I CSK 186/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk
15 kwietnia 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 15 kwietnia 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa C. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G.
przeciwko E. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością spółce komandytowej w P.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej C. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w G.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu
z 13 stycznia 2023 r., I AGa 103/22,
I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
II. zasądza od C. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w
G. na rzecz E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki
komandytowej w P. 2 700 zł (dwa tysiące siedemset złotych)
kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości
odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po upływie tygodnia
od dnia doręczenia zobowiązanemu niniejszego postanowienia
do dnia zapłaty.
A.W.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 13 stycznia 2023 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu oddalił apelację
powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z 9 grudnia 2021 r. (pkt I)
I CSK 186/24
2
i zasądził od powoda na rzecz pozwanego koszty zastępstwa procesowego
w postępowaniu apelacyjnym (pkt II).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł powód w związku
z ustawowymi przesłankami wynikającymi z art. 3899 § 1 pkt 4 k.p.c., tj.
z powołaniem się na okoliczność, że zachodzi oczywista zasadność skargi
kasacyjnej w zakresie podniesionych zarzutów naruszenia przepisów prawa
procesowego. Skarżący powołał się na naruszenie przepisów art. 378 § 1 k.p.c.
oraz art. 382 w zw. z art. 290 § 1 oraz art. 2352 § 1 pkt 2 i 5 k.p.c. Wskazał, że Sądy
obu instancji błędnie przyjęły, że nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia dowodu
z opinii instytutu naukowego, podczas gdy opinia biegłego stanowiąca oparcie
dla zaskarżonego orzeczenia, nie wyjaśniła w sposób pełny i kategoryczny
kluczowych kwestii związanych ustaleniem przyczyn unieruchomienia urządzenia
RTG.
Zdaniem skarżącego w sytuacji, gdy biegły w sporządzonej opinii wskazał
na niemożność wydania opinii zgodnie z treścią wydanego w tym zakresie
postanowienia, Sąd winien, zgodnie z wnioskiem dowodowym złożonym przez
powoda, zasięgnąć także opinii instytutu, tak aby w sprawie wszelkie wątpliwości
zostały należycie wyjaśnione. Skarżący zaznaczył też, że Sąd drugiej instancji
dopuścił się rozpoznania sprawy przy wyjściu poza granice apelacji (rozpoznania
sprawy w postępowaniu apelacyjnym).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości
lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając
na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do
zagwarantowania, że skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia
prawomocnych orzeczeń, będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne.
Ograniczenie przesłanek do czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi
I CSK 186/24
3
kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych
sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga
kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie.
Oczywistą zasadność skargi kasacyjnej można stwierdzić, gdy naruszenie
przepisów prawa, którego dopuścił się Sąd meriti przy wydawaniu orzeczenia,
widoczne jest prima facie, czyli bez konieczności przeprowadzania wnikliwych
analiz prawnych. Na skarżącym ciąży powinność przedstawienia we wniosku
o przyjęcie skargi kasacyjnej uzasadnienia nie dowolnego kwalifikowanego
naruszenia przepisów prawa procesowego lub materialnego, lecz tylko takiego,
które prowadziło do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia.
Skonstruowany przez skarżącego wywód prawny powinien wykazać,
że rozstrzygnięcie sądu obarczone jest szczególną wadą dostrzegalną dla osoby
dysponującej podstawową wiedzą prawniczą. O oczywistej zasadności skargi
kasacyjnej nie jest władna przesądzić sama strona, lecz kompetencję do tego ma
Sąd Najwyższy na etapie badania czy wystąpiły przesłanki tzw. przedsądu.
Skarżący wykorzystał skargę kasacyjną jako instrument służący
przedstawieniu subiektywnych odczuć związanych z oczekiwanymi rezultatami
postępowania rozpoznawczego przed Sądami meriti, które wbrew ocenie
skarżącego rozpoznały sprawę bez jaskrawego i rażącego naruszenia przepisów
k.p.c. Motywy zapadłych rozstrzygnięć pozwalają przyjąć, że postępowanie
dowodowe zostało przeprowadzone wyczerpująco, a powołani biegli wydali opinie,
które zarówno przez Sąd Okręgowy, jak i Sąd Apelacyjny, zostały ocenione
zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Nie mogło umknąć uwadze,
że w przypadku pierwszej opinii, dwukrotnie uzupełnionej, Sąd pierwszej instancji
odmówił twierdzeniom biegłego rzetelności, gdyż wypływały z nich sprzeczne
wnioski.
