I CSK 162/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk
20 sierpnia 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 20 sierpnia 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa M. spółki
z ograniczoną odpowiedzialnością w W.
przeciwko K.N.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej K.N.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z 12 kwietnia 2024 r., VII AGa 876/22,
I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
II. zasądza od K.N. na rzecz Prokuratorii Generalnej
Rzeczypospolitej Polskiej 12 500 zł (dwanaście tysięcy pięćset
złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z
odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w
spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia
od dnia doręczenia zobowiązanemu niniejszego postanowienia
do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2022 r. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego
K.N. na rzecz M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. 5 520 000 zł wraz z
ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 29 maja 2020 r. do dnia zapłaty (pkt
I CSK 162/26
2
1),
w pozostałej części oddalił powództwo (pkt 2) i orzekł o kosztach postępowania
(pkt 3).
Wyrokiem z 12 kwietnia 2024 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie odrzucił
apelację pozwanego co do punktu drugiego zaskarżonego wyroku (pkt 1); zmienił
częściowo punkt drugi zaskarżonego wyroku w ten sposób, że zasądził dodatkowo
od K.N. na rzecz pozwanego 69 882,33 zł wraz z ustawowymi odsetkami za
opóźnienie liczonymi od dnia 29 maja 2020 r. do dnia zapłaty (pkt 2); zmienił punkt
trzeci zaskarżonego wyroku w ten sposób, że ustalił, że K.N., jako strona
przegrywająca sprawę, obowiązany jest zwrócić w całości pozwanemu poniesione
przez niego koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony i
szczegółowe ich wyliczenie pozostawił referendarzowi sądowemu (pkt 3); oddalił
apelację powoda w pozostałym zakresie (pkt 4); oddalił apelację pozwanego (pkt
5); orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego (pkt 6).
Pozwany wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok Sądu
Apelacyjnego co do pkt 1-3 i 5-6. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania wskazał, że zaskarżony wyrok został wydany w warunkach
nieważności postępowania, tj. z naruszeniem art. 379 pkt 4 k.p.c. Wskazał także,
że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona i zarazem występuje w niej
istotne zagadnienie prawne, które ujął w formie pytania: „jaki charakter prawny ma
sposób wykonywania przez powoda obowiązków notyfikacyjnych w kontekście
postanowień umowy poręczenia?”.
Powód w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o odmowę przyjecia jej do
rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości
lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając
na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki
I CSK 162/26
3
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do
zagwarantowania, że skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia
prawomocnych orzeczeń, będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne.
Ograniczenie przesłanek do czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych
sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga
kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarżący nie uprawdopodobnił,
by w sprawie doszło do nieważności postępowania apelacyjnego. Kwestia
sprzeczności składu orzekającego z przepisami prawa w rozumieniu
art. 379 pkt 4 k.p.c. wymagałaby zbadania czy wadliwość procesu powołania
sędziego prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu
niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji, art. 47 Karty
i art. 6 ust. 1 EKPCz. Brak bowiem podstaw do przyjęcia, że każdy sędzia sądu
powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie uczestnictwa w konkursie
przed Krajową Radą Sądownictwa po dniu 17 stycznia 2018 r., nie spełnia
minimalnego standardu bezstronności i że każdorazowo sąd z jego udziałem jest
nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 379 pkt 4 k.p.c. (por. wyrok Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 24 marca 2026 r., C-521/21, MJ przeciwko
AA; uchwała połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA 1-41101/20,
zakwestionowana w wyroku TK z 20 kwietnia 2020 r., U 2/20).
We wniosku nie powołano argumentów, które stwarzałyby wystarczającą
podstawę do przyjęcia, że wobec okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego
zasiadającego w składzie sądu wydającego zaskarżony wyrok, doszło –
w okolicznościach sprawy rozstrzygniętej zaskarżonym wyrokiem – do naruszenia
standardu niezawisłości i bezstronności sądu.
Przechodząc do pozostałych kwestii podniesionych we wniosku należy
przypomnieć, że istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu
art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas
w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa.
I CSK 162/26
4
Problem ten powinien odnosić się do konkretnych przepisów prawa i być
sformułowany w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy
wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (postanowienie Sądu Najwyższego
z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01), a jednocześnie zostać przedstawiony w sposób
ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie
uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumpcji
i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (postanowienia Sądu Najwyższego:
z 15 października 2002 r., III CZP 66/02; z 22 października 2002 r., III CZP 64/02;
z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08).
Z kolei oczywista zasadność skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.)
zachodzi wówczas, gdy z treści skargi bez potrzeby głębszej analizy oraz
szczegółowych rozważań wynika, że wadliwości przytoczone w uzasadnieniu
wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, uzasadniają uwzględnienie
skargi. W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że skarga kasacyjna jest
oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentację prawną wyjaśniającą
w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to twierdzenie. Konieczne jest
w związku z tym wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia prawa materialnego
i procesowego, polegającej na jego oczywistości prima facie, przy wykorzystaniu
podstawowej wiedzy prawniczej (zob. postanowienie Sądu Najwyższego
z 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz. 49; postanowienie Sądu
Najwyższego z 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 r., nr 4, poz. 75;
postanowienie Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2006 r., II CZ 28/06). Wymaga
przy tym podkreślenia, że przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste
naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz
sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego
orzeczenia (zob. postanowienie SN z 8 października 2015 r., IV CSK 189/15).
Wynikająca z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka oczywistej zasadności skargi
kasacyjnej ma charakter wyjątkowy. W konsekwencji, w judykaturze Sądu
Najwyższego przyjmuje się, że skarga kasacyjna jest zasadna w stopniu
„oczywistym”, jeżeli można ją stwierdzić „na pierwszy rzut oka”, bez potrzeby
pogłębionego badania okoliczności sprawy (zob. postanowienie SN z 2 sierpnia
2007 r., III UK 45/07).
I CSK 162/26
5
Analiza motywów zaskarżonego orzeczenia – w zestawieniu z lakonicznymi
rozważaniami wniosku – nie pozwala przyjąć, że w sprawie wykazano powołane
wyżej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Ogólnikowe uzasadnienie wniosku stanowi w istocie polemikę z oceną
prawną Sądu drugiej instancji oraz próbę weryfikacji prawidłowości dokonania
przez Sąd drugiej instancji ustaleń faktycznych i oceny prawnej w sprawie, co nie
jest celem postępowania kasacyjnego i nie może skutecznie uzasadniać wniosku
o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Ubocznie należało zauważyć, że powołując wskazane wyżej przyczyny
kasacyjne skarżący popadł w sprzeczność. Jasne jest bowiem, że albo w sprawie
występuje zagadnienie prawne, a więc kwestia trudna, dotychczas
nierozstrzygnięta i wymagająca pogłębionej analizy, ewentualnie – potrzeba
wykładni relewantnych przepisów na szczeblu Sądu Najwyższego z racji ich
ponadprzeciętnego stopnia trudności albo też skarga jest zasadna w sposób
oczywisty, co zakłada niewystępowanie w sprawie żadnych zagadnień prawnych,
poważnych wątpliwości interpretacyjnych lub rozbieżności w orzecznictwie
(por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 4 kwietnia 2011 r., II UK 24/11,
z dnia 29 lipca 2015 r., I CSK 980/14, i z dnia 18 października 2016 r.,
I UK 466/15).
Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c.).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1,
11 i 3 w związku z art. 99 k.p.c. i § 2 pkt 9, § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności
radców prawnych.
A.G.
[a.ł]
