Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Aktualizacja: 12 lipca 2026
Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych albo wynikających z właściwości czynności prawnej, powstanie lub ustanie skutków czynności prawnej można uzależnić od zdarzenia przyszłego i niepewnego (warunek).
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… Z powyższego wynika, że powstanie po stronie pozwanego obowiązku zwrotu powódce kwoty 20.000 zł zostało uzależnione przez strony od warunku zawieszającego w rozumieniu art. 89 k.c. W ocenie Sądu ustalone przez strony określenie „kiedy sklep zacznie zarabiać” należy bowiem traktować jako zdarzenie przyszłe i niepewne. W dzisiejszych realiach gospodarczych nie sposób bowiem założyć, że osiągnięcie zysku przez sklep jest pewne…
Fragment uzasadnienia
… niniejszego procesu. Wskazać jeszcze należy, że z zakresu art.411 pkt 4 k.c. wyłączone są jedynie roszczenia, których powstanie zależy od warunku zawieszającego ( art.89 k.c. ), gdyż przed ziszczeniem się tego warunku należy je uznać za nieistniejące. Warunek zawieszający oznacza uzależnienie w treści czynności prawnej / umowie stron powstania lub ustania skutków czynności prawnej od zdarzenia przyszłego i niepewnego.…
Fragment uzasadnienia
… prawnego przewłaszczenia, ani ustawie, a tym bardziej zasadom współżycia społecznego; IV . naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 140 k.c. w zw. z art. 89 k.c. poprzez ich błędną wykładnię uznającą, że „przeniesienie praw rzeczowych do czasu spłaty kredytów” jest czynnością bezwzględnie nieważną w sytuacji, gdy czynność prawna może wywoływać skutki pod warunkiem chyba, że sprzeciwia się temu ustawa lub…
Fragment uzasadnienia
… sprawy o pozbawienie wykonalności w/w tytułu wykonawczego . Oświadczenie z dnia 12 października 2009r. zawiera w swojej treści zastrzeżenie warunku w rozumieniu art. 89 k.c. Warunek ma tu charakter zawieszający , bowiem skutki czynności prawnej mają dopiero powstać. Ziszczenie jednak tego warunku nastąpiło z dniem 13 maja 2008r. , kiedy to J. K. (1) zmarł. Z tym bowiem dniem przestała być wykonywana przez J. K. (1) umowa…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 89: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 89 Kodeksu cywilnego wprowadza ważną zasadę dotyczącą warunków w czynnościach prawnych. Mówi on, że powstanie lub ustanie skutków prawnych danej czynności może być uzależnione od wystąpienia zdarzenia przyszłego i niepewnego, zwanego warunkiem. Warunek ten musi dotyczyć zdarzenia, którego wynik nie jest jeszcze znany w momencie zawarcia czynności prawnej. Przepis zaznacza, że istnieją wyjątki przewidziane w innych przepisach ustawy lub wynikające z charakteru czynności prawnej, które mogą ograniczać stosowanie warunków. Warunek może być pozytywny (powstać, gdy zdarzenie wystąpi) lub negatywny (powstać, gdy zdarzenie nie nastąpi).
Przepis ma zastosowanie w sytuacjach, gdy strony chcą związać skutki prawne umowy lub innej czynności z pewnym warunkiem, który dopiero ma się zrealizować. Warunek jest zatem instrumentem służącym do elastycznego kształtowania skutków prawnych zależnie od konkretnego zdarzenia. W praktyce oznacza to, że strona może wprowadzić do umowy klauzulę uzależniającą np. nabycie własności od uzyskania zgody organu lub realizacji innej niepewnej okoliczności. Kluczowe jest, by zdarzenie było przyszłe (jeszcze nie wystąpiło) i niepewne (nie jest pewne, czy wystąpi lub nie).
Przykładowo, osoba sprzedająca nieruchomość może zastrzec, że własność nieruchomości przejdzie na kupującego pod warunkiem uzyskania przez niego kredytu hipotecznego. Warunek ten jest przyszły i niepewny, bo w chwili zawarcia umowy nie wiadomo jeszcze, czy kredyt zostanie przyznany. Jeśli kredyt będzie udzielony, nastąpi przeniesienie własności; jeśli nie, przeniesienie własności nie nastąpi. Taki warunek pozwala stronom ustalić ich wzajemne prawa i obowiązki z uwzględnieniem przyszłych okoliczności.
Częstym błędem przy stosowaniu art. 89 KC jest niezrozumienie, że warunek musi dotyczyć zdarzenia niepewnego i przyszłego, a nie pewnego lub przeszłego. Niekiedy strony także nie precyzują, czy warunek jest zawieszający (powstanie skutków uzależnione od spełnienia warunku) czy rozwiązujący (ustanie skutków zależy od zdarzenia). Ponadto trzeba pamiętać o wyjątkach przewidzianych w prawie, które mogą ograniczać stosowanie warunku w konkretnych czynnościach. Niejednokrotnie zdarza się także niewłaściwe formułowanie warunków, co prowadzi do wątpliwości interpretacyjnych.
Podsumowując, art. 89 KC daje stronom możliwość kształtowania skutków prawnych czynności poprzez zastrzeżenie warunku, który jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym. Jest to narzędzie elastyczności i dostosowania zasad współpracy do zmiennych okoliczności. W konkretnej sytuacji prawnej warto skonsultować się z prawnikiem, aby właściwie określić i sformułować warunek oraz uniknąć potencjalnych konfliktów interpretacyjnych.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Warunek to przyszłe i niepewne zdarzenie, od którego uzależnione jest powstanie lub ustanie skutków czynności prawnej.
Nie, istnieją wyjątki przewidziane w ustawie lub wynikające z charakteru czynności, które mogą ograniczać stosowanie warunku.
Warunek decyduje, czy skutki czynności powstaną lub ustają w zależności od wystąpienia określonego zdarzenia.
Nie, warunek musi dotyczyć zdarzeń przyszłych i niepewnych, które jeszcze nie zaszły.
W takiej sytuacji warto skonsultować się z prawnikiem, aby uniknąć problemów interpretacyjnych i zapewnić prawidłowe działanie warunku.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 89