I CSK 1868/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk
30 kwietnia 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 30 kwietnia 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa S. w B.
przeciwko J.R.
z udziałem interwenienta ubocznego S. spółki akcyjnej w S.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej J.R.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku
z 13 grudnia 2024 r., I AGa 19/24,
I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
II. zasądza od J.R. na rzecz S. w B. 5 400 zł (pięć tysięcy
czterysta złotych) kosztów postępowania kasacyjnego z
odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za
czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia zobowiązanemu
niniejszego postanowienia do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 15 grudnia 2023 roku Sąd Okręgowy w Białymstoku zasądził od
pozwanego J.R. na rzecz S. w B. 600 799,72 zł wraz z ustawowymi odsetkami za
opóźnienie od dnia 18 stycznia 2022 r. do dnia zapłaty (pkt 1); umorzył
postępowanie o zapłatę 3 438,67 zł wraz ustawowymi odsetkami za opóźnienie od
dnia 18 stycznia 2022 r. do dnia zapłaty (pkt 2); oddalił powództwo w pozostałym
I CSK 1868/25
2
zakresie (pkt 3) i zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 42 709,58 zł
tytułem zwrotu kosztów procesu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od
uprawomocnienia wyroku do dnia zapłaty (pkt 4).
Wyrokiem z 13 grudnia 2024 r. Sąd Apelacyjny w Białymstoku oddalił
apelację pozwanego i orzekł o kosztach postępowania.
Pozwany wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok Sądu
Apelacyjnego w całości. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
skarżący powołał się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego
sprowadzającego się do rozstrzygnięcia, który uczestnik procesu budowlanego
winien decydować o zaakceptowaniu zmiany do projektu budowlanego
w przypadku prezentowania sprzecznych stanowisk przez projektanta pełniącego
nadzór autorski nad projektem i inspektora nadzoru inwestorskiego oraz jak
w związku z tym rozkłada się odpowiedzialność uczestników procesu budowlanego
za szkodę powstałą z tego tytułu.
Skarżący wskazał zarazem, że skarga kasacyjna jest oczywiście
uzasadniona, ponieważ inspektorowi nadzoru przypisano odpowiedzialność za to,
że nie zaakceptował materiałów, które nie posiadały opinii ITB (a był uprawniony do
tego, by tej opinii żądać z uwagi na różnicę, z jakiego materiału były wykonane oba
produkty) oraz wskazywał na fakt, że dokumentacja projektowa przewiduje inne
materiały, co spowodowało przeniesienie na inspektora nadzoru uprawnień, których
w rzeczywistości nie posiadał, to jest uprawnienia do akceptacji materiałów innych,
niż przewidziane w dokumentacji projektowej.
W odpowiedzi powód wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania i zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania
kasacyjnego.
Odpowiedź na skargę wniósł także interwenient uboczny, który wnosił o jej
uwzględnienie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
I CSK 1868/25
3
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości
lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając
na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do
zagwarantowania, że skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia
prawomocnych orzeczeń, będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne.
Ograniczenie przesłanek do czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych
sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga
kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie.
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego
wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno,
przede wszystkim, być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się
w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń
(postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01),
a jednocześnie zostać przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby
umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi,
niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu
(postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02;
z 22 października 2002 r., III CZP 64/02; z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08).
Z kolei oczywista zasadność skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.)
zachodzi wówczas, gdy z treści skargi bez potrzeby głębszej analizy oraz
szczegółowych rozważań wynika, że wadliwości przytoczone w uzasadnieniu
wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, uzasadniają uwzględnienie
skargi. W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że skarga kasacyjna jest
oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentację prawną wyjaśniającą
w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie. Konieczne jest
w związku z tym wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego
i procesowego, polegającej na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu
podstawowej wiedzy prawniczej (zob. postanowienie Sądu Najwyższego
I CSK 1868/25
4
z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49; postanowienie Sądu
Najwyższego z 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 r., nr 4, poz. 75;
postanowienie Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06). Wymaga
przy tym podkreślenia, że przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste
naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz
sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego
orzeczenia (zob. postanowienie SN z 8 października 2015 r., IV CSK 189/15).
