I CSK 1971/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Jacek Grela
11 czerwca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 11 czerwca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa I. D.
przeciwko W. D. i Skarbowi Państwa - Prokuraturze Okręgowej w S.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej W. D. i Skarbu Państwa - Prokuratury Okręgowej w S.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku
z 12 grudnia 2024 r., V ACa 987/23,
1. odmawia przyjęcia skarg kasacyjnych do rozpoznania;
2. zasądza od W. D. i Skarbu Państwa - Prokuratury
Okręgowej w S. solidarnie na rzecz I. D. 5400 (pięć tysięcy
czterysta) zł kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w
wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu
świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia
doręczenia niniejszego orzeczenia zobowiązanemu do dnia
zapłaty.
[S.J.]
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 28 marca 2023 r. Sąd Okręgowy w Słupsku zasądził solidarnie
od Skarbu Państwa - Prokuratury Okręgowej w S. i W. D. na rzecz I. D. 144 311,16
zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od 27 kwietnia 2017 r. do
dnia zapłaty oraz oddalił powództwo w pozostałym zakresie.
I CSK 1971/25
2
Wyrokiem z 12 grudnia 2024 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku zmienił ww.
wyrok w ten sposób, że zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz powódki 217
314,61 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od 27 kwietnia 2017 r.
do dnia zapłaty; oddalił powództwo w pozostałym zakresie; oddalił apelację W. D.
oraz oddalił apelację Skarbu Państwa - Prokuratury Okręgowej w S.
W skardze kasacyjnej Skarb Państwa, jako uzasadnienie wniosku
o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazał na przesłankę przedsądu przewidzianą
w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
Zdaniem skarżącego skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
W skardze kasacyjnej W. D., jako uzasadnienie wniosku
o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazał na przesłanki przedsądu przewidziane
w art. 3989 § 1 pkt 1, 2, 3 i 4 k.p.c.
Zdaniem skarżącego w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne,
potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania, a skarga kasacyjna jest
oczywiście uzasadniona.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki
skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18).
Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach
kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia,
nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa,
jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia
z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością
lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia
orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.
Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw.
przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy
dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem
Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania
przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej
I CSK 1971/25
3
oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek,
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest
zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia
rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie
może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie
zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania
w sprawie (zob. postanowienia SN: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7
czerwca 2005 r., V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada
2007 r., I CSK 326/07; z 26 września 2005 r., II PK 98/05; z 10 maja 2019 r., I CSK
627/18).
Powołanie się na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2
k.p.c. wymaga wskazania przepisu prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości,
określenia zakresu koniecznej wykładni, wykazania, że wątpliwości interpretacyjne
mają poważny charakter i wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy,
a jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o występujących
w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez
sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń,
dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z różnej wykładni
przepisu (zob. m.in. postanowienia SN: z 15 października 2002 r. II CZ 102/02; z 28
marca 2007 r., II CSK 84/07; z 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07 i z 8 lipca 2008 r., I
CSK 111/08).
Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że powyższe przesłanki
w skardze W. D. nie zostały wykazane.
Uzasadnienie wniosku jest pobieżne, niemal zdawkowe i nie powołano w nim
argumentów, które mogłyby świadczyć, że w sprawie spełniona została któraś
z przesłanek przyjęcia sprawy do rozpoznania. Należy wskazać, że nie jest rzeczą
Sądu Najwyższego przy ocenie, czy skarga kasacyjna powinna być przyjęta do
rozpoznania, doszukiwanie się jurydycznej argumentacji mającej wykazać istnienie
istotnego zagadnienia prawnego. Samo zaś sformułowanie zagadnienia prawnego,
bez przedstawienia argumentacji służącej wykazaniu, że to zagadnienie
I CSK 1971/25
4
rzeczywiście występuje i wymaga wyjaśnienia przez Sąd Najwyższy, nie jest
wystarczające.
Lektura uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
nie pozwala na stwierdzenie, że skarżący sprostał powinności wykazania
wystąpienia przesłanki przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Trudno przyjąć,
aby wykładnia przepisów, na które powołuje się pozwany budziła wątpliwości, gdyż
skarżący nie przytoczył w uzasadnieniu orzecznictwa ujawniającego wątpliwości
w stosowaniu go przez sądy orzekające w podobnych sprawach czy rozbieżności
w poglądach doktryny.
Zdaniem W. D. w sprawie zachodzi także nieważność postępowania w
rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. (skład sądu orzekającego sprzeczny z przepisami
prawa) z uwagi na rozpoznanie sprawy przed Sądem drugiej instancji przez
sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, działającej
w
aktualnym składzie.
Skarżący nie wskazał jednak na jakiekolwiek konkretne okoliczności (poza
powołaniem sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa po zmianach
ustawowych), które mogłyby prowadzić do wniosku o istnieniu obiektywnie
uzasadnionych wątpliwości co do wskazanego w skardze sędziego, a tym bardziej
do sformułowania wniosku o nieważności postępowania. Powołanie sędziego sądu
powszechnego na wniosek aktualnie funkcjonującej Krajowej Rady Sądownictwa
nie jest bowiem okolicznością, która samodzielnie może prowadzić do przyjęcia, że
postępowanie z udziałem takiego sędziego jest dotknięte nieważnością w
rozumieniu art. 379 k.p.c. (zob. postanowienie SN z 27 czerwca 2024 r., I CSK
1185/24). W tym stanie rzeczy przytoczona w skardze kasacyjnej przyczyna
przyjęcia skargi do rozpoznania w postaci nieważności postępowania nie została
wykazana.
Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 3989 § 1
pkt 4 k.p.c., gdy w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia
prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej,
bez potrzeby głębszej analizy. Konieczne było zatem wykazanie, że Sąd drugiej
instancji w sposób oczywisty naruszył przepis jasny i jednoznaczny, którego
I CSK 1971/25
5
wykładnia i stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości (zob. m.in. postanowienia
SN: z 8 marca 2002 r. I PKN 34/01, OSNP 2004, nr 6, poz. 100; z 10 stycznia 2003
r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49 i z 11 stycznia 2008 r. I UK 285/07).
Wywody zawarte w uzasadnieniu wniosku Skarbu Państwa o przyjęcie
skargi kasacyjnej do rozpoznania, sprowadzają się do polemiki z zaskarżonym
orzeczeniem, nie zaś wykazania, że przy jego ferowaniu popełniono uchybienia w
zakresie stosowania prawa, które miały charakter kwalifikowany i nie podlegały
różnym ocenom. Uzasadnienie wniosku stanowi w istocie próbę zaangażowania
Sądu Najwyższego do kolejnej weryfikacji instancyjnej prawidłowości dokonania
przez Sąd drugiej instancji ustaleń faktycznych i oceny prawnej w sprawie, co nie
jest celem postępowania kasacyjnego i nie może skutecznie uzasadniać wniosku o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na przesłankę przedsądu
przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
Jeśli zaś idzie o skargę W. D., to skarżący ograniczył swoje wywody tylko do
przytoczonego stwierdzenia. Tymczasem oczywista zasadność skargi musi być
wykazana. Sama argumentacja towarzysząca podstawom skargi nie jest
wystarczająca. Niezbędne jest wykazanie nie tylko naruszenia przepisów prawa,
ale także rażącej postaci takiego naruszenia. Tylko wówczas można bowiem
stwierdzić, że skarga kasacyjna jest „oczywiście uzasadniona”.
Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,
odmówił przyjęcia do rozpoznania obu skarg kasacyjnych, nie znajdując też
okoliczności, które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i
99 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.
Jacek Grela
[S.J.]
I CSK 1971/25
6
[a.ł]
