I CSK 1841/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk
26 marca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 26 marca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa D.F. i B.F.
przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W.
o zapłatę i ustalenie,
na skutek skargi kasacyjnej Banku spółki akcyjnej w W.
od wyroku częściowego Sądu Apelacyjnego w Gdańsku
z 17 stycznia 2025 r., V ACa 1022/23,
I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
II. pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach postępowania
kasacyjnego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 31 marca 2023 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy po rozpoznaniu
sprawy z powództwa D.F. i B.F. przeciwko Bankowi Spółce Akcyjnej z siedzibą w
W. o zapłatę i ustalenie zasądził od pozwanego na rzecz powodów do niepodzielnej
ręki kwotę 18.000 złotych oraz kwotę 40.000 CHF wraz z ustawowymi odsetkami za
opóźnienie od dnia 31 sierpnia 2022 roku do dnia zapłaty (pkt 1), ustalił nieistnienie
stosunku prawnego wynikającego z umowy o kredyt dewizowy
mieszkaniowy/inwestorski nr […], zawartej w dniu 10 lipca 2008 roku pomiędzy
powodami a poprzednikiem prawnym pozwanego, Bankiem 1. S.A. z siedzibą w W.
(pkt 2), zasądził od pozwanego na rzecz powodów do niepodzielnej ręki kwotę
I CSK 1841/25
2
11.834 złotych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, za czas od dnia
uprawomocnienia się orzeczenia, którym je zasądzono, do dnia zapłaty, tytułem
zwrotu kosztów procesu (pkt 3).
Wyrokiem częściowym z 17 stycznia 2025 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku
oddalił apelację co do punktu 2. (drugiego) zaskarżonego wyroku (pkt 1)
i pozostawił rozstrzygnięcie o kosztach postępowania apelacyjnego w orzeczeniu
kończącym (pkt 2).
Pozwany wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok częściowy Sądu
Apelacyjnego w całości i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do
ponownego rozpoznania. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
powołał się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, przejawiającą się
w zastosowaniu przez Sąd odwoławczy dyspozycji art. 3851 § 1 k.c. i sankcji
z art. 58 § 2 k.c. do umowy kredytu dewizowego (walutowego), a także powołał się
na przyczyny kasacyjne z art. 3989 pkt 1 i 2 k.p.c. dotyczące konsekwencji zawarcia
w umowie kredytowej powiązanej z walutą obcą (frankiem szwajcarskim)
postanowień umownych wyrażających ryzyko walutowe i odsyłających do tabel
kursowych banku przy przeliczeniu waluty obcej na złote polskie i odwrotnie.
W odpowiedzi powodowie wnieśli o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania i zasądzenie na ich rzecz od pozwanego zwrotu kosztów
postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości
lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając
na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do
zagwarantowania, że skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia
prawomocnych orzeczeń, będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne.
Ograniczenie przesłanek do czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi
I CSK 1841/25
3
kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych
sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga
kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie.
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego
wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno,
przede wszystkim, być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się
w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń,
a jednocześnie zostać przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby
umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi,
niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu
(postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02;
z 22 października 2002 r., III CZP 64/02; z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08).
Z kolei oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
na potrzebie wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości
lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.)
wymaga wykazania jaki konkretny przepis prawa, zastosowany w danej sprawie,
jest przedmiotem rozbieżnej wykładni w judykaturze sądowej i na czym rozbieżność
ta polega, co wymaga przytoczenia orzeczeń sądów wydanych w takich samych
lub istotnie zbliżonych stanach faktycznych, względnie, jaki konkretny przepis
prawa, zastosowany w danej sprawie, wymaga interpretacji ze strony Sądu
Najwyższego, z czego potrzeba ta wynika i z jakich powodów dotychczasowy
dorobek doktryny i orzecznictwa jest w tej mierze niewystarczający. Nieodzowne
jest ponadto, podobnie jak w przypadku przyczyny kasacyjnej określonej
w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., wykazanie związku między oczekiwaną od Sądu
Najwyższego wykładnią prawa a wynikiem postępowania kasacyjnego
(postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002 r., II CZ 102/02;
z 29 lipca 2015 r., I CSK 980/14; z 19 czerwca 2018 r., IV CSK 56/18).