Wynikająca z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka oczywistej zasadności skargi
kasacyjnej ma charakter wyjątkowy. W konsekwencji, w judykaturze Sądu
Najwyższego przyjmuje się, że skarga kasacyjna jest zasadna w stopniu
„oczywistym”, jeżeli można ją stwierdzić „na pierwszy rzut oka”, bez potrzeby
pogłębionego badania okoliczności sprawy (zob. postanowienie SN z 2 sierpnia
2007 r., III UK 45/07).
Bliższa analiza skargi kasacyjnej wykazała, że powołane wyżej przesłanki
z art. 3989 § 1 pkt 1 i 4 k.p.c. nie zostały wykazane. Skarżący pomija bowiem, że
13 sierpnia 2014 r. powodowy szpital zawarł z pozwanym J.R. umowę na usługę
nadzoru inwestorskiego. Szczegółowy zakres zadań pozwanego jako inspektora
nadzoru inwestorskiego w czasie realizacji inwestycji określał
pkt IV załącznika nr 1 do umowy. Pozwany był zobowiązany m. in. do decydowania
o dopuszczeniu do stosowania lub odrzucenia materiałów i wszystkich elementów
i urządzeń przewidzianych do realizacji robót (ust. 4), zajmowania stanowiska
w sprawie przeprowadzenia niezbędnych ekspertyz i badań technicznych
(ust. 6 lit. b). Dodatkowo zgodnie z ust. 7 pkt IV załącznika nr 1 do umowy pozwany
był upoważniony m.in. do podejmowania decyzji o dopuszczeniu do użycia
materiałów posiadających atest producenta i zgłaszania zamawiającemu
(powodowi) zlecania wykonawcy przeprowadzania dodatkowych badań materiałów
budzących wątpliwości co do jakości.
Na mocy umowy pozwany był zatem zobowiązany m.in. do akceptacji
i wyrażania zgody na stosowanie przez wykonawcę materiałów i rozwiązań
zamiennych, co zostało szczegółowo zreferowane przez Sądy meriti. Ponosił też
pełną odpowiedzialność względem powoda, jak i bezpośrednio względem osób
trzecich, za wszystkie szkody wyrządzone wskutek niewykonania lub nienależytego
I CSK 1868/25
5
wykonania umowy (§ 2 ust. 7 umowy). Istota sporu sprowadzała się zaś do oceny
czy pozwany dochował należytej staranności przy realizacji obowiązków
wynikających z pełnienia funkcji inspektora nadzoru. Jak wynika ze zgromadzonego
w sprawie materiału dowodowego, wykonawca przedłożył liczne dowody celem
wykazania, że proponowane rozwiązanie zamienne w zakresie sufitu
podwieszanego stanowi rozwiązanie równoważne względem rozwiązania
przedstawionego w projekcie. Składały się na nie m.in. stanowisko projektantki
sprawującej nadzór autorski, ekspertyzy trzech niezależnych, zewnętrznych
podmiotów, certyfikaty, atesty higieniczne, oświadczenie producenta, wykaz
placówek służby zdrowia, w których zastosowano odnośne rozwiązanie zamienne,
stanowisko kierownika budowy itd. Jak wynika z dokonanych w sprawie ustaleń,
uzyskanie opinii ITB nie było możliwe ze względu na odpowiedź odmowną. ITB
poinformował, że nie może wskazywać systemów sufitowych podwieszanych ani
porównywać ich właściwości w kontekście wyboru oferenta dla potrzeb inwestycji.
Pomimo zgromadzonej, obszernej dokumentacji inspektor nadzoru obstawał
przy negatywnym stanowisku co do możliwości przyjęcia, że alternatywne sufity
stanowią „rozwiązanie równoważne” w rozumieniu umowy, w zasadzie opierając je
na subiektywnym przeświadczeniu, niepopartym dowodami. Skutkowało to
powstaniem szkody po stronie powoda i stanowiło podstawę do zasądzenia na jego
rzecz odszkodowania za nienależyte wykonanie umowy z 13 sierpnia 2014 r.
o pełnienie nadzoru inwestorskiego.
Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1,
11 i 3 w związku z art. 99 k.p.c. i § 2 pkt 7, § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności
radców prawnych.
Agnieszka Jurkowska-Chocyk
A.G.
I CSK 1868/25
6
[a.ł]