Sąd Apelacyjny wyraźnie odniósł się do tej kwestii i podkreślił trafność
decyzji o wydaniu postanowienia dopuszczającego dowód z opinii innego biegłego,
który przedstawił wiadomości specjalne dotyczące przyczyny unieruchomienia
aparatu rentgena w sposób koherentny i niebudzący wątpliwości. Przedstawione
przez biegłego rozważania były spójne – w szczególności w odniesieniu
I CSK 186/24
4
do pozostałych okoliczności przedstawionych przez strony w toku procesu. Sądy
meriti wspomniały również o niewyjaśnionym zaginięciu części, mającej kluczowe
znaczenie w zbadaniu nieprawidłowości funkcjonowania aparatu. Sąd Apelacyjny
wprost wyjaśnił, że konsekwencje nieudostępnienia przez skarżącego w trakcie
badań prowadzonych przez drugiego z biegłych pierwotnego klucza, musiały
obciążyć powoda jako tego, któremu przypisana została rola dysponenta toczącego
się sporu. Dlatego w sytuacji, gdy skarżący uniemożliwia przeprowadzenie jednego
z kluczowych dowodów, żądanie przeprowadzenia dowodu z opinii instytutu
naukowo-badawczego, jednak – co wymaga podkreślenia – w tożsamym
przedmiocie, jawi się co najmniej jako niezrozumiałe.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej zaznacza się również wyraźnie
podjęcie próby polemiki z prawidłowością poczynionych przez Sąd Apelacyjny
rozważań. Starania skarżącego w tym względzie należało ocenić jako chybione.
Podjęcie decyzji o dopuszczeniu dowodu w zakresie wiadomości specjalnych
należy bowiem do wyłącznych uprawnień sądów orzekających w sprawie. Jeżeli
Sądy meriti skorzystały z przysługującej im autonomii orzeczniczej i ostatecznie nie
dostrzegły konieczności powołania dowodów postulowanych przez skarżącego, to
w toku kontroli kasacyjnej Sąd Najwyższy nie może przymuszać ich do korzystania
ze środków dowodowych, których pominięcie w toku postępowania
rozpoznawczego znalazło swoje uzasadnienie w sferze motywacyjnej sądu. Sąd
Najwyższy nie powinien czynić tego zwłaszcza wtedy, gdy przedmiot sporu
i argumentacja zgłaszana przez strony zostały wszechstronnie rozważone
i należycie rozstrzygnięte.
Odnosząc się zaś do zagadnienia dotyczącego rozpoznania apelacji poza
granicami zarzutów apelacyjnych, to w postępowaniu apelacyjnym przed sądem
drugiej instancji obowiązuje zasada kontynuacji postępowania przed sądem
pierwszej instancji. Dlatego sąd odwoławczy rozpoznaje sprawę na nowo w sposób
w zasadzie nieograniczony (art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c.). W piśmiennictwie podaje
się, że granice apelacji to nie tylko treść zarzutów i wniosków oraz granice
zaskarżenia, czy ogólniej – jeden z elementów zakresu rozpoznania sprawy przez
sąd w postępowaniu apelacyjnym, lecz granice kognicji tego sądu. W granicach
tych mieści się zatem rozpoznanie wszystkich prawnomaterialnych aspektów
I CSK 186/24
5
sprawy, niezależnie od przedstawionych zarzutów. Nie oznacza to jednak
związania sądu zarzutami apelacyjnymi.
Skarżący w przedstawionym we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej
do rozpoznania wywodzie stara się jednak zakwestionować podstawową rolę sądu
odwoławczego podczas rozpoznawania apelacji w modelu tzw. apelacji pełnej,
którą stanowi rozpoznanie na nowo sprawy, a nie tylko samej apelacji. Analiza
motywów pisemnych zaskarżonego rozstrzygnięcia prowadzi do wniosków, że Sąd
Apelacyjny nie zastąpił Sądu Okręgowego ani w ustaleniach faktycznych, ani
w zastosowaniu do nich odpowiednich przepisów prawa. Sama zaś kontrola
merytoryczna rozstrzygnięcia, której trafnie podjął się Sąd odwoławczy
w granicach zaskarżenia, nie doprowadziła do naruszenia obowiązku rozważenia
wszystkich podniesionych w apelacji zarzutów i wniosków nawet, jeżeli wynik tej
kontroli nie odpowiadał ostatecznie oczekiwaniom procesowym skarżącego.
Powyższe prowadzi do refleksji, że nie sposób podzielić twierdzeń
skarżącego, jakoby w sprawie doszło do rażącego naruszenia przepisów
art. 378 § 1 k.p.c. oraz art. 382 k.p.c. w zw. z art. 290 § 1 k.p.c. oraz art. 2352 § 1
pkt 2 i 5 k.p.c.
Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego
orzeczono zgodnie z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 6 i § 10 ust. 4
pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie
opłat za czynności radców prawnych.
A.W.
[r.g.]
