I CSK 1817/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Agnieszka Piotrowska
20 marca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 20 marca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa G.H.
przeciwko B.C.
o ochronę dóbr osobistych,
na skutek skargi kasacyjnej G.H.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z 15 listopada 2023 r., I ACa 507/22,
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2) zasądza od powódki na rzecz pozwanego koszty
postępowania kasacyjnego w kwocie 1260 zł (jeden tysiąc
dwieście sześćdziesiąt) zł z odsetkami w wysokości odsetek
ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia
pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia
powódce odpisu tego postanowienia.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 21 grudnia 2021 r. Sąd Okręgowy w Bielsku Białej oddalił
powództwo G.H. przeciwko pozwanej B.C. o zobowiązanie pozwanej do złożenia
oświadczenia określonej treści, przepraszającego powódkę za naruszenie przez
pozwaną jej dóbr osobistych i zasądzenie zadośćuczynienia w kwocie 10 000 zł.
I CSK 1817/24
2
Apelacja powódki od tego orzeczenia została oddalona wyrokiem Sądu
Apelacyjnego w Katowicach z 15 listopada 2023 r.
Powódka wniosła skargę kasacyjną, opierając wniosek o jej przyjęcie do
rozpoznania na przyczynie kasacyjnej objętej art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia
przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, służącym
ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania
prawa, wkład Sądu Najwyższego w rozwój orzecznictwa i nauki prawa oraz
eliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu nieważnym
lub orzeczeń oczywiście niezgodnych z prawem. Stosownie do 3989 § 1 k.p.c., Sąd
Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez
stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba
wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub
skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Z punktu widzenia funkcji oraz
założeń skargi kasacyjnej jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia, rolą
„przedsądu” jest wstępna selekcja skarg pod kątem spełniania wymienionych wyżej
kryteriów (przyczyn kasacyjnych) kwalifikujących skargę do jej przedstawienia
Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powódka
podniosła, że jest ona oczywiście uzasadniona ze względu na rażące naruszenie
przez Sąd Apelacyjny przepisów postępowania wskazanych w podstawach skargi
kasacyjnych (art.382 w zw. z art. 3271 § 1 pkt 1 k.p.c. i art. 391 k.p.c. oraz art. 3271
§ 1 pkt 1 k.p.c. i art. 391 k.p.c. w zw. z art. 378 § 1 k.p.c.), przy czym naruszenie to,
jest zdaniem skarżącej, niewątpliwe i zauważalne dla każdego prawnika.
Oparcie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania na jej oczywistej
zasadności obligowało powódkę do wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia
przytoczonych we wniosku przepisów prawa materialnego lub procesowego,
I CSK 1817/24
3
naruszenia dostrzegalnego prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy
prawniczej, bez studiowania akt sprawy i prowadzenia bardziej złożonych
rozumowań (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 12 grudnia 2000, V CKN
1780/00, OSNC 2001, Nr 3, poz. 52; z 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC
2001, Nr 10, poz. 156 oraz z 15 czerwca 2018 r., III CSK 38/18). Należy też
przypomnieć, że zgodnie z powszechnie aprobowanym w orzecznictwie i nauce
prawa poglądem, o przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje per se
nawet oczywiste naruszenie konkretnego przepisu, lecz jego skutek polegający na
wydaniu oczywiście sprzecznego z prawem i nieprawidłowego orzeczenia, które z
tych przyczyn nie może się ostać w obrocie prawnym (zob. postanowienia Sądu
Najwyższego z 15 października 2015 r., III CSK 198/15; z 13 kwietnia 2016 r., V
CSK 622/15.; z 2 czerwca 2016 r., III CSK 113/16; z 27 października 2016 r., III
CSK 217/16; z 29 września 2017 r., V CSK 162/17; z 7 marca 2018 r., I CSK
664/17; z 18 kwietnia 2018 r., II CSK 726/17 z 5 października 2018 r., V CSK
168/18).
W nawiązaniu do tych, powszechnie aprobowanych w orzecznictwie i
doktrynie wymagań, jakim powinna odpowiadać przytoczona przyczyna kasacyjna,
należy w pierwszym rzędzie wskazać, że art. 3271 § 1 pkt 1 k.p.c. dotyczy
elementów składowych uzasadnienia sądu pierwszej instancji, tymczasem
skarżąca sformułowała we wniosku o przyjęcie skargi zarzuty dotycząc treści i
konstrukcji uzasadnienia Sądu Apelacyjnego, którego elementy reguluje nie ten
przepis lecz niepowołany przez skarżącą art. 387 § 21 k.p.c. Wadliwość ta
uniemożliwia Sądowi Najwyższemu odniesienie się do tego elementu wniosku o
przyjęcie skargi (art. 39813 § 2 k.p.c.). Co do zarzutu rażącego naruszenia art. 378
§ 1 k.p.c., należy odwołać się do ugruntowanego poglądu, że skarżący powinien
wykazać oczywistość naruszenia określonej regulacji w sposób odrębny i
samodzielny, bez prostego odwoływania się do podstaw kasacyjnych i ich
uzasadnienia, które nie podlegają badaniu na etapie tak zwanego przedsądu.
Wniosek nie spełnia tego wymagania. Niezależnie od tego należy przypomnieć, że
z, określonej w art. 378 § 1 k.p.c., powinności sądu drugiej instancji wynika nie tyle
konieczność osobnego omówienia przez sąd w uzasadnieniu orzeczenia każdego
argumentu podniesionego w apelacji, ile odniesienia się do sformułowanych w
I CSK 1817/24
4
apelacji zarzutów i wniosków w taki sposób, z którego wynika, że zostały one przez
sąd drugiej instancji w całości rozważone przed wydaniem orzeczenia (zob. wyroki
Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2012 r., III CSK 300/11, OSNC 2012 r., nr 12,
poz. 144 i z 4 września 2014 r., II CSK 478/13, OSNC–ZD 2015 r., nr D, poz. 64).
W tym stanie rzeczy orzeczono, jak w sentencji (art.3989 § 2 oraz art. 98 w zw.
z art. 108 i art.39821 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.).
(A.D.)
[SOP]
Agnieszka Piotrowska
