I CSK 1536/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
28 października 2025 r.
SSN Krzysztof Wesołowski
na posiedzeniu niejawnym 28 października 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa Bank spółki akcyjnej w W.
przeciwko M. K.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej M. K.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z 12 września 2024 r., VII AGa 233/24,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
W związku ze skargą kasacyjną pozwanej M.K. od wyroku Sądu
Apelacyjnego w Warszawie z 12 września 2024 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania
przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie
i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych
I CSK 1536/25
2
funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć
rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo
jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej
funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której
rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa,
skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że
Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie
ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej
indywidualnej sprawie.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł na
przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Przesłanka ta nie została
spełniona.
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest
zagadnienie nowe, nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego rozstrzygnięcie
może przyczynić się do rozwoju prawa. Odwołanie się do tej przesłanki przyjęcia
skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga – jak wynika z orzecznictwa Sądu
Najwyższego – sformułowania tego zagadnienia z przytoczeniem wiążących się
z nim konkretnych przepisów prawnych oraz przedstawienia argumentów
świadczących o rozbieżnych ocenach prawnych (zob. np. postanowienia SN z:
7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05; 25 maja 2021 r., II CSK 96/21). Ponadto,
w judykaturze Sądu Najwyższego utrwalił się pogląd, że wskazanie przyczyny
określonej w powołanym przepisie nakłada na skarżącego obowiązek
przedstawienia zagadnienia o charakterze abstrakcyjnym wraz z argumentami
prowadzącymi do rozbieżnych ocen prawnych, wykazania, że nie zostało ono
rozstrzygnięte w dotychczasowym orzecznictwie, a wyjaśnienie go ma znaczenie
nie tylko dla rozstrzygnięcia tej konkretnej sprawy, ale także innych podobnych
spraw, przyczyniając się do rozwoju prawa. Nie może mieć charakteru
kazuistycznego i służyć uzyskaniu przez skarżącego odpowiedzi odnośnie do
kwalifikacji prawnej szczegółowych elementów podstawy faktycznej zaskarżonego
orzeczenia (zob. m.in. postanowienia SN z: 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01,
I CSK 1536/25
3
OSNC 2002, nr 12, poz. 151; 30 kwietnia 2015 r., V CSK 598/14; 15 kwietnia 2021
r., I CSK 720/20).
Występowania istotnego zagadnienia prawnego skarżąca upatruje
w konieczności udzielenia odpowiedzi na następujące pytania:
„Czy do pism składanych kredytobiorcy przez bank na podstawie art. 75 oraz
art. 75c Prawa bankowego zastosowanie mają przepisy Kodeksu cywilnego
dotyczące oświadczeń woli (art. 60 i nast. k.c.) czy też przepisy o innych
oświadczeniach (art. 651 k.c.)? A w przypadku odpowiedzi negatywnej,
rozstrzygnięcie czy pisma banku zmierzające do rozwiązania stosunku prawnego
(umowy kredytu), takie jak wezwania do zapłaty, informacje o możliwości
skorzystania z postępowania restrukturyzacyjnego i w końcu wypowiedzenie
umowy kredytu, wymagają podpisu upoważnionego pracownika banku, podpisu
dowolnego pracownika banku, czy też nie wymagają podpisu w ogóle?”
„Kolejnym zagadnieniem prawnym, którego rozstrzygnięcie może mieć
wpływ na kierunek orzeczniczy jest dopuszczalność wypowiedzenia umowy
kredytu, uczynionego z zastrzeżeniem warunku - niezapłacenia zadłużenia
w oznaczonym terminie.”
Wskazywane przez skarżącego wątpliwości nie mogą być uznane za istotne
zagadnienia prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że rozwiązania z art. 75c
ust. 1 i 2 pr. bank. mają na celu ochronę kredytobiorcy przed zaskakującym
i niespodziewanym wypowiedzeniem umowy kredytu, mając na względzie doniosłe
skutki, jakie wypowiedzenie wywiera na sytuację finansową kredytobiorcy.
Niezależnie zatem od przewidzianego w art. 75 ust. 2 pr. bank. gwarancyjnego 30
dniowego terminu wypowiedzenia, kredytobiorca powinien zostać najpierw
wezwany do zapłaty i dysponować co najmniej 14 dniami roboczymi na spłatę
zadłużenia, ewentualnie na złożenie wniosku o jego restrukturyzację, o czym
powinien zostać pouczony w wezwaniu do zapłaty.
