I CSK 1972/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
21 października 2025 r.
SSN Agnieszka Piotrowska
na posiedzeniu niejawnym 21 października 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa P.K. i B.K.
przeciwko Skarbowi Państwa - Zarządowi w B.
o ochronę naturalnego środowiska człowieka,
na skutek skargi kasacyjnej Skarbu Państwa - Zarządu w B.
od wyroku Sądu Okręgowego w Sieradzu
z 28 grudnia 2023 r., I Ca 507/23,
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2) zasądza od pozwanego na rzecz powodów koszty
postępowania kasacyjnego w kwocie 2700 (dwa tysiące
siedemset) zł z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za
opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po
upływie tygodnia od dnia doręczenia odpisu orzeczenia
pozwanemu do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 31 sierpnia 2023 r. Sąd Rejonowy w Łasku zasądził od
pozwanego Skarbu Państwa - Zarządu w B. na rzecz powodów P.K. i B.K.
solidarnie kwotę 49 999 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 5 grudnia
2018 r. do dnia zapłaty oraz na rzecz powoda P.K. kwotę 74 999 zł z odsetkami
ustawowymi za opóźnienie od 5 grudnia 2018 r. do dnia zapłaty z tytułu
I CSK 1972/24
2
odszkodowania w związku z obniżeniem wartości bliżej opisanych nieruchomości
wskutek wejścia w życie obszaru ograniczonego użytkowania dla lotniska Ł.
utworzonego na mocy uchwały Sejmiku Województwa […] z 25 października 2016
r. ( nr […]).
Apelacja pozwanego wniesiona od tego orzeczenia została oddalona
wyrokiem Sądu Okręgowego w Sieradzu z 28 grudnia 2023 r.
Pozwany wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok Sądu drugiej instancji
w części oddalającej apelację skierowaną przeciwko zasądzeniu od skarżącego na
rzecz P.K. kwoty 74 999 zł z odsetkami i opierając wniosek o jej przyjęcie do
rozpoznania na przyczynach kasacyjnych objętych art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia
przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, służącym
ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania
prawa, wkład Sądu Najwyższego w rozwój orzecznictwa i nauki prawa oraz
eliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu nieważnym
lub orzeczeń oczywiście niezgodnych z prawem. Stosownie do 3989 § 1 k.p.c., Sąd
Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez
stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba
wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub
skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Z punktu widzenia funkcji oraz
założeń skargi kasacyjnej jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia, rolą
„przedsądu” jest wstępna selekcja skarg pod kątem spełniania wymienionych wyżej
kryteriów (przyczyn kasacyjnych) kwalifikujących skargę do jej przedstawienia
Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania.
Skarżący podniósł, że w sprawie wystąpiło istotne zagadnienie prawne, czy
właścicielowi nieruchomości, której wartość zmniejszyła się na skutek
wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania (dalej o.o.u.), jednak bez
związku ze szczegółowymi ograniczeniami wynikającymi z art. 135 ust. 3a ustawy z
I CSK 1972/24
3
27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r. poz. 2556 ze zm.,
dalej jako "p.o.ś."), przysługuje odszkodowanie na podstawie art. 129 ust. 2 tej
ustawy. Pozwany zwrócił uwagę, że jest ono tożsame z zagadnieniem prawnym
przedstawionym do rozpoznania składowi siedmiu sędziów Sądu Najwyższego na
podstawie postanowienia tego Sądu z 28 października 2022 r. (II CSKP 678/22).
W nawiązaniu do przytoczonej przyczyny kasacyjnej należy przypomnieć, że
istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest
problem nowy i dotychczas niewyjaśniony, dotyczący ważnego abstrakcyjnego
zagadnienia jurydycznego, którego rozstrzygnięcie przez Sąd Najwyższy, przy
okazji rozpoznania skargi kasacyjnej, przyczyni się do rozwoju orzecznictwa i nauki
prawa oraz będzie miało znaczenie nie tylko dla tej konkretnej, jednostkowej
sprawy, ale także dla innych podobnych spraw (zob. postanowienie Sądu
Najwyższego z 18 września 2012 r., II CSK 180/12. oraz z 2 grudnia 2014 r., II CSK
376/14). Skarżący powinien sformułować to zagadnienie w sposób przyjęty przy
zwracaniu się przez sąd powszechny z pytaniem prawnym do Sądu Najwyższego
na podstawie art.390 k.p.c., zawrzeć we wniosku pogłębiony wywód prawny
uzasadniający zgłoszone wątpliwości, wykazać zasadność proponowanego
sposobu ich rozstrzygnięcia, a także wadliwość rozwiązania przez Sąd drugiej
instancji przedstawionego problemu prawnego w sposób rzutujący na wynik sprawy
(zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC
2002, Nr 1, poz. 11; z 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14 oraz z 9 kwietnia 2015 r., V
CSK 547/14).
