I CSK 1977/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Maciej Kowalski
25 czerwca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 25 czerwca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa O. K. i K. G.
przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.
o ustalenie i zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku
z 21 lutego 2025 r., V ACa 1558/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza do Bank spółki akcyjnej w W. na rzecz K. G. i O. K. po
2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów
postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek
ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia
pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia
niniejszego orzeczenia Bank spółce akcyjnej w W. do dnia
zapłaty.
(a.z.)
UZASADNIENIE
W skardze kasacyjnej wywiedzionej od wyroku Sądu Apelacyjnego
w Gdańsku z 21 lutego 2025 r. pozwany Bank spółka akcyjna w W. wniósł o
przyjęcie skargi do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
I CSK 1977/25
2
Jego zdaniem w sprawie występuje następujące istotne zagadnienie prawne:
Czy umowę kredytu powiązanego z walutą obcą, w której postanowienia
dotyczące zastosowania przeliczeń walutowych (stosowania kursów wymiany
i bankowej tabeli kursów walut) mają charakter fakultatywny, a umowa przewiduje
jako zasadę spłatę kredytu bezpośrednio w walucie kredytu (CHF) oraz daje
kredytobiorcy możliwość wypłaty kredytu bezpośrednio w walucie kredytu,
to czy umowę tego rodzaju kwalifikować należy jako umowę kredytu walutowego,
czy też kredytu denominowanego?
Powodowie w odpowiedzi na skargę kasacyjną wnieśli o odmowę przyjęcia
jej do rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm
przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba
wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub
skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Za istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. uznaje
się zagadnienie dotychczas nierozstrzygnięte w orzecznictwie, a zatem takie, które
cechuje się przymiotem nowości i którego wyjaśnienie może sprzyjać rozwojowi
prawa (zob. np. postanowienia SN: z 21 stycznia 2022 r., I CSK 1285/22;
z 24 kwietnia 2023 r., I CSK 4950/22; z 20 grudnia 2023 r., I CSK 4003/23).
Powołanie się na przyczynę kasacyjną wymienioną w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on znaczenie
dla rozwoju prawa lub precedensowy charakter.
Chodzi przy tym o problem, którego wyjaśnienie jest konieczne dla
rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający w związku z podstawami skargi
oraz z wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym przez sąd drugiej instancji, stanem
faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.) i także w związku z podstawą prawną
zaskarżonego wyroku (zob. np. postanowienie SN z 21 maja 2013 r., IV CSK
53/13).
I CSK 1977/25
3
Zagadnienie takie musi zostać ujęte w sposób abstrakcyjny - tak, aby jego
rozstrzygnięcie mogło uzyskać ogólniejsze znaczenie, a zarazem wiązać się
z rozpoznawaną sprawą. Konieczne jest także powołanie argumentów, które
prowadzą do rozbieżnych ocen przedstawionego problemu i zaprezentowanie
możliwych kierunków interpretacyjnych (zob. np. postanowienia SN: z 13 lipca
2007 r., III CSK 180/07; z 10 kwietnia 2014 r., IV CSK 623/13; z 16 grudnia 2021 r.,
V CSK 289/21; z 23 grudnia 2022 r., I CSK 3245/22; z 14 czerwca 2023 r., I CSK
1253/23; z 4 września 2023 r., I CSK 1862/23; z 31 stycznia 2024 r., I CSK
2718/23).
Przedstawione we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
wątpliwości nie spełniają powyższych wymagań. W orzecznictwie Sądu Najwyższe
- co do kwestii kwalifikacji umowy o kredyt przyjmuje się, że można wyróżnić trzy
rodzaje kredytów: indeksowany, denominowany i walutowy. W kredycie
indeksowanym kwota kredytu jest wyrażona w złotych, w tej walucie jest
wypłacana, ale w momencie wypłaty ulega ona przeliczeniu na walutę obcą
(np. CHF), po kursie kupna tej waluty ustalonym w tabeli kursów walut obcych
kredytującego banku, stanowiąc tak zwane saldo kredytu do spłaty przez
kredytobiorcę, na zasadach określonych w umowie. W kredycie denominowanym
kwota kredytu jest od początku wyrażona w walucie obcej, jednakże zgodnie
z celem umowy i porozumieniem obu stron, zostaje wypłacona kredytobiorcy
w złotych po przeliczeniu kwoty kredytu wyrażonej w walucie obcej na złote
po kursie kupna tej waluty ustalonym w tabeli kursów walut obcych kredytującego
banku. W obu omówionych przypadkach kredytobiorca spłaca raty kredytu
w złotych po przeliczeniu rat wyrażonych w walucie obcej na złote po kursie
sprzedaży tej waluty ustalonym w tabeli kursów walut obcych kredytującego banku.
