I CSK 1659/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Aleksander Stępkowski
2 lipca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 2 lipca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa J.W.
przeciwko L.B.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej J.W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z 13 listopada 2025 r., V AGa 242/24,
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
2) zasądza od J.W. na rzecz L.B. kwotę 2700 zł (dwa tysiące
siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
kasacyjnego
wraz
z
odsetkami
w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie za czas po
upływie tygodnia od dnia doręczenia niniejszego postanowienia
J. W. do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 13 listopada 2025 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach, w sprawie z
powództwa J.W. przeciwko L.B., o zapłatę, na skutek apelacji pozwanego od
wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 19 lutego 2024 r., zmienił
zaskarżony wyrok w ten sposób, że oddalił powództwo (pkt I) oraz rozstrzygnął o
kosztach postępowania (pkt II).
I CSK 1659/26
2
Wyrok został zaskarżony przez stronę powodową. Jako uzasadnienie
wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania strona powodowa wskazała,
że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne oraz zachodzi potrzeba
wykładni przepisów prawa.
Strona pozwana złożyła odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniosła o
odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ewentualnie o oddalenie
skargi kasacyjnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej
merytorycznego rozpoznania.
Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu
postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na
ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości
orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu
prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub
oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń
umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Konieczna selekcji
skarg pod kątem realizacji tego celu odbywa się w drodze badania zasadności
wniosku skarżącego o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Przesłanki
pozytywnej weryfikacji tego wniosku określa art. 3989 § 1 k.p.c. Są nimi: (1)
występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego; (2) istnienie potrzeby
wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów; (3) nieważność postępowania lub (4)
oczywista zasadność skargi. Dokonując tej weryfikacji, Sąd Najwyższy bada
jedynie to, czy w sprawie zaistniała przynajmniej jedna z przesłanek
uzasadniających wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, nie zaś podstawy
kasacyjne i ich uzasadnienie.
I CSK 1659/26
3
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że istotnym
zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie
objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy
i nierozstrzygnięte dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić
do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga
jego sformułowania oraz uzasadnienia twierdzenia, że występuje ono w danej
sprawie (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 28 listopada 2003 r., II CK
324/03, 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07,
22 listopada 2007 r., I CSK 326/07, 26 września 2005 r., II PK 98/05, 10 maja
2019 r., I CSK 627/18).
Natomiast powołanie się na przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wskazania przepisu
prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości, określenia zakresu koniecznej
wykładni, wykazania, że wątpliwości interpretacyjne mają poważny charakter i
wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy, a jeżeli podstawą wniosku w
tym zakresie jest twierdzenie o występujących w orzecznictwie sądowym
rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez sądy różnej wykładni przepisu,
konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń, dokonanie ich analizy i wykazanie,
że rozbieżność wynika z różnej wykładni przepisu (zob. postanowienie Sądu
Najwyższego z 15 października 2002r., II CZ 102/02, postanowienie Sądu
Najwyższego z 28 marca 2007r., II CSK 84/07, postanowienie Sądu Najwyższego z
11 stycznia 2008r., I UK 283/07, postanowienie Sądu Najwyższego z 8 lipca 2008r.,
I CSK 111/08).
W skardze kasacyjnej przedstawiono jeden problem prawny, jako spełniający
łącznie wymagania wynikające z art. 3989 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.c. Skarżący wskazał,
że niezbędne jest wyjaśnienie czy w ramach charakteru odpowiedzialności
przewoźnika, o której mowa w art. 17 ust. 1 i 2 Konwencji CMR, należałoby oceniać
i porównywać zachowanie przewoźnika do miernika należytej staranności
(najwyższy stopień staranności) określonego nie tylko na podstawie ustaleń stron w
obrębie danego stosunku prawnego, ale także na podstawie czynników
obiektywnych i zewnętrznych, co prowadzi do nałożenia na przewoźnika
obowiązku, monitorowania i przewidywania typowych, obiektywnie możliwych ryzyk
I CSK 1659/26
4
związanych z przewozem międzynarodowym i podejmowania wszelkich
adekwatnych środków ochrony ładunku celem odparcia takich ryzyk, nawet jeśli nie
zostały one wyraźnie określone w umowie przewozu? Czy też przeciwnie - miernik
należytej staranności przewoźnika powinien być każdorazowo określany wyłącznie
w ścisłym związku z treścią ustaleń stron w ramach danego stosunku
zobowiązaniowego, zaś obowiązek przewidywania przez przewoźnika ryzyk, które
nie zostały skonkretyzowane w umowie przewozu, stanowiłby w istocie obowiązek
nadmierny, oderwany od reguł wyznaczonych przez ramy konkretnego stosunku
prawnego.
Stanowisko zawarte w skardze nie jest uzasadnione, zaś przedstawiony
problem nie spełnia kryteriów z art. 3989 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.c.
Zbliżone zagadnienie zostało już wyjaśnione w wyroku Sądu Najwyższego z
17 listopada 1998 r. (III CKN 23/98, OSNC 1999, nr 4, poz. 85), który wskazał, że
nie ma w świetle art. 355 k.c. podstaw do obciążania przewoźnika w
międzynarodowym transporcie samochodowym bezwzględnym obowiązkiem
zapobieżenia skutkom napadu rabunkowego z groźbą lub użyciem broni, gdyż
zadanie takie byłoby niewykonalne, a jego odpowiedzialność opierałaby się nie na
zasadzie ryzyka, lecz miała charakter absolutny, co w stosunkach cywilnoprawnych
jest wyjątkiem. Po drugie, skarżący całkowicie pomija, że przyczyną oddalenia
powództwa była również ocena dokonana przez Sąd, iż przedstawione kwoty
obciążeń nie wskazują, by były one adekwatne do wskazań zawartych w art. 23
Konwencji. Strona powodowa nie wykazała jaki towar został zutylizowany oraz jaką
wartość giełdową, rynkową lub jaką zwykłą wartość miały towary tego samego
rodzaju i jakości. Dochodzone kwoty nie stanowią wartości giełdowej, rynkowej lub
zwykłej wartości towarów tego samego rodzaju i jakości, lecz wartość-handlową, tj.
wartość zaoferowaną przez kontrahenta.
Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono
na podstawie art. 98 § 1 i art. 99 k.p.c. w związku z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art.
39821 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 6, § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra
I CSK 1659/26
5
Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności
radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r., poz. 118).
(M.M.)
[SOP]