Z przepisów tych nie wynika jednak, aby wezwanie do zapłaty i oświadczenie
woli, którego treścią jest wypowiedzenie umowy kredytu, musiały zostać złożone
w formie odrębnych dokumentów (pism). Jeżeli umowa łącząca strony nie stanowi
inaczej, dopuszczalna jest konstrukcja wypowiedzenia umowy kredytu
I CSK 1536/25
4
w powiązaniu z wezwaniem do uregulowania zadłużenia i pouczenie o możliwości
złożenia wniosku o restrukturyzację zadłużenia (zob. wyrok SN: z 6 czerwca 2024
r., II CSKP 1927/22; z 16 maja 2024 r., II CSKP 1019/22; z 21 lutego 2024 r., II
CSKP 1860/22; z 15 stycznia 2025 r., II CSKP 1050/24, wyrok Sądu Najwyższego
z 3 kwietnia 2025 r., II CSKP 559/22).
Dopuszczalne jest, co do zasady, dokonanie czynności prawnej zawierającej
zastrzeżenie, że jej skutek zależy od skorzystania z uprawnienia lub woli
wykonującego zobowiązanie, a zdarzenie zależne od zachowania strony może
polegać na spełnieniu lub niespełnieniu świadczenia. Zastrzeżenie to podlega
ocenie na podstawie art. 3531 k.c., z uwzględnieniem normatywnej konstrukcji
warunku określonej w art. 89 k.c. Zastrzeżenie warunku polegającego na spełnieniu
świadczenia jest co do zasady dopuszczalne także w jednostronnej czynności
prawnej obejmującej wypowiedzenie umowy, co dotyczy także wypowiedzenia
umowy o kredyt pod warunkiem niezapłacenia zadłużenia (zob. wyrok SN z 15
stycznia 2025 r., II CSKP 1050/24).
W orzecznictwie Sądu Najwyższego jednolicie uznaje się również, że
zastrzeżenie warunku polegającego na spełnieniu świadczenia jest co do zasady
dopuszczalne także w jednostronnej czynności prawnej obejmującej
wypowiedzenie umowy, co dotyczy także wypowiedzenia umowy o kredyt pod
warunkiem niezapłacenia zadłużenia (por. wyrok SN z 8 września 2016 r., II CSK
750/15; postanowienia SN: z 28 maja 2020 r., I CSK 547/19; z 25 czerwca 2020 r.,
V CSK 56/20; z 14 kwietnia 2022 r., I CSK 546/22; z 24 czerwca 2022 r., I CSK
1586/22; z 13 stycznia 2023 r., I CSK 1606/22). Dostrzega się przy tym, że
konstrukcja warunkowego wypowiedzenia umowy kredytowej jest w istocie
prokonsumencka, gdyż daje kredytobiorcy "ostatnią szansę" na utrzymanie umowy
(por. postanowienia SN: z 25 czerwca 2020 r., VCSK 56/20; z 24 czerwca 2022 r.,
I CSK 1586/22). Trafnie też zwraca się uwagę, że argument przytaczany przeciwko
dopuszczalności zastrzeżenia w wypowiedzeniu warunku, iż warunek ten stwarza
stan niepewności po stronie adresata wypowiedzenia, jest nieaktualny, gdy ów
warunek polega na spełnieniu świadczenia przez adresata. Adresat ma wówczas
pełną wiedzę, czy dokonał spłaty zadłużenia, a tym samym czy i z jakim dniem
I CSK 1536/25
5
wypowiedzenie umowy stało się skuteczne (por. postanowienie SN z 28 maja 2020
r., I CSK 547/19).
Jednocześnie należy uznać, że nie budzi wątpliwości fakt, iż korespondencja
banku, która zawiera wypowiedzenie umowy powinna zostać podpisana przez
umocowanego pracownika, co w niniejszej sprawie miało bez wątpienia miejsce -
bowiem korespondencję podpisała kierownik Wydziału Umów Wypowiedzianych
Banku – A. P. Stosowane zaś pełnomocnictwo materialne z 2 listopada 2016 r,.
zawierające m.in. możność wypowiadania kredytów, potwierdzone przez
pełnomocnika reprezentującego bank w sprawie. zalega w aktach na k. 19.
Natomiast monity windykacyjne (wezwania do zapłaty, informacje o możliwości
skorzystania z postępowania restrukturyzacyjnego) według umowy łączącej strony
nie musiały być w ogóle w formie pisemnej - vide: par. 6 umowy pkt 3). Formą
pisemna, zresztą zachowana przez bank, obowiązywała zgodnie z umową - w
zakresie jej wypowiedzenia, a nie przypomnień windykacyjnych, czy też wezwań do
zapłaty - vide: par 12 ust. 1 Umowy - k. 15v.
Nie można zatem przyjąć, że przedstawione wątpliwości spełniają
wymagania istotnych zagadnień prawnych w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c.).
M.L.
[a.ł]
