) niezależnie od tego, czy i w jakim zakresie jest
dłużnikiem banku z tytułu zwrotu nienależnie otrzymanej kwoty kredytu. Na tle tej
uchwały pojawiły się wątpliwości związane z możliwością zastrzeżenia przez bank
zarzutu zatrzymania. Sąd Najwyższy doprecyzował już jednak, że choć co do
zasady skorzystanie z tej instytucji prawnej jest możliwe również w odniesieniu do
roszczeń wynikających z kredytów denominowanych lub indeksowanych do waluty
obcej, to jednak jeśli obie wierzytelności istnieją i są jednorodzajowe (obie strony są
zobowiązane do wzajemnego spełnienia świadczeń pieniężnych), to w Kodeksie
cywilnym przewidziano dalej idącą instytucję, a mianowicie potrącenie wzajemnych
wierzytelności (art. 498 i nast. k.c.). Wówczas nie zastrzega się prawa zatrzymania
ze względu na możliwość skorzystania z instytucji potrącenia (zob. np. wyrok SN
z 17 marca 2022 r., II CSKP 474/22, OSNC-ZD 2022 nr 4, poz. 44). Kwestię
przesadzono w uchwale składu siedmiu sędziów SN z 19 czerwca 2024 r. III CZP
31/23 wyrażono stanowisko, że prawo zatrzymania (art. 496 k.c.) nie przysługuje
stronie, która może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony.
Konkludując, należy przyjąć, że kwestie podniesione przez skarżącego we
wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zostały już wyczerpująco
wyjaśnione w orzecznictwie SN i TSUE i obecnie nie wymagają dalszej analizy
(zob. zob. m.in. wyroki SN: z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18; z 3 lutego 2022 r.,
I CSK 1979/24
10
II CSKP 415/22; z 3 lutego 2022 r., II CSKP 459/22; z 3 lutego 2022 r., II CSKP
975/22; z 3 marca 2022 r., II CSKP 520/22; z 17 marca 2022 r., II CSKP 474/22,
OSNC-ZD 2022, nr 4, poz. 44; z 23 marca 2022 r., II CSKP 532/22; z 13 kwietnia
2022 r., II CSKP 15/22; z 26 kwietnia 2022 r., II CSKP 550/22; z 10 maja 2022 r., II
CSKP 285/22; z 10 maja 2022 r., II CSKP 694/22; z 11 maja 2022 r., II CSKP
320/22; z 19 maja 2022 r., II CSKP 792/22; z 19 maja 2022 r., II CSKP 797/22; z 19
maja 2022 r., II CSKP 1104/22; z 20 maja 2022 r., II CSKP 713/22; z 20 maja 2022
r., II CSKP 796/22; z 20 maja 2022 r., II CSKP 943/22; z 29 września 2022 r., II
CSKP 139/22; z 13 października 2022 r., II CSKP 864/22, OSNC 2023, nr 5, poz.
50; z 15 grudnia 2022 r., II CSKP 1263/22; z 26 stycznia 2023 r., II CSKP 272/22; z
24 stycznia 2023 r., II CSKP 303/22; z 26 stycznia 2023 r., II CSKP 454/22; z 26
stycznia 2023 r., II CSKP 875/22; z 31 stycznia 2023 r., II CSKP 941/22; z 31
stycznia 2023 r., II CSKP 1200/22; z 7 lutego 2023 r., II CSKP 1334/22; z 7 lutego
2023 r., II CSKP 1541/22; z 8 lutego 2023 r., II CSKP 483/22; z 8 lutego 2023 r., II
CSKP 978/22; z 9 lutego 2023 r., II CSKP 2073/22; z 22 lutego 2023 r., II CSKP
1057/22; z 22 lutego 2023 r., II CSKP 1442/22; z 28 lutego 2023 r., II CSKP
1440/22; z 10 marca 2023 r., II CSKP 1017/22; z 8 marca 2023 r., II CSKP
1095/22; z 10 marca 2023 r., II CSKP 1102/22; z 15 marca 2023 r., II CSKP
1835/22; z 31 marca 2023 r., II CSKP 775/22; z 31 marca 2023 r., II CSKP
1052/22; z 5 kwietnia 2023 r., II CSKP 1477/22; z 18 kwietnia 2023 r., II CSKP
1511/22; z 27 kwietnia 2023 r., II CSKP 1016/22; z 27 kwietnia 2023 r., II CSKP
1027/22; z 10 maja 2023 r., II CSKP 1131/22; z 25 maja 2023 r., II CSKP 989/22; z
25 maja 2023 r., II CSKP 1311/22; z 30 maja 2023 r., II CSKP 1536/22; z 6 czerwca
2023 r., II CSKP 1159/22; z 14 czerwca 2023 r., II CSKP 1716/22; z 15 września
2023 r., II CSKP 1356/22; z 25 października 2023 r., II CSKP 835/23; z 25
października 2023 r., II CSKP 860/23; z 8 listopada 2023 r., II CSKP 1530/22; z 8
listopada 2023 r., II CSKP 2099/22; z 21 listopada 2023 r., II CSKP 1675/22; z 7
grudnia 2023 r., II CSKP 2030/22; z 17 stycznia 2024 r., II CSKP 1889/22; z 24
stycznia 2024 r., II CSKP 1496/22; z 7 lutego 2024 r., II CSKP 1045/22; z 8 lutego
2024 r., II CSKP 1347/22; z 8 lutego 2024 r., II CSKP 1036/23, i z 6 marca 2024 r.,
II CSKP 2223/22).
I CSK 1979/24
11
Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł
jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnął zaś na
podstawie art. 98 k.p.c., art. 99 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 i § 2 pkt 7
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców
prawnych.
M.L.
[a.ł]