Przytoczona przyczyna kasacyjna nie powstaje, jeśli objęty nią problem
prawny został już rozwiązany lub wyjaśniony w orzecznictwie Sądu Najwyższego, a
skarżący nie wykazał podstaw uzasadniających jego zmianę w określonym
zakresie lub odstąpienie od niego. Tego rodzaju sytuacja wystąpiła w tej sprawie,
albowiem w uchwale z 12 kwietnia 2024 r., III CZP 56/23 (OSNC 2024, nr 9, poz.
86), Sąd Najwyższy przyjął – obszernie argumentując - że właścicielowi
nieruchomości, której wartość zmniejszyła się na skutek wprowadzenia o.o.u.,
przysługuje odszkodowanie na podstawie art. 129 ust. 2 p.o.ś., nawet gdy
nieruchomość ta nie jest dotknięta szczególnymi ograniczeniami wynikającymi z art.
135 ust. 3a tej ustawy. W uzasadnieniu tej uchwały, do którego należy w tym
I CSK 1972/24
4
miejscu odesłać, Sąd Najwyższy odniósł się do występujących w orzecznictwie
rozbieżności i wątpliwości dotyczących kwestii objętych pytaniem prawnym,
przytaczając i omawiając zarówno orzeczenia tożsame z przyjętym w uchwale
stanowiskiem, jak i orzeczenia bazujące na odmiennym, od przyjętego w uchwale,
poglądzie prawnym. Nie zachodzi zatem potrzeba kolejnej wypowiedzi Sądu
Najwyższego w tym przedmiocie. Ubocznie należy przy tym podnieść, że w
uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 26 listopada 2024 r., III CZP
27/24, (OSNC 2024, nr 9, poz. 86), także stwierdzono, że właścicielowi
nieruchomości, której wartość zmniejszyła się na skutek wprowadzenia obszaru
ograniczonego użytkowania, przysługuje odszkodowanie na podstawie art. 129 ust.
2 Prawa ochrony środowiska, chociażby zmniejszenie to nie miało związku z
ograniczeniami wynikającymi z art. 135 ust. 3a tej ustawy. Uchwała ta została
jednak wydana w składzie, który ze względu na sposób powołania tworzących go
osób do pełnienia urzędu sędziego Sądu Najwyższego, nie spełnia, w świetle
uchwały połączonych Izb Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z
23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20 (OSNC 2020, nr 4, poz. 34), a także w świetle
orzecznictwa Europejskiego Trybunału Praw Człowieka ( zob. m.in. wyroki z 8
listopada 2021 r., nr 49868/19 i 57511/19, Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko
Polsce; z 3 lutego 2022 r., nr 1469/20, Advance Pharma spółka z ograniczoną
odpowiedzialnością przeciwko Polsce; z 23 listopada 2023 r. w sprawie nr
50849/21, Wałęsa przeciwko Polsce ) standardu sądu bezstronnego, niezależnego i
ustanowionego na mocy ustawy.
W tym stanie rzeczy, orzeczono, jak w sentencji. O kosztach postępowania
kasacyjnego na rzecz powodów, którzy wnieśli w terminie odpowiedź na skargę
kasacyjną, orzeczono na podstawie art.98, 99 i 108 k.p.c. w zw. z art. 39821 i art.
391 § 1 k.p.c. oraz § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 6 r rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności
adwokackie (jedn. tekst: Dz.U. z 2023 r., poz.1964).
(A.D.)
I CSK 1972/24
5
[SOP]