W przypadku kredytu walutowego, kwota kredytu jest wyrażona w walucie obcej,
w tej walucie zostaje wypłacona kredytobiorcy i w tej walucie spłaca on
poszczególne raty kredytu; transfery występują zatem wyłącznie w walucie obcej.
W tym ostatnim przypadku kredytobiorca może żądać od kredytodawcy wypłaty
kredytu w walucie obcej, a w pozostałych wypadkach wyłącznie waluty krajowej
(zob. wyrok SN z 30 września 2020 r., I CSK 556/18).
I CSK 1977/25
4
O kredycie walutowym można mówić jedynie wówczas, gdy umowa
jednoznacznie ustala kwotę kredytu udzielonego i faktycznie wypłaconego
kredytobiorcy wyłącznie w walucie obcej i przewiduje spłatę rat wyłącznie w walucie
udzielonego kredytu. W innych przypadkach, umowa wprowadzająca mechanizm
przeliczenia czy to kwoty udzielonego kredytu czy to rat kredytu z waluty obcej na
złote polskie lub odwrotnie, nie stanowi umowy kredytu walutowego w opisanym
wyżej rozumieniu, w związku z czym nie sposób przyjąć, że wolą stron w tej
sprawie było zawarcie tego rodzaju umowy (zob. np. wyrok SN z 20 maja 2022 r.,
II CSKP 713/22, i postanowienie SN z 13 sierpnia 2024 r., I CSK 1109/23).
Treść spornej umowy i stanowiący ich integralna część regulamin nie
pozwalają na zakwalifikowanie jej jako umowy kredytu walutowego
w przedstawionym wyżej rozumieniu. Była to natomiast umowa mieszana,
zawierające elementy kredytu walutowego i kredytu denominowanego w walucie
obcej (CHF), co oznacza, że zawierały postanowienia dotyczące klauzul
przeliczeniowych, które podlegały ocenie przez pryzmat przepisów dyrektywy Rady
93/13/EWG z 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach
konsumenckich i ugruntowanej już w tej materii ich wykładni dokonanej przez
Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (zob. wyrok SN z 6 września 2024 r.,
II CSKP 690/23).
Zauważyć należy także, że według ustaleń Sądu meriti kredyt został
wypłacony w złotych co było zgodne z intencją stron, gdyż zamiarem powodów było
otrzymanie kredytu w PLN na sfinansowanie budowy nieruchomości w Polsce.
Oznacza to, że przedstawiona przez skarżącego wątpliwość dotycząca
charakteru umowy kredytu, w której zastrzeżono na rzecz kredytobiorcy możliwość
wypłaty i spłaty w walucie kredytu, nie ma znaczenia dla rozpoznania
przedmiotowej sprawy jako sformułowana w oderwaniu od ustaleń faktycznych,
którymi Sąd Najwyższy jest związany w postępowaniu kasacyjnym (art. 3983 § 3
k.p.c.).
Ponadto w wyroku z 21 września 2023 r., C-139/22, AM i PM przeciwko
mBank S.A., ECLI:EU:C:2023:692, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
wyjaśnił, że włączenie do umowy zawartej z konsumentem dwóch alternatywnych
I CSK 1977/25
5
warunków dotyczących wykonania tego samego obowiązku ciążącego
na konsumencie, z których jeden jest nieuczciwy, a drugi zgodny z prawem,
pozwala przedsiębiorcy na spekulowanie, że przez brak informacji, nieuwagę lub
niezrozumienie konsument wykona zobowiązanie zgodnie z warunkiem, który
powoduje znaczącą nierównowagę praw i obowiązków stron ze szkodą dla
konsumenta. W konsekwencji postanowienie umowne regulujące sposób
wykonania umowy, które należy zakwalifikować jako nieuczciwe, nie traci tego
charakteru z tego powodu, że umowa przewiduje możliwość jej wykonania w inny
(uczciwy) sposób. Stanowisko to, zostało podzielone w orzecznictwie Sądu
Najwyższego (zob. np. wyroki SN z 25 października 2023 r., II CSKP 810/23;
z 29 listopada 2023 r., II CSKP 1460/22; z 24 maja 2024 r., II CSKP 1560/22,
i z 6 czerwca 2025 r., II CSKP 570/23).
W sprawie nie zachodzi także nieważność postępowania, którą Sąd
Najwyższy bierze pod rozwagę - w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 39813 § 1
k.p.c.).
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł,
jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1,
11 i 3 w zw. z art. 99 w zw. z art. 108 § 1 w zw. z art. 39821 w zw. z art. 391 § 1
k.p.c. przy uwzględnieniu § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 oraz § 20
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie
opłat za czynności radców prawnych. Suma zwrotu kosztów została rozdzielona
na powodów w częściach równych zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego
z 16 listopada 2023 r., III CZP 54/23 (OSNC 2024, nr 6, poz. 57).
Maciej Kowalski
(a.z.)
[a.ł]
