I CSK 187/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Marcin Trzebiatowski
25 lutego 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 25 lutego 2026 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku R. R.
z udziałem R. R.1, A. K., D. R., K. K., B. R. i S. A.
o zasiedzenie,
na skutek skargi kasacyjnej K. K.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Częstochowie
z 3 sierpnia 2023 r., VI Ca 171/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od uczestniczki postępowania K. K. na rzecz
wnioskodawczyni R. R. 1 350 (tysiąc trzysta pięćdziesiąt) zł
tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
(M.K.)
UZASADNIENIE
Uczestniczka postępowania K.K. wniosła skargę kasacyjną od
postanowienia Sądu Okręgowego w Częstochowie z 3 sierpnia 2023 r. Wniosek
o jej przyjęcie do rozpoznania uzasadniła występowaniem istotnych zagadnień
prawnych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I CSK 187/24
2
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Skarżąca oparła wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na
pierwszej spośród wymienionych przesłanek.
Przez istotne zagadnienie prawne, o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1
k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze prawnym, powstały na tle
konkretnego przepisu prawa, mający charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że
jego rozwiązanie stwarza realne i poważne trudności. Problem ten musi mieć
charakter uniwersalny, co oznacza, że jego rozwiązanie powinno służyć
rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. Chodzi przy tym o problem, którego
wyjaśnienie jest konieczne dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a więc pozostający
w związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd Najwyższy, a ustalonym
przez sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy (art. 39813 § 2 k.p.c.), i także
w związku z podstawą prawną zaskarżonego wyroku (postanowienia SN: z 21 maja
2013 r., IV CSK 53/13 oraz z 3 lutego 2012 r. I UK 271/11). Konieczne jest przy tym
przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen.
Skarżący powinien nie tylko wskazać przepis prawa (materialnego lub
procesowego), którego dotyczy zagadnienie, ale także przedstawić pogłębioną
argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie jest istotne, a jego
rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia w jego sprawie
(m.in. postanowienia SN: z 23 sierpnia 2007 r., I UK 134/07 oraz z 9 lutego 2011 r.,
III SK 41/10).
Skarżąca przedstawioną problematykę ujęła w pytaniach: „jak określić datę
rozpoczynającą bieg zasiedzenia w sytuacji, gdy okoliczności faktyczne sprawy nie
wskazują jej jednoznacznie; jaki poziom intensywności działań władczych
samoistnego posiadacza nieruchomości prowadzi do jej zasiedzenia.”
Przedstawiona przez skarżącą problematyka nie stanowi istotnego
zagadnienia prawnego. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do
I CSK 187/24
3
rozpoznania nie zawiera argumentacji jurydycznej wskazującej na występowanie
odmiennych ocen przedstawionego problemu oraz na to, że przepisy dotyczące tej
kwestii nie doczekały się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje
rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów
faktycznych. Nie jest rolą Sądu Najwyższego domyślanie się lub poszukiwanie
okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
(postanowienia SN: z 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08 oraz z 14 grudnia 2004 r.,
II CZ 142/04).
Ubocznie należy wskazać, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego
wielokrotnie wskazywano, że samoistne posiadanie, które może prowadzić do
zasiedzenia własności rzeczy, polega na faktycznym wykonywaniu uprawnień
składających się na treść prawa własności, ocena zaś charakteru posiadania wiąże
się z okolicznościami faktycznymi danej sprawy, z nich bowiem wynika, czy
posiadacz wykonywał czynności faktyczne wskazujące na samodzielny,
rzeczywisty, niezależny od woli innej osoby stan władztwa i czy jego dyspozycje
swą treścią odpowiadały dyspozycjom właściciela (np. postanowienia SN: z 3
lutego 2010 r., II CSK 430/09 oraz z 30 maja 2025 r., I CSK 4482/23). Dla istoty
posiadania jako przesłanki zasiedzenia niezbędne jest, aby wykonywane władztwo
odpowiadało treści prawa, które posiadacz nabędzie przez zasiedzenie. Konieczne
jest zatem wykonywanie takich czynności faktycznych, które wskazują na
samodzielny, niezależny od woli innej osoby stan władztwa. Konieczne jest, aby
posiadanie, które ma doprowadzić do zasiedzenia, było jawne, ponieważ władać
jak właściciel można jedynie przez podejmowanie czynności widocznych dla
otoczenia (postanowienie SN z 23 stycznia 2025 r., I CSK 440/24).
Natomiast pytanie skarżącej odnoszące się do określenia daty
rozpoczynającej bieg zasiedzenia pozostaje obok okoliczności faktycznych
niniejszej sprawy, ponieważ Sąd określił początek biegu terminu zasiedzenia […] W
związku z tym należy przypomnieć, że stosownie do art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą
skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny
dowodów.
I CSK 187/24
4
Mając powyższe na uwadze nie można przyjąć, że przesłanka przyjęcia
skargi kasacyjnej do rozpoznania została w sposób właściwy wykazana.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).
Marcin Trzebiatowski
(M.K.)
[a.ł]