I CSK 1577/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Maciej Kowalski
29 stycznia 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 29 stycznia 2026 r. w Warszawie
w sprawie ze skargi B. A. o wznowienia postępowania zakończonego
prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w Łasku
z 27 grudnia 1993 r., I Ns 292/93,
z udziałem Spółdzielni Rolniczo-Usługowej O. w O., M. J., J. K., W. K., T. O., E. P.,
A. S. i M. S.
o zasiedzenie,
na skutek skargi kasacyjnej W. K.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Sieradzu
z 10 kwietnia 2024 r., I Ca 107/24,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
2.
zasądza
od
W.K.
na
rzecz
B.A.
240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów
postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości odsetek
ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia
pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia
niniejszego
orzeczenia
W.K.
do
dnia
zapłaty.
(a.z.)
UZASADNIENIE
I CSK 1577/25
2
W skardze kasacyjnej wywiedzionej od postanowienia Sądu Okręgowego
w Sieradzu z 10 kwietnia 2024 r. uczestnik W. K. wniósł o przyjęcie skargi do
rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
Skarżący podniósł, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne
polegające na tym, że sąd odwoławczy przyjmując za własne ustalenia sądu
pierwszej instancji i nie prowadząc własnego postępowania dowodowego mimo
zobowiązania do rozważenia wszelkich podniesionych w apelacji zarzutów
i dokonania własnych ustaleń, prowadzi do rewizji postanowienia o stwierdzeniu
zasiedzenia, efektem czego jest podważenie zawartych w dobrej wierze aktów
nabycia ziemi. W istocie konsekwencja taka nie powinna zwalniać od dokonania
własnej oceny dowodów, gdyż praktyka taka zaprzecza istocie kontroli odwoławczej
wyroku sądu pierwszej instancji.
Wskazał, że istnieje konieczność rozpatrzenia naruszenia przepisów prawa
procesowego zwłaszcza art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c., polegającego na
nierozpoznaniu sprawy w granicach apelacji i w oparciu o materiał zebrany
w pierwszej i drugiej instancji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba
wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub
skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Mając powyższe na względzie podkreślić należy, że cel wymagania
przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez
prawidłowe powołanie i wyczerpujące uzasadnienie istnienia przesłanek
o charakterze publicznoprawnym, które - zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. - będą mogły
stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej
do rozpoznania.
I CSK 1577/25
3
Za istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. uznaje
się zagadnienie dotychczas nierozstrzygnięte w orzecznictwie, a zatem takie, które
cechuje się przymiotem nowości i którego wyjaśnienie może sprzyjać rozwojowi
prawa (zob. np. postanowienia SN: z 21 stycznia 2022 r., I CSK 1285/22;
z 24 kwietnia 2023 r., I CSK 4950/22; z 20 grudnia 2023 r., I CSK 4003/23).
Powołanie się na przyczynę kasacyjną wymienioną w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
wymaga sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on znaczenie
dla rozwoju prawa lub precedensowy charakter. Zagadnienie prawne powinno przy
tym zostać oparte na konkretnych, powołanych we wniosku o przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania przepisach prawa, które jednocześnie pozostają
w związku z podstawami wniesionego środka prawnego. Zagadnienie takie musi
zostać ujęte w sposób abstrakcyjny - tak, aby jego rozstrzygnięcie mogło
uzyskać ogólniejsze znaczenie, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą.
Konieczne jest także powołanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych
ocen przedstawionego problemu i zaprezentowanie możliwych kierunków
interpretacyjnych (zob. np. postanowienia SN: z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07;
z 10 kwietnia 2014 r., IV CSK 623/13; z 16 grudnia 2021 r., V CSK 289/21;
z 23 grudnia 2022 r., I CSK 3245/22; z 14 czerwca 2023 r., I CSK 1253/23;
z 4 września 2023 r., I CSK 1862/23; z 31 stycznia 2024 r., I CSK 2718/23).
Analiza przedstawionego przez
na przyjęcie, że podnoszona kwestia
w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
skarżącego problemu nie pozwala
stanowi istotne zagadnienie prawne
Wskazane przez skarżącego zagadnienie jest osadzone w okolicznościach
konkretnej sprawy. Skarżący opiera je na swojej ocenie rozstrzygnięcia
nie wykazując, że jest to uniwersalne zagadnienie prawne, które można
zakwalifikować jako zagadnienie nowe. Problematyka zakresu kognicji sądu
apelacyjnego była przedmiotem licznych wypowiedzi judykatury i nie wywołuje
obecnie wątpliwości zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie.
Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
sprowadza się do przedstawienia wątpliwości uczestnika co do prawidłowości
postępowania odwoławczego, nie zawiera natomiast stosownego wywodu,
I CSK 1577/25
4
z wykorzystaniem doktryny i orzecznictwa, wskazującego na znaczenie odpowiedzi
na przedstawione pytanie prawne dla rozwoju prawa.
Skarżący nie zaprezentował wystarczającej argumentacji jurydycznej
potwierdzającej, że zagadnienie to ma charakter rzeczywisty w tym znaczeniu, że
istnieją co najmniej dwie równorzędne możliwości jego rozstrzygnięcia. Innymi
słowy, nie przytoczył – co jest niezbędne - poglądów orzecznictwa i doktryny, które
wskazywałyby na istnienie rozbieżnych interpretacje przywołanej regulacji i racje
jurydyczne stojące za nimi (zob. postanowienie SN z 18 grudnia 2025 r., I CSK
3743/24).
Postępowanie odwoławcze w ramach k.p.c. opiera się na modelu apelacji
pełnej, który nie ogranicza apelującego jedynie do wskazania podstaw określonych
w kodeksie, lecz na podstawie art. 382 k.p.c. przyznaje mu także możliwość
wprowadzenia nowego materiału dowodowego i faktycznego. W obowiązującym
aktualnie modelu apelacji sąd drugiej instancji powtórnie rozpoznaje sprawę
merytorycznie, w granicach zaskarżenia, co zakłada konieczność dokonania
ustaleń faktycznych, z uwzględnieniem materiału sprawy zgromadzonego zarówno
w pierwszej, jak i drugiej instancji. W ramach kompetencji rozpoznawczej
i kontrolnej sąd drugiej instancji może podtrzymać ustalenia faktyczne stanowiące
podstawę wydania wyroku sądu pierwszej instancji, albo je zmienić, nawet bez
przeprowadzenia postępowania dowodowego uzasadniającego odmienne
ustalenia, chyba że szczególne okoliczności wymagają ponowienia lub
uzupełnienia tego postępowania (zob. np. zob. uchwałę składu siedmiu sędziów SN
z 23 marca 1999 r., III CZP 59/98, OSNC 1999, z. 7-8, poz. 124; wyroki SN
z 27 lutego 2019 r., II CSK 29/18; z 20 sierpnia 2025 r., II CSKP 1660/22;
postanowienie SN z 18 marca 2024 r., I CSK 170/23).
W sytuacji, gdy sąd drugiej instancji nie uzupełnia postępowania
dowodowego ani, po rozważeniu zarzutów apelacyjnych, nie znajduje podstaw
do zakwestionowania oceny dowodów i ustaleń faktycznych orzeczenia sądu
pierwszej instancji, może te ustalenia przyjąć za podstawę faktyczną swojego
rozstrzygnięcia. także wtedy, gdy były one kwestionowane w apelacji.
Wystarczające jest wówczas, by stanowisko to znalazło odzwierciedlenie
I CSK 1577/25
5
w uzasadnieniu orzeczenia drugoinstancyjnego (zob. np. wyroki SN z 20 stycznia
2000 r., sygn. akt I CKN 356/98, i z 17 lipca 2009 r., sygn. akt IV CSK 110/09).
W orzecznictwie Sadu Najwyższego wyjaśnione zostało przy tym, ze nie jest
bezwzględnym warunkiem prawidłowego rozpoznania sprawy przez sąd drugiej
instancji odniesienie się do każdego z zarzutów podniesionych w apelacji.
Z ustanowionego w art. 378 § 1 k.p.c. obowiązku rozpoznania sprawy w granicach
apelacji nie wynika bowiem konieczność osobnego omówienia przez sąd
w uzasadnieniu wyroku każdego argumentu apelacji. Wystarczające jest,
odniesienie się przez sąd drugiej instancji do zarzutów i wniosków apelacji
w sposób wskazujący na to, że zostały one przez ten sąd w całości rozważone
przed wydaniem rozstrzygnięcia (zob. wyroki SN: z 4 września 2014 r., II CSK
478/13, OSNC-ZD 2015, nr 4, poz. 64; z 4 września 2014 r., I PK 25/14, OSNP
2016, nr 1, poz. 6; z 5 lipca 2024 r., II CKSP 900/22; postanowienia SN: z 23 lutego
2017 r., I CSK 578/16; z 11 lutego 2021 r. I CSK 709/20).
W sprawie nie zachodzi także nieważność postępowania, którą Sąd
Najwyższy bierze pod rozwagę - w granicach zaskarżenia - z urzędu ( art. 39813 § 1
w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.).
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., Sąd
Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 3
w zw. z art. 108 § 1 w zw. z art. 39821 w zw. z art. 391 § 1 i art. 13 § 2 k.p.c.
Maciej Kowalski
(a.z.)
[a.ł]