Bliższa analiza skargi kasacyjnej wykazała, że w sprawie nie zachodzą
powołane wyżej przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.
I CSK 1841/25
4
Przytoczone we wniosku wątpliwości odnosiły się do konsekwencji zawarcia
w umowie kredytowej powiązanej z walutą obcą (frankiem szwajcarskim)
postanowień umownych wyrażających ryzyko walutowe i odsyłających do tabel
kursowych banku przy przeliczeniu waluty obcej na złote polskie i odwrotnie.
Problematyka ta była wielokrotnie i wszechstronnie podejmowana w nowszej
judykaturze Sądu Najwyższego w odniesieniu do zbliżonych treścią umów
kredytowych oraz w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, co
doprowadziło do utrwalenia się jednolitych kierunków orzeczniczych, w które
wpisywał się zaskarżony wyrok (zob. uchwałę całej Izby Cywilnej Sądu
Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, zasadę prawną, OSNC 2024,
nr 12, poz. 118 i przywołane tam orzecznictwo).
Odnosząc się do twierdzenia o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej
(art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), należy przypomnieć, że zachodzi ona wówczas, gdy
z treści skargi bez potrzeby głębszej analizy oraz szczegółowych rozważań wynika,
że wadliwości przytoczone w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej
do rozpoznania, uzasadniają uwzględnienie skargi. W wypadku, gdy strona
skarżąca twierdzi, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna
przedstawić argumentację prawną wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża
oraz uzasadnić to twierdzenie. Konieczne jest w związku z tym wykazanie
kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego i procesowego, polegającej
na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy
prawniczej (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 10 stycznia 2003 r.,
V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49; postanowienie Sądu Najwyższego
z 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 r., nr 4, poz. 75; postanowienie Sądu
Najwyższego z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06). Wymaga przy tym podkreślenia,
że przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie
konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której
naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia
(zob. postanowienie SN z 8 października 2015 r., IV CSK 189/15). Wynikająca
z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka oczywistej zasadności skargi kasacyjnej ma
charakter wyjątkowy. W konsekwencji, w judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje
się, że skarga kasacyjna jest zasadna w stopniu „oczywistym”, jeżeli można ją
I CSK 1841/25
5
stwierdzić „na pierwszy rzut oka”, bez potrzeby pogłębionego badania okoliczności
sprawy (zob. postanowienie SN z 2 sierpnia 2007 r., III UK 45/07).
Bliższa analiza wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie
pozwala przyjąć, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w przyjętym
wyżej rozumieniu. Należy rozpocząć od przypomnienia, że w praktyce występują co
do zasady cztery rodzaje kredytów: złotowy, walutowy (dewizowy), denominowany
i indeksowany. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w wyroku z 5 marca 2025 r.,
II CSKP 308/23, kredyt walutowy zaciągany jest w walucie obcej, spłata
dokonywana jest w walucie obcej i w konsekwencji potwierdzenie salda przez bank
także wyrażone jest w walucie obcej. Kredytami walutowymi w przedstawionym
rozumieniu nie są więc kredyty, o których mowa w art. 69 ust. 2 pkt 4a i ust. 3
pr. bank., czyli kredyty denominowane lub indeksowane do walut obcych.
Elementem wyróżniającym kredyt denominowany lub indeksowany jest to, że
wysokość zobowiązania kredytobiorcy uzależniona jest od kursu waluty, do której
kredyt jest denominowany lub indeksowany. Kurs jest więc wskaźnikiem waloryzacji
zobowiązania kredytobiorcy. Uzasadnione jest zatem traktowanie kredytów
denominowanych lub indeksowanych do walut obcych, które spłacane są w tej
walucie, jako kategorii odrębnej od kredytów złotowych i kredytów walutowych.
Jak wynika z ustaleń dokonanych w sprawie, którymi Sąd Najwyższy jest
związany, uruchomienie kredytu nastąpiło na wskazany rachunek, prowadzony
w walucie PLN, w złotych polskich przy wykorzystaniu bieżącego/negocjowanego
kursu kupna dewiz dla CHF obowiązującego w Banku w dniu płatności
(art. 3.07. ust. 6 umowy). Walutą spłaty kredytu był CHF.
Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).
Agnieszka Jurkowska-Chocyk
A.G.
[SOP]
